Tỉnh táo trước 'ma trận' tư vấn tuyển sinh trên mạng

Học sinh lớp 12 tham gia Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026

Rối thông tin

Để có thêm cơ sở cho việc đăng ký xét tuyển đại học năm nay, Võ Công Duy, học sinh lớp 12 Trường THPT Chi Lăng - Huế dành nhiều thời gian theo dõi các kênh tư vấn tuyển sinh trên mạng xã hội. Mỗi ngày, em tiếp cận hàng loạt video, bài viết về các ngành học được cho là “hot”, xu hướng việc làm và nhu cầu nhân lực trong tương lai.

Công Duy chia sẻ, dự định đăng ký xét tuyển vào ngành kinh tế du lịch hoặc các ngành thuộc Trường Đại học Nông Lâm, Đại học Huế, song càng tìm hiểu, em càng bối rối trước nhiều thông tin trái chiều về xu hướng nghề nghiệp và cơ hội việc làm. Điều đó khiến em gặp không ít khó khăn trong việc lựa chọn ngành học, trường học phù hợp với bản thân.

Đinh Trần Nam An, học sinh lớp 12 Trường THPT Hương Vinh cho biết, những nhận định trái chiều về các ngành học khiến em không khỏi băn khoăn: “Nhiều người cho rằng ngành này đã hết triển vọng, trong khi người khác lại khẳng định đó là ngành có nhiều cơ hội trong tương lai. Những thông tin trái ngược khiến chúng em khá khó khăn trong việc định hướng và đưa ra lựa chọn phù hợp”.

Để có thêm cơ sở cho quyết định của mình, Nam An chủ động trao đổi với thầy, cô giáo và tham gia các chương trình tư vấn hướng nghiệp của nhà trường. Qua đó, em nhận ra, việc lựa chọn ngành nghề không thể chỉ dựa vào những đoạn video hay bình luận trên mạng xã hội. Nếu thiếu sự định hướng và chọn lọc thông tin, học sinh rất dễ bị cuốn theo các xu hướng nhất thời.

Ưu tiên nguồn tin chính thống

Theo nhiều chuyên gia giáo dục, mùa tuyển sinh năm 2026 đang chứng kiến sự thay đổi trong tư duy lựa chọn ngành nghề của học sinh và phụ huynh. Nếu trước đây, nhiều gia đình ưu tiên các trường tốp đầu hoặc những ngành nghề được xem là hào nhoáng, thì hiện nay các tiêu chí thực tế như chi phí học tập, cơ hội việc làm, kỹ năng nghề nghiệp và khả năng thích ứng sau tốt nghiệp được quan tâm nhiều hơn.

Ông Nguyễn Ngọc Hiền, Hiệu trưởng Trường THPT Hương Vinh cho rằng, điều quan trọng nhất đối với học sinh không phải là tìm ngành học “hot”, mà là tìm được ngành học phù hợp. Trong bối cảnh công nghệ số và AI phát triển mạnh mẽ, thị trường lao động ngày càng đề cao khả năng thích ứng và tinh thần học hỏi liên tục của người lao động.

“Trên mạng xã hội có rất nhiều thông tin khác nhau. Điều quan trọng là các em phải biết chọn lọc và kiểm chứng. Thay vì tin hoàn toàn vào những nhận định mang tính cá nhân, học sinh nên tìm hiểu thông tin từ các chuyên gia tư vấn tuyển sinh, các ngày hội hướng nghiệp, báo chí chính thống hoặc website của các cơ sở đào tạo”, ông Nguyễn Ngọc Hiền khuyến nghị.

Các chuyên gia cho rằng, thí sinh cần tránh hội chứng ngành “hot” lan truyền trên mạng xã hội. Mỗi trường đại học có thế mạnh đào tạo khác nhau, nhưng yếu tố quyết định thành công vẫn là sự nỗ lực của người học. Việc hiểu rõ năng lực, sở trường và mục tiêu nghề nghiệp của bản thân sẽ giúp các em lựa chọn đúng ngành, đúng môi trường đào tạo và giảm thiểu nguy cơ phải chuyển ngành hoặc bỏ học giữa chừng.

Trong bối cảnh lượng thông tin tuyển sinh ngày càng lớn, các hoạt động hướng nghiệp tại trường học vì thế càng trở nên quan trọng. Ông Đặng Đức Tuệ, Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Huệ cho biết, hằng năm, nhà trường đều tổ chức các hoạt động hướng nghiệp, tư vấn tuyển sinh để học sinh được tiếp cận thông tin chính thống về ngành nghề đào tạo, đồng thời gặp gỡ, trao đổi trực tiếp với đại diện các trường đại học, cao đẳng. Đây là dịp để học sinh hiểu rõ hơn về ngành nghề cũng như cơ hội việc làm trong tương lai.