Tình yêu quê hương và niềm tin trong hành trình đầu tư

Trở về quê hương với mong muốn gắn bó lâu dài

Sau nhiều năm học tập, nghiên cứu và làm việc tại Nga, vợ chồng Tiến sĩ (TS) Trần Quốc Lâm và TS. Phạm Thị Thanh Hà trở về Việt Nam với mong muốn đóng góp công sức xây dựng quê hương, đất nước. Hưởng ứng lời kêu gọi đầu tư của Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An, năm 2013, vợ chồng tiến sĩ thành lập Công ty Cổ phần Song Ngư Sơn, đầu tư quần thể du lịch sinh thái Lan Châu – Song Ngư với hệ thống khách sạn, nhà hàng, ca nô và du thuyền. Vẻ đẹp của biển Cửa Lò, đảo Lan Châu, đảo Song Ngư cùng chiều sâu văn hóa xứ Nghệ trở thành nền tảng để doanh nghiệp phát triển các sản phẩm nghỉ dưỡng và trải nghiệm mang bản sắc địa phương.

Năm 2016, vợ chồng TS. Trần Quốc Lâm  tiếp tục đầu tư dự án "Khôi phục Bến Giang Đình và đầu tư xây dựng Chợ Giang Đình" tại Nghi Xuân, Hà Tĩnh, với mong muốn góp phần phát huy tiềm năng du lịch và những giá trị văn hóa của địa phương, đồng thời kết nối du lịch đôi bờ ví, giặm Nghệ An – Hà Tĩnh. "Văn hóa bản địa là nền tảng để xây dựng trải nghiệm du lịch. Những câu chuyện lịch sử, làn điệu ca trù Cổ Đạm, dân ca ví, giặm, món ăn và nếp sinh hoạt của cư dân được kết nối với cảnh quan, giúp du khách hiểu hơn về vùng đất mình đặt chân đến", TS. Trần Quốc Lâm khẳng định.

Năm 2013, vợ chồng TS. Trần Quốc Lâm về Nghệ An đầu tư quần thể du lịch sinh thái Lan Châu – Song Ngư.

Hành trình của Công ty Cổ phần Song Ngư Sơn cũng gợi mở cách nhìn về nguồn lực từ cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, trong đó có những người lựa chọn trở về trực tiếp đầu tư và phát triển doanh nghiệp. Từ trải nghiệm của mình, TS. Trần Quốc Lâm, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Đầu tư nước ngoài (VAFIE), cho rằng việc thu hút nguồn lực từ bên ngoài cần có cách nhìn rộng hơn. Bên cạnh lựa chọn những dự án FDI có chất lượng, Việt Nam cần khuyến khích và tạo điều kiện để cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài trở về đầu tư, đóng góp vốn, tri thức, công nghệ và kết nối quốc tế.

Cần nhìn nhận nguồn lực này theo nhiều hình thức đóng góp, bên cạnh đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Việc người Việt Nam ở nước ngoài trở về thành lập, góp vốn hoặc điều hành doanh nghiệp trong nước không mặc nhiên được xem là FDI. Những đóng góp của họ có thể bao gồm vốn, kinh nghiệm quản trị, hiểu biết thị trường, công nghệ và mạng lưới đối tác quốc tế.

Với góc nhìn của một nhà khoa học đồng thời là người trực tiếp điều hành doanh nghiệp, TS. Phạm Thị Thanh Hà cho rằng cảnh quan thiên nhiên là nền tảng quý giá để phát triển du lịch. Sức hấp dẫn của biển Cửa Lò, đảo Lan Châu và đảo Song Ngư sẽ thêm chiều sâu khi được kết nối với văn hóa, lịch sử và đời sống của người dân xứ Nghệ.

Vợ chồng TS. Trần Quốc Lâm tại hội nghị tổng kết đánh giá kết quả thực hiện hợp tác phát triển kinh tế - xã hội giữa TP. Hồ Chí Minh với một số địa phương.

 "Từ quần thể du lịch sinh thái Lan Châu – Song Ngư, chúng tôi hướng đến việc kết hợp nghỉ dưỡng với ẩm thực, hội nghị, sự kiện, vui chơi giải trí và trải nghiệm văn hóa. Chúng tôi cũng mong muốn liên kết với các doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh để xây dựng các chương trình du lịch liên kết, giúp du khách không chỉ đến Cửa Lò để nghỉ dưỡng mà còn có thể khám phá Nghệ An, Hà Tĩnh và các địa phương lân cận.

