Toàn cảnh dự án chống ngập 10.000 tỷ đồng tại TP.HCM tăng tốc về đích

Dự án Giải quyết ngập do triều khu vực TP.HCM có xét đến yếu tố biến đổi khí hậu (giai đoạn 1) được thực hiện theo Hợp đồng BT số 2607/2016/HĐ ngày 27/5/2016 giữa UBND TP.HCM với Công ty CP Đầu tư xây dựng Trung Nam và Công ty TNHH Trung Nam BT 1547, nay là Công ty TNHH Trung Nam An Triều. (Trong ảnh: Cống Bến Nghé đạt khoảng 99% khối lượng, đã vận hành thử từ đầu tháng 2/2026).

Dự án được khởi công năm 2016, với tổng vốn đầu tư ban đầu gần 10.000 tỷ đồng. Công trình gồm 6 cống ngăn triều lớn, rộng 40 - 160m, hệ thống đê bao ven sông Sài Gòn dài 7,8km cùng các hạng mục phụ trợ.

Theo kế hoạch ban đầu, dự án hoàn thành năm 2018, giúp kiểm soát ngập cho khu vực rộng 570km2 ở bờ hữu sông Sài Gòn và trung tâm TP.HCM, nơi có khoảng 6,5 triệu người sinh sống. Trong quá trình thực hiện, dự án phát sinh một số vướng mắc, trong đó có vấn đề liên quan đến phương án thanh toán hợp đồng BT, khiến việc thanh toán cho nhà đầu tư kéo dài.

Để tháo gỡ các vướng mắc, Trung ương, Chính phủ và TP.HCM đã ban hành nhiều chủ trương, kết luận, cơ chế liên quan, trong đó có Nghị quyết số 16/2026/NQ-CP, Nghị quyết số 212/NQ-CP, Nghị quyết số 260/2025/QH15 của Quốc hội và Nghị định số 257/2025/NĐ-CP. Theo phương án được UBND TP.HCM báo cáo, việc thanh toán được thực hiện theo nguyên tắc sử dụng 5 khu đất theo hợp đồng BT; đồng thời thay thế 2 khu đất không còn đủ điều kiện thanh toán bằng 2 khu đất khác.

Tại Kết luận số 1255-KL/TU ngày 17/7/2026, Ban Thường vụ Thành ủy TP.HCM cơ bản thống nhất chủ trương này, đồng thời yêu cầu khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, phối hợp với Thường trực HĐND TP thực hiện đầy đủ trình tự, thủ tục để trình HĐND TP xem xét, thông qua việc bổ sung danh mục quỹ đất thanh toán hợp đồng BT trước khi ký phụ lục hợp đồng. UBND TP.HCM cho biết, việc thanh toán cho nhà đầu tư sẽ căn cứ giá trị cụ thể của quỹ đất do cơ quan có thẩm quyền quyết định.

Trường hợp tổng giá trị quỹ đất thấp hơn giá trị hợp đồng BT, phần chênh lệch sẽ được thanh toán bằng tiền theo quy định. Ngược lại, nếu giá trị quỹ đất cao hơn giá trị hợp đồng, TP sẽ điều chỉnh giảm diện tích hoặc phạm vi quỹ đất thanh toán, bảo đảm tổng giá trị không vượt quá giá trị hợp đồng BT. Việc xử lý cũng phải bảo đảm đúng quy định pháp luật, khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai và không để xảy ra thất thoát, lãng phí tài sản công.

Theo ghi nhận của phóng viên Báo Xây dựng ngày 28/8, tại các cống ngăn triều, nhiều công nhân cùng máy móc, thiết bị đang được huy động tối đa để khẩn trương hoàn thiện những hạng mục còn lại, hướng tới mục tiêu đưa toàn bộ dự án vào vận hành trong năm nay.

Trong đó, cống ngăn triều Tân Thuận hiện đã đạt khoảng 96% khối lượng thi công. Các hạng mục chính như âu thuyền, buồng bơm, bến neo, trụ tháp, cầu công tác, dầm van và cửa van đã cơ bản hoàn thành. Hiện, công trình đang tiếp tục hoàn thiện nhà quản lý, các hạng mục cảnh quan, đồng thời lắp đặt hệ thống thiết bị cơ điện và máy bơm.

Trong khi đó, cống ngăn triều Mương Chuối, cống lớn nhất trong 6 cống ngăn triều chính của dự án, hiện đã đạt khoảng 95% khối lượng thi công. Các hạng mục quan trọng như trụ pin, tháp van, âu thuyền và cửa van chính đã hoàn thành. Các hạng mục còn lại gồm kè bảo vệ bờ, bến neo, gia cố lòng sông, đường vận hành và tổ hợp cửa van âu thuyền đang được khẩn trương hoàn thiện.

Cống ngăn triều Phú Định hiện đã đạt khoảng 91% khối lượng thi công. Các hạng mục chính gồm âu thuyền, buồng bơm, trụ tháp, dầm van và cửa van chính đã hoàn thành. Hiện, công trường đang tiếp tục thi công kè mang cống, thảm đá gia cố lòng sông, đồng thời lắp đặt hệ thống thiết bị MEP, máy bơm và SCADA.

Ngày 27/8, HĐND TP.HCM khóa XI, nhiệm kỳ 2026 - 2031 thông qua danh mục quỹ đất dự kiến thanh toán hợp đồng BT dự án chống ngập, gồm khu đất 79B Lý Thường Kiệt (phường Tân Hòa) và 257 Trần Hưng Đạo (phường Cầu Ông Lãnh). Khu đất 79B Lý Thường Kiệt rộng gần 3 ha, đã được TP thu hồi và giao Trung tâm Phát triển quỹ đất TP quản lý. (Trong ảnh, khu đất số 79B Lý Thường Kiệt, trước đây là Trung tâm thương mại CMC Plaza Lý Thường Kiệt).

Khu đất thứ hai tại số 257 đường Trần Hưng Đạo có diện tích 2.341,9m2, tương đương khoảng 0,23ha. Ngày 25/8/2026, UBND TP.HCM ban hành Quyết định số 5495/QĐ-UBND về việc thu hồi khu đất và giao Trung tâm Phát triển quỹ đất TP quản lý. Theo hồ sơ quy hoạch, khu đất gồm một phần diện tích có chức năng đất hỗn hợp, một phần là đất ở hiện hữu chỉnh trang và phần còn lại là đất giao thông. (Trong ảnh, khu đất số 257 Trần Hưng Đạo).

Việc bổ sung 2 khu đất vào danh mục thanh toán được kỳ vọng góp phần tháo gỡ các vướng mắc trong quá trình thực hiện hợp đồng BT dự án chống ngập, đồng thời tạo cơ sở để các bên tiếp tục hoàn tất các thủ tục liên quan theo đúng quy định.