Tổ dân phố số - Gắn kết cộng đồng, xây dựng nếp sống văn minh

Từ chuyển đổi số đến gắn kết cộng đồng

Ở ngõ 36, ngõ 40 Vạn Bảo, Tổ dân phố số 16, phường Ngọc Hà, câu chuyện về “Tổ dân phố số” không bắt đầu từ những điều quá xa xôi. Đó là việc từng gia đình được hướng dẫn cài đặt, sử dụng ứng dụng iHanoi; người dân có thêm kênh trao đổi, phản ánh ý kiến; tuyến ngõ được chỉnh trang, lắp camera, xây dựng không gian sinh hoạt cộng đồng. Những việc tưởng nhỏ, khi được thực hiện cùng nhau, đang tạo nên một diện mạo mới cho khu dân cư.

Mô hình “Gia đình số - Ngõ phố văn minh, an toàn - Xây dựng tổ dân phố số” tại đây được triển khai theo hướng lấy người dân làm chủ thể, cộng đồng dân cư làm nền tảng và chuyển đổi số làm công cụ phục vụ đời sống. Ban Công tác Mặt trận phối hợp với tổ dân phố, các chi hội đoàn thể và lực lượng cảnh sát khu vực tuyên truyền, hướng dẫn người dân tiếp cận các tiện ích số, đồng thời xây dựng phương thức tiếp nhận, phản ánh ý kiến của nhân dân qua các kênh số.

Phường Ngọc Hà ra mắt mô hình “Gia đình số - Ngõ phố văn minh, an toàn - Xây dựng tổ dân phố số”. Ảnh: Việt Trinh

Chỉ sau 18 ngày triển khai, 45/45 hộ gia đình tại tuyến ngõ 36-40 Vạn Bảo đã được tuyên truyền, vận động, cài đặt và sử dụng iHanoi, đạt 100%. 88 hộ gia đình xung quanh thuộc Tổ dân phố số 16 cũng đã cài đặt, sử dụng iHanoi và tham gia nhóm chat của tổ dân phố.

Song song với nội dung chuyển đổi số, tuyến ngõ 36, ngõ 40 Vạn Bảo được chỉnh trang theo các tiêu chí “Sáng - Xanh - Sạch - Đẹp - An toàn”. Tại tuyến ngõ đã lắp đặt 13 camera an ninh, trang trí, lắp đặt điểm check-in tại vườn hoa cộng đồng và xây dựng không gian sinh hoạt cộng đồng số, tạo điều kiện để người dân trải nghiệm các ứng dụng trên nền tảng số.

Trưởng Ban Công tác Mặt trận Tổ dân phố số 16 Phạm Đình Thành chia sẻ: “Cách làm của mô hình là để người dân thực sự trở thành chủ thể, còn công nghệ là công cụ hỗ trợ đời sống. Từ việc sử dụng nền tảng số, người dân có thêm phương thức tương tác, chia sẻ thông tin và phản ánh những vấn đề của khu dân cư”.

Bà Nguyễn Thị Ngọc Lan, người dân ở ngõ 40 Vạn Bảo, Tổ dân phố số 16, phường Ngọc Hà chia sẻ: “ Mô hình “Tổ dân phố số” không chỉ giúp người dân biết sử dụng công nghệ mà còn khiến công việc trong khu dân cư được kết nối thuận tiện hơn. Từ thông tin trên nhóm cộng đồng, những phản ánh của người dân đến việc giữ gìn vệ sinh, an ninh, chỉnh trang tuyến ngõ, mọi người đều có thêm cơ hội tham gia. Tôi thấy những việc chung của khu dân cư được thông tin nhanh hơn, mọi người cũng gần gũi và chủ động hơn trong việc cùng nhau xây dựng nếp sống văn minh ở nơi mình sinh sống”.

Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam phường Ngọc Hà Đặng Việt Trinh cho biết, phường tập trung đưa nền tảng Công dân Thủ đô số iHanoi đến khu dân cư, hướng dẫn người dân sử dụng VNeID, dịch vụ công trực tuyến; đồng thời chú trọng làm sạch dữ liệu dân cư, bảo vệ dữ liệu cá nhân, an toàn thông tin và phòng ngừa lừa đảo trên không gian mạng...

Theo Bí thư Đảng ủy phường Ngọc Hà Đỗ Thị Lan Hương, giá trị của mô hình không chỉ thể hiện ở việc gắn biển hay hưởng ứng đợt thi đua, mà quan trọng hơn là phải được triển khai thực chất, hiệu quả, gắn với quyền lợi và trách nhiệm của từng người dân. Mỗi gia đình chủ động xây dựng “Gia đình số”, cài đặt, sử dụng iHanoi, tăng cường tương tác và khai thác các tiện ích số phục vụ đời sống.

