Toàn cảnh ngành thủy sản quý I: Minh Phú lãi tăng 1.100%, Nam Việt doanh thu vọt lên tới 66% nhờ xuất khẩu

Ngành cá: Hàng loạt doanh nghiệp đều khởi sắc

CTCP Nam Việt (mã: NAV) ghi nhận doanh thu thuần quý I đạt 1.841 tỷ đồng, tăng 66% so với cùng kỳ năm trước do sản lượng tăng mạnh. Thuyết minh bộ phận theo khu vực địa lý cho thấy động lực chính của Nam Việt đến từ thị trường xuất khẩu với doanh thu đạt 1.344 tỷ đồng, áp đảo so với mức 497 tỷ đồng của thị trường trong nước.

Biên lợi nhuận gộp của Nam Việt duy trì ở mức 18%. kết hợp cùng doanh thu hoạt động tài chính tăng mạnh do lãi tiền gửi ngân hàng, giúp lợi nhuận sau thuế của doanh nghiệp đạt 195 tỷ đồng, tăng 48% so với cùng kỳ.

Kết quả kinh doanh của Nam Việt khởi sắc kể từ khi có sự đóng góp lợi nhuận tích cực từ cá rô phi. Theo phân tích của SSI Research, trong bối cảnh cá tra Việt Nam đang cạnh tranh gay gắt, mảng cá rô phi vẫn ở giai đoạn khởi đầu, tạo lợi thế tiên phong cho Navico.

Chia sẻ với SSI Research sau chuyến thăm quan thực tế cơ sở chế biến và vùng nuôi của Navico vào cuối năm ngoái, Navico khẳng định cá rô phi đã và đang là sản phẩm xuất khẩu chiến lược mới, mang đến kỳ vọng nâng cao năng lực cạnh tranh xuất khẩu, đặc biệt tại thị trường Mỹ.

Trong 9 tháng đầu năm 2025, cá rô phi đóng góp khoảng 20% doanh thu của Navico, trong khi cá tra khoảng 70%. Tại khu phức hợp Bình Phú 600 ha, ANV dành 70% công suất cho cá rô phi và 30% cho cá tra.

Mặc dù cá rô phi là loài cá khó nuôi hơn, song Navico cho biết đã phát triển công nghệ nuôi để đảm bảo năng suất cao, chi phí sản xuất thấp, qua đó chủ động hoàn toàn nguồn cung nguyên liệu.

Cùng kinh doanh trong lĩnh vực thủy sản và mặt hàng chủ lực là cá, CTCP Vĩnh Hoàn (mã: VHC) tiếp tục duy trì quy mô lớn nhất nhóm với doanh thu thuần quý I đạt 2.955 tỷ đồng, tăng 12% so với quý I/2025. Cơ cấu doanh thu của Vĩnh Hoàn tập trung vào bán thành phẩm, phụ phẩm và hàng hóa với 2.922 tỷ đồng, trong khi mảng cung cấp dịch vụ chỉ chiếm tỷ trọng rất nhỏ. Sự cải thiện biên lợi nhuận gộp lên mức 15% đã giúp Vĩnh Hoàn ghi nhận lợi nhuận sau thuế đạt 286 tỷ đồng, tăng 35% so với cùng kỳ.

Riêng lợi nhuận sau thuế của công ty mẹ tăng tới gần 38%, ghi nhận 266 tỷ đồng nhờ lợi nhuận của mảng bột cá và mỡ cá tăng.

Theo đánh giá của Chứng khoán An Bình, Navico đang có lợi thế để cạnh tranh trực tiếp với Vĩnh Hoàn tại thị trường Mỹ nhờ cùng được áp mức thuế chống bán phá giá 0%. Doanh nghiệp đã mở rộng thị phần tại Mỹ trong năm 2025 và dự kiến tiếp tục đẩy mạnh khai thác thị trường này nhằm giảm dần sự phụ thuộc vào Trung Quốc, qua đó hỗ trợ cải thiện biên lợi nhuận.

Bên cạnh đó, việc tự chủ hoàn toàn nguồn thức ăn nuôi trồng và nguyên liệu cá tra giúp Navico hạn chế tác động từ biến động nguồn cung bên ngoài. Đồng thời, doanh nghiệp có điều kiện kiểm soát chặt chẽ quy trình sản xuất và chất lượng sản phẩm, đáp ứng các tiêu chuẩn và yêu cầu khắt khe tại những thị trường lớn như Mỹ và EU.

Nhóm tôm phân hóa

Đối với nhóm doanh nghiệp ngành tôm, sự phân hóa diễn ra mạnh mẽ hơn ở cả quy mô lẫn hiệu quả vận hành. CTCP Tập đoàn Thủy sản Minh Phú (mã: MPC) ghi nhận biến động tích cực nhất với doanh thu thuần quý I đạt 5.706 tỷ đồng, tăng 100%.

Theo giải trình của, Minh Phú cho biết đã chủ động đẩy mạnh sản xuất và xuất khẩu các mặt hàng giá trị gia tăng với số lượng lớn. Điều này không chỉ thúc đẩy doanh thu mà còn kéo biên lợi nhuận gộp cải thiện từ 9% lên 12%, kết hợp với việc kiểm soát tốt dòng tiền và chi phí, giúp lợi nhuận sau thuế đạt 215 tỷ đồng, tăng 1.114% so với cùng kỳ, cũng là mức cao nhất từ quý I/2023 đến nay (trừ quý III/2025 với lợi nhuận 228 tỷ).