Phát triển du lịch quanh năm là một quá trình lâu dài, cần được thực hiện từng bước. Điều đó đòi hỏi sự chung tay của chính quyền, doanh nghiệp, người dân, các đơn vị lữ hành, cơ sở lưu trú, nhà hàng, nghệ nhân và các tổ chức văn hóa. Chúng tôi mong dự án của mình có thể góp một phần nhỏ vào quá trình ấy, từng bước làm phong phú sản phẩm, nâng cao chất lượng dịch vụ và tạo thêm lý do để du khách đến với Cửa Lò vào nhiều thời điểm khác nhau trong năm", TS. Hà chia sẻ thêm. 

Từ định hướng đó, doanh nghiệp phát triển các sản phẩm kết nối biển, đảo với văn hóa địa phương. Cùng với dự án khôi phục Bến Giang Đình và xây dựng Chợ Giang Đình, công ty đã mua du thuyền Giang Đình Cổ Độ 340 chỗ, hướng tới việc xây dựng không gian trải nghiệm du lịch gắn với sông Lam, lẩy Kiều, ca trù Cổ Đạm và dân ca ví, giặm, để du khách có dịp cảm nhận rõ hơn những nét riêng của vùng đất này.

Đồng hành cùng nhà đầu tư để phát huy nguồn lực phát triển

Từ câu chuyện trở về đầu tư của vợ chồng TS. Trần Quốc Lâm, vấn đề đặt ra là làm thế nào để Việt Nam phát huy tốt hơn nguồn lực của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, đồng thời xây dựng một môi trường đủ sức hấp dẫn đối với các nhà đầu tư quốc tế. Theo TS. Trần Quốc Lâm, mỗi nguồn lực từ bên ngoài có đặc điểm và vai trò riêng. FDI gắn với hoạt động đầu tư trực tiếp của nhà đầu tư nước ngoài vào Việt Nam. Cùng với vốn, các dự án có thể mang đến công nghệ, kinh nghiệm quản trị, tiêu chuẩn sản xuất và mạng lưới thị trường, qua đó góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và khả năng tham gia chuỗi giá trị của nền kinh tế.

Việc nhận diện đúng đặc điểm của từng nguồn lực và có hình thức khuyến khích phù hợp sẽ giúp phát huy hiệu quả những đóng góp của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài và các nhà đầu tư quốc tế cho sự phát triển của đất nước.

Bên cạnh đóng góp tài chính, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài còn có thể mang đến tri thức, kinh nghiệm, công nghệ và những kết nối quốc tế. Khi trở về đầu tư, họ có điều kiện trở thành cầu nối giữa doanh nghiệp trong nước với thị trường và đối tác bên ngoài. Theo TS Trần Quốc Lâm, nếu được tạo điều kiện phù hợp, những nguồn lực ấy sẽ có thêm cơ hội đóng góp thiết thực cho sự phát triển của đất nước.

TS. Trần Quốc Lâm, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Đầu tư nước ngoài.

Đối với thu hút FDI, TS. Trần Quốc Lâm nhận thấy Việt Nam có nhiều cơ hội trong du lịch, dịch vụ, công nghiệp hỗ trợ và kinh tế xanh. Ông cho rằng cần chú trọng những nhà đầu tư có năng lực, có tầm nhìn dài hạn và có trách nhiệm với môi trường, để các dự án phát triển phù hợp với định hướng của địa phương.

Việc lựa chọn cần bắt đầu ngay từ khâu xúc tiến đầu tư, ưu tiên những dự án có khả năng tạo việc làm, chuyển giao công nghệ, hợp tác với doanh nghiệp trong nước và góp phần hình thành chuỗi giá trị tại địa phương.

TS.Phạm Thị Thanh Hà cho rằng trong du lịch, hạ tầng hiện đại giúp nâng cao chất lượng phục vụ, còn lịch sử, di sản, nghệ thuật truyền thống và đời sống cộng đồng tạo nên bản sắc cho điểm đến. Sự kết hợp hài hòa giữa những yếu tố ấy sẽ giúp sản phẩm du lịch giữ được sức hấp dẫn lâu dài.

