Tới Bát Tràng hòa nhịp thanh âm, lắng nghe gốm 'cất tiếng'

Trong khuôn khổ Festival Thăng Long - Hà Nội lần thứ II năm 2026 với chủ đề “Dòng chảy di sản - Heritage Flow”, chương trình “Thanh âm Gốm” được xây dựng như một hành trình nghệ thuật lấy đất - nước - lửa làm hệ biểu tượng xuyên suốt. Trong đó, chương trình nhằm kết nối chất liệu gốm với âm nhạc, múa, xiếc, nghệ thuật sắp đặt và sự tham gia của cộng đồng làng nghề. Bên cạnh đó, chương trình khai thác những giá trị ẩn phía sau mỗi sản phẩm gốm từ những tri thức nghề, kỹ thuật tạo tác, ký ức và đời sống của những người góp phần gìn giữ nghề qua nhiều thế hệ.

Chương trình “Thanh âm Gốm” được xây dựng như một hành trình nghệ thuật lấy đất - nước - lửa làm hệ biểu tượng xuyên suốt.

Hành trình bắt đầu với “Mở đất” đưa khán giả bước vào không gian văn hóa Bát Tràng để tìm hiểu câu chuyện làng nghề, trải nghiệm ẩm thực và trực tiếp tham gia một số hoạt động như nặn gốm, vẽ lam. Qua đó, Bát Tràng hiện lên với một không gian sống nơi người dân tiếp tục thực hành và tiếp nối nghề thủ công truyền thống.

Tiếp đó, hoạt cảnh “Lửa nghề Bát Tràng” kết hợp múa, xiếc và chuyển động sân khấu kể câu chuyện về nghề làm gốm. Kinh nghiệm truyền đời “Nhất xương, nhì da, thứ ba dạc lò” trở thành trục dẫn dắt, tái hiện các công đoạn từ xử lý đất, tạo cốt, phủ men, xếp và canh lò đến hành trình chở gốm xuôi dòng sông Hồng.

Kinh nghiệm truyền đời “Nhất xương, nhì da, thứ ba dạc lò” trở thành trục dẫn dắt, tái hiện các công đoạn từ xử lý đất, tạo cốt, phủ men, xếp và canh lò đến hành trình chở gốm xuôi dòng sông Hồng (Ảnh minh họa).

Điểm nhấn của chương trình là “GOm Show – Âm thanh từ gốm”. Đây là dự án nghệ thuật do nhóm Đàn Đó phát triển trên nền tảng gần 15 năm nghiên cứu, thử nghiệm chất liệu bản địa. Những vật dụng quen thuộc như chum, niêu cùng các vật thể bằng sành, gốm được chế tác thành nhạc cụ, tạo nên hơn 30 loại âm thanh và sắc thái khác nhau.

Trống chum, trống Lãng, chiêng sành, chuông sành, ang xoay, đàn niêu,… trở thành những “nhân vật” đặc biệt trên sân khấu. Âm thanh vốn ẩn trong vật liệu được đánh thức qua bàn tay nghệ sĩ với những âm sắc khi trầm sâu, lúc trong trẻo, ngân dài và hòa vào tiết tấu, chuyển động của chương trình.

Việc đưa GOm Show đến Bát Tràng cũng tạo nên sự kết nối giữa nghệ thuật và không gian di sản. Những âm thanh được tạo ra từ gốm trở về với chính nơi đất, nước, lửa và kỹ nghệ của người thợ vẫn hiện diện trong đời sống hàng ngày.

Ở phần “Dòng chảy di sản”, các nghệ sĩ của “Lửa nghề Bát Tràng” kết hợp cùng GOm Show tạo nên sự giao thoa giữa múa, xiếc, âm nhạc gốm và cộng đồng. Từ một vật thể gốm ở trung tâm, ánh sáng và chuyển động dần mở rộng, quy tụ những nghệ sĩ, người làm nghề và cộng đồng trong một không gian văn hóa chung.

Cuối cùng, “Trao gửi” khép lại chương trình với những món quà nhỏ được gửi tới các khách mời đặc biệt. Các phần trình diễn được nối liền bằng âm thanh, ánh sáng và chuyển động, tạo thành một dòng chảy xuyên suốt.

Theo định hướng của BTC, “Thanh âm Gốm” nhằm góp phần mở rộng trải nghiệm của công chúng với Bát Tràng. Từ chất liệu gốm, mây, tre, mành và những hình ảnh gợi liên tưởng đến lò gốm, dòng nước, làng nghề, không gian được tổ chức, người xem có thể từng bước tiếp cận câu chuyện về làng nghề và con người tại Bát Tràng.