Ở chiều ngược lại, CTCP Thực phẩm Sao Ta (mã: FMC) đi lùi về doanh thu khi chỉ đạt 1.399 tỷ đồng trong quý I, giảm 30%. Mảng thủy sản vẫn chiếm tỷ trọng chủ yếu với 98%, trong khi mảng nông sản chiếm tỷ trong nhỏ nhưng có sự tăng nhẹ. Dù quy mô doanh thu thu hẹp, định hướng vào các sản phẩm chế biến sâu đã giúp biên lợi nhuận gộp của Sao Ta nhích lên 7%, mang về 51 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, tăng 35% so với quý I/2025.

Cùng ngành tôm, CTCP Camimex Group (mã: CMX) mang về 885 tỷ đồng doanh thu thuần trong quý đầu năm nay, tăng 64% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, do tốc độ tăng của giá vốn hàng bán cao hơn doanh thu, biên lợi nhuận gộp của đơn vị này giảm từ 24% xuống 17%. Tuy vậy, lợi nhuận sau thuế vẫn tăng 25%, đạt 28 tỷ đồng.

Doanh nghiệp cần chủ động theo dõi và điều chỉnh chiến lược

Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) cho rằng tác động từ căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông đối với ngành thủy sản Việt Nam đang có sự phân hóa tùy theo từng nhóm sản phẩm.

Với ngành tôm, áp lực lớn nhất hiện nay đến từ chi phí vận tải gia tăng và thời gian giao hàng kéo dài. Việc các tuyến tàu phải chuyển hướng qua những hành trình xa hơn khiến chi phí logistics tăng đáng kể, qua đó tác động trực tiếp đến biên lợi nhuận của doanh nghiệp. Trong trường hợp xung đột tiếp tục kéo dài, nhiều doanh nghiệp lo ngại thị trường có thể tái diễn tình trạng tương tự giai đoạn đại dịch COVID-19, khi giá cước vận tải biển tăng mạnh.

Đối với cá tra, Trung Đông vẫn là một trong những thị trường xuất khẩu quan trọng nên sự gián đoạn vận tải có thể ảnh hưởng nhất định đến hoạt động giao thương. Bên cạnh đó, nhu cầu tại một số thị trường lớn khác cũng xuất hiện dấu hiệu chững lại, khiến hoạt động tiêu thụ cá tra trở nên thận trọng hơn.

Trong khi đó, cá ngừ là nhóm sản phẩm chịu tác động khá rõ từ biến động giá nhiên liệu và chi phí logistics. Giá dầu tăng làm gia tăng chi phí khai thác của đội tàu cá ngừ toàn cầu, kéo theo giá nguyên liệu đầu vào đi lên. Đồng thời, các khó khăn trong vận tải quốc tế cũng có thể khiến chi phí vận chuyển cá ngừ nguyên liệu và sản phẩm chế biến tăng thêm.

Tuy nhiên, trong bối cảnh bất ổn địa chính trị gia tăng, nhu cầu đối với các sản phẩm thực phẩm có thời hạn bảo quản dài như cá ngừ đóng hộp lại có xu hướng cải thiện do tâm lý tích trữ thực phẩm của người tiêu dùng.

Đối với các mặt hàng hải sản khác như mực, bạch tuộc hay cá biển, mức độ ảnh hưởng hiện chưa đồng đều giữa các doanh nghiệp. Một số doanh nghiệp có tỷ trọng xuất khẩu thấp sang Trung Đông hoặc Nam Âu cho biết chưa ghi nhận tác động đáng kể đến đơn hàng. Dù vậy, áp lực từ chi phí nhiên liệu và logistics tăng vẫn là yếu tố cần tiếp tục theo dõi.

Theo VASEP, trong bối cảnh hiện nay, việc cập nhật sát diễn biến địa chính trị cũng như biến động của chuỗi logistics toàn cầu là yêu cầu quan trọng đối với các doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản.

Các doanh nghiệp cần chủ động làm việc với đối tác nhập khẩu và các hãng tàu để kịp thời điều chỉnh kế hoạch giao hàng khi cần, đồng thời xem xét các phương án vận tải thay thế nhằm hạn chế rủi ro phát sinh.

Ở thời điểm hiện tại, nhiều doanh nghiệp đánh giá tác động đến hoạt động xuất khẩu thủy sản của Việt Nam vẫn chủ yếu tập trung ở khâu logistics và chưa ảnh hưởng quá lớn đến đơn hàng. Tuy nhiên, nếu xung đột kéo dài, biến động về giá nhiên liệu, chi phí vận tải và chuỗi cung ứng toàn cầu có thể tiếp tục gia tăng, từ đó ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp xuất khẩu.

Trong bối cảnh thị trường thế giới biến động mạnh, việc chủ động theo dõi tình hình, linh hoạt điều chỉnh chiến lược thị trường và phương án logistics sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc giúp doanh nghiệp thủy sản giảm thiểu rủi ro và duy trì hoạt động xuất khẩu ổn định.

Trong cơ cấu xuất khẩu thủy sản của Việt Nam sang Trung Đông, cá tra hiện là mặt hàng có kim ngạch lớn nhất, đạt gần 176 triệu USD trong năm 2025, tăng mạnh so với khoảng 79 triệu USD của năm 2020. Cá ngừ đạt khoảng 94,4 triệu USD, trong khi tôm mang về hơn 54 triệu USD. Ngoài ra, nhiều nhóm sản phẩm khác như cá biển, mực, bạch tuộc và nhuyễn thể cũng đang mở rộng thị phần tại khu vực này.