Tòa án Tối cao Mỹ xem xét tính hợp hiến của lệnh khám xét kỹ thuật số

Trụ sở của Google tại California, Mỹ. Ảnh: Kyodo/TTXVN

Dấu vết từ lịch sử vị trí trên điện thoại

Theo tờ Wall Street Journal, vụ án bắt nguồn từ một vụ cướp tại tổ chức tín dụng ở bang Virginia, nơi bị cáo Okello Chatrie đã dùng súng đe dọa và cướp 195.000 USD. Cảnh sát đã xác định được danh tính của nghi phạm nhờ vào dữ liệu định vị mà bị cáo Okello Chatrie đã chủ động lưu lại trong mục "lịch sử vị trí" của tài khoản cá nhân.

Thám tử Joshua Hylton thuộc cơ quan điều tra đã gửi lệnh khám xét yêu cầu Google cung cấp dữ liệu ẩn danh của mọi thiết bị trong vòng 150 mét xung quanh hiện trường trong khoảng thời gian 30 phút trước và sau vụ án.

Sau khi thu thập được 19 tài khoản, thám tử Joshua Hylton tiếp tục yêu cầu tiết lộ danh tính của ba thiết bị khả nghi nhất, trong đó có tài khoản của bị cáo Okello Chatrie. Lực lượng chức năng sau đó đã tìm thấy gần 100.000 USD tại nhà riêng của Okello Chatrie, bao gồm các tờ tiền có chữ ký của nhân viên ngân hàng bị hại.

Tranh luận về quyền riêng tư và an ninh công cộng

Vào ngày 28/4, luật sư của bị cáo Okello Chatrie sẽ trình bày trước Tòa án Tối cao rằng lệnh khám xét "geofence" vi phạm Tu chính án thứ tư vì thiếu chi tiết cụ thể về đối tượng bị điều tra. Phía bị cáo Okello Chatrie lập luận rằng công cụ này cho phép chính phủ điều tra trên diện rộng trước khi có nghi ngờ cụ thể, tương tự như các lệnh khám xét chung mà những người sáng lập nước Mỹ từng phản đối. Bị cáo cũng dẫn chứng vụ án Carpenter kiện Mỹ năm 2018, nơi tòa án bảo vệ quyền riêng tư đối với dữ liệu vị trí điện thoại.

Tuy nhiên, các lập luận phản bác cho rằng có khác biệt lớn vì bị cáo Okello Chatrie đã tự nguyện chọn lưu nhật ký vị trí và cảnh sát đã có lệnh khám xét hợp lệ cho một khoảng thời gian rất ngắn.

Thẩm phán J. Harvie Wilkinson thuộc Tòa phúc thẩm khu vực 4 nhận định rằng lệnh khám xét "geofence" là công cụ hữu ích nếu được giới hạn về không gian, thời gian và không nhất thiết vi phạm Hiến pháp. Ông nhấn mạnh rủi ro của việc ưu tiên những kẻ vi phạm pháp luật hơn những người thực thi pháp luật nếu loại bỏ hoàn toàn công cụ này.

Thay đổi từ phía nhà cung cấp công nghệ

Trong khi chờ đợi phán quyết, Google thông báo đã chuyển sang lưu trữ dữ liệu định vị trực tiếp trên thiết bị của người dùng. Công ty khẳng định họ không còn khả năng đáp ứng các lệnh khám xét "geofence" tương tự trong tương lai.

Mặc dù vậy, kết quả của vụ kiện vẫn mang ý nghĩa then chốt đối với các phương pháp điều tra tội phạm hiện đại của Mỹ. Nếu các Thẩm phán chấp nhận lý lẽ của bị cáo Okello Chatrie, cảnh sát sẽ gặp khó khăn lớn khi muốn sử dụng dữ liệu từ các công ty công nghệ để truy tìm tội phạm nếu không xác định được danh tính nghi phạm từ trước.