Các đại biểu thực hiện nghi thức gắn biển công trình mô hình "Gia đình số - Ngõ phố văn minh, an toàn - Xây dựng Tổ dân phố số" tại Tổ dân phố số 16, phường Ngọc Hà. Ảnh: Việt Trinh

Từ cách làm ở Ngọc Hà có thể thấy, “Tổ dân phố số” không chỉ là đưa một ứng dụng đến với người dân. Đó còn là cách tạo thêm những kênh kết nối trong cộng đồng, để thông tin được chia sẻ thuận tiện hơn, người dân có điều kiện tham gia nhiều hơn vào các hoạt động chung và những vấn đề của khu dân cư được quan tâm, giải quyết sát với đời sống.

Kết nối số, vun bồi nếp sống văn minh

Tinh thần ấy cũng được thể hiện tại phường Thượng Cát. Mô hình “Tổ dân phố số” được triển khai tại cả 6 tổ dân phố thông qua ứng dụng iHanoi, cùng với 6 tổ công nghệ số cộng đồng làm lực lượng nòng cốt, trực tiếp “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, hướng dẫn người dân sử dụng các tiện ích số. Toàn bộ 6 tổ dân phố đã thiết lập nhóm cộng đồng trên iHanoi, lấy người dân làm trung tâm và cộng đồng làm chủ thể tham gia.

Theo Chủ tịch UBND phường Thượng Cát Lê Thị Thu Hương, mô hình “Tổ dân phố số” tại 6 tổ dân phố hướng tới trở thành điểm kết nối số giữa chính quyền và nhân dân, giúp truyền tải chính sách nhanh chóng, tiếp nhận phản ánh kịp thời và hỗ trợ cộng đồng nâng cao kỹ năng số. Từ những việc thiết thực như sử dụng dịch vụ công, thanh toán không dùng tiền mặt, bảo đảm an toàn thông tin đến ứng dụng AI an toàn, hiệu quả, chuyển đổi số được đưa đến gần hơn với đời sống người dân theo hướng dễ hiểu, dễ học, dễ sử dụng.

Các đại biểu thực hiện nghi thức gắn biển mô hình tuyến phố không dùng tiền mặt tại phố Kỳ Vũ, phường Thượng Cát. Ảnh: T. Cát

Ở quy mô thành phố, mô hình “Thôn, Tổ dân phố số” được xác định là một nội dung trong đợt cao điểm thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm về chuyển đổi số của Hà Nội. Mô hình được định hướng kế thừa các chức năng, dữ liệu và hạ tầng số của iHanoi, đồng thời hình thành không gian cộng đồng số và các nhóm cộng đồng phục vụ trao đổi thông tin giữa chính quyền, Mặt trận và người dân.

Tại hội nghị triển khai mô hình “Gia đình số - Ngõ phố văn minh, an toàn - Xây dựng tổ dân phố số” do MTTQ phường Ngọc Hà phối hợp với các đơn vị tổ chức, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội Trần Thị Phương Hoa nhấn mạnh, chuyển đổi số phải bắt đầu từ người dân; tổ dân phố số phải phục vụ người dân, để công nghệ làm cho cuộc sống thuận tiện hơn, minh bạch hơn, an toàn hơn và sự tham gia của người dân vào đời sống cộng đồng thực chất hơn. Mục tiêu là hình thành không gian tương tác số tin cậy giữa chính quyền, Mặt trận, các lực lượng ở cơ sở và nhân dân, để thông tin đến nhanh hơn, ý kiến, phản ánh được tiếp nhận thuận tiện hơn và quá trình xử lý được theo dõi minh bạch hơn.

Theo đó, các mô hình “Gia đình số - Tổ dân phố số - Ngõ phố văn minh, an toàn” cần được triển khai liên thông, trong đó gia đình số là nền tảng, tổ dân phố số là không gian kết nối và ngõ phố văn minh, an toàn là kết quả cụ thể thể hiện chất lượng đời sống cộng đồng.

Từ một gia đình biết sử dụng dịch vụ số, một nhóm cộng đồng biết kết nối, đến một tuyến ngõ được chăm chút sạch đẹp, an toàn, “Tổ dân phố số” đang được hình thành không phải như một mô hình thuần túy công nghệ, mà là một cách tổ chức cộng đồng gần dân hơn. Khi mỗi người dân cùng tham gia, mỗi gia đình cùng kết nối và mỗi tổ dân phố cùng chia sẻ trách nhiệm, công nghệ sẽ trở thành một phần của đời sống, góp sức vun bồi nếp sống văn minh, đoàn kết và nghĩa tình từ chính những khu dân cư.