Các dự án FDI cũng cần có sự kết nối với doanh nghiệp trong nước, hợp tác xã, làng nghề và cộng đồng dân cư. Khi người dân và các đơn vị địa phương có cơ hội tham gia cung ứng sản phẩm, dịch vụ, lợi ích của dự án sẽ lan tỏa rộng hơn.

Đánh giá sức hấp dẫn của Việt Nam, TS. Trần Quốc Lâm nhắc đến quy mô thị trường, vị trí địa lý, kinh tế và nguồn tài nguyên văn hóa phong phú. Theo ông, việc tiếp tục hoàn thiện môi trường kinh doanh, nâng cao tính minh bạch và chất lượng phục vụ sẽ giúp phát huy những lợi thế ấy, tạo thêm sự yên tâm cho các nhà đầu tư.

Hình ảnh quần thể du lịch sinh thái Lan Châu – Song Ngư. 

Từ thực tế điều hành doanh nghiệp, ông mong muốn việc hướng dẫn và giải quyết các thủ tục về đầu tư, quy hoạch, đất đai, môi trường và phòng cháy chữa cháy tiếp tục được phối hợp đồng bộ, thuận tiện hơn. Khi thông tin được hướng dẫn đầy đủ và các cơ quan phối hợp nhịp nhàng, doanh nghiệp sẽ có điều kiện chủ động chuẩn bị, đáp ứng tốt các yêu cầu trong quá trình triển khai dự án.

Tiến độ xử lý công việc rõ ràng giúp doanh nghiệp sắp xếp nguồn vốn, kế hoạch thi công và thời điểm đưa sản phẩm vào phục vụ. Đây cũng là điều kiện để các đơn vị cung ứng và người lao động địa phương cùng tham gia hiệu quả vào hoạt động của dự án.

Theo ông, có thể tiếp tục nâng cao chất lượng hướng dẫn, công khai quy trình và xác định rõ đầu mối hỗ trợ nhà đầu tư. Đối với những thủ tục được phép thực hiện đồng thời theo quy định, việc phối hợp xử lý sẽ tạo thêm thuận lợi cho doanh nghiệp và nâng cao hiệu quả giải quyết công việc.

TS. Trần Quốc Lâm cho rằng các chính sách khuyến khích đầu tư sẽ phát huy hiệu quả khi đi cùng thông tin rõ ràng và sự hướng dẫn nhất quán. Qua đó, doanh nghiệp có thể chủ động xây dựng kế hoạch, thực hiện tốt trách nhiệm của mình và yên tâm dành nguồn lực cho những mục tiêu dài hạn.

TS. Phạm Thị Thanh Hà cho rằng quan hệ hợp tác bền vững được vun đắp bằng sự thấu hiểu, uy tín và kết quả thực tế. Các cuộc gặp gỡ, chương trình xúc tiến và bản ghi nhớ hợp tác sẽ phát huy hiệu quả hơn khi được tiếp nối bằng trao đổi thường xuyên, thông tin đầy đủ về quy hoạch, hạ tầng, thị trường và yêu cầu pháp lý. Hoạt động khảo sát thực tế và kết nối với đối tác địa phương cũng giúp nhà đầu tư hiểu rõ hơn tiềm năng của từng dự án.

Để phát huy những cơ hội ấy, chính quyền, hiệp hội và doanh nghiệp cần phối hợp theo từng dự án, với đầu mối liên hệ và kế hoạch thực hiện rõ ràng. Hiệp hội hỗ trợ kết nối đối tác, tổng hợp đề xuất và tăng cường trao đổi; chính quyền hướng dẫn, hỗ trợ trong phạm vi thẩm quyền; doanh nghiệp chủ động chuẩn bị hồ sơ, phối hợp và thực hiện đầy đủ các cam kết.

Theo TS. Trần Quốc Lâm, thời gian tới, VAFIE định hướng tiếp tục tổ chức các chương trình khảo sát thực tế, tọa đàm chuyên ngành và gặp gỡ giữa các nhóm doanh nghiệp, đồng thời hỗ trợ đối tác đánh giá điều kiện triển khai dự án. Với người Việt Nam ở nước ngoài mong muốn trở về đầu tư, hiệp hội hướng tới hỗ trợ tiếp cận thông tin chính xác, tìm kiếm đối tác phù hợp, hiểu rõ quy định pháp luật và có đầu mối hướng dẫn trong quá trình thực hiện.