Tôi luôn nghĩ chị dâu là người khiến anh trai xa cách gia đình, cho đến khi đọc được tin nhắn anh gửi cho mẹ

Tôi từng cho rằng từ ngày lấy vợ, anh trai mình đã thay đổi. Anh ít về nhà, những cuộc gọi cho mẹ thưa dần, giỗ chạp hay việc họ hàng cũng thường có lý do để vắng mặt. Mỗi lần mẹ buồn bã nhắc đến anh, tôi lại nghĩ chắc chị dâu không muốn chồng gần gũi gia đình bên nội. Cho đến một hôm, trong lúc giúp mẹ tìm lại chiếc điện thoại cũ, tôi vô tình đọc được tin nhắn anh gửi mà mẹ chưa từng kể với ai.

Anh trai tôi hơn tôi 6 tuổi. Từ nhỏ, anh đã là người chịu trách nhiệm trong nhà. Bố mất sớm, mẹ buôn bán ở chợ để nuôi hai anh em ăn học. Những năm tôi còn đi học, anh vừa học vừa làm thêm, có khi nhận việc đến tối muộn mới về. Mẹ thường nói sau này có điều kiện, anh phải lo cho gia đình nhiều hơn, bởi anh là con trai cả.

Anh chưa bao giờ phản đối. Có lẽ vì thế mà trong suy nghĩ của tôi, anh luôn là người sẽ ở bên mẹ, dù sau này lập gia đình hay đi đâu.

Ngày anh cưới chị dâu, cả nhà đều vui. Chị hiền, nói năng nhỏ nhẹ, công việc ổn định. Trong những tháng đầu, chị thường cùng anh đưa mẹ đi khám, mua đồ ăn và hỏi han chuyện nhà cửa. Tôi không có lý do gì để không quý chị.

Mọi chuyện chỉ bắt đầu khác đi sau khi anh chị sinh con và chuyển ra ở riêng.

Anh không còn ghé nhà mỗi cuối tuần. Những bữa cơm mẹ nấu, dù gọi trước, đôi khi vẫn chỉ có hai mẹ con tôi. Có lần nhà có việc cần sửa lại mái bếp, mẹ gọi anh. Anh bảo đang bận, sẽ thu xếp sau. Mẹ không nói gì, nhưng đến tối lại thở dài: “Ngày trước nó có thế đâu”.

Tôi nghe nhiều lần thành quen. Trong đầu tôi dần hình thành một cách giải thích đơn giản: anh vẫn thương mẹ, chỉ là từ khi có vợ, anh không còn được như trước.

Tôi không hỏi chị dâu. Thỉnh thoảng gặp nhau, tôi vẫn nói cười bình thường, nhưng trong lòng đã có một khoảng cách khó gọi tên. Khi anh từ chối về ăn giỗ vì con ốm, tôi nghĩ chị không muốn đưa con về. Khi anh gửi tiền cho mẹ thay vì tự mang đến, tôi lại nghĩ anh ngại mất thời gian vì gia đình nhỏ.

Có lần, mẹ gọi anh 3 cuộc mà không được. Đến tối anh mới nhắn lại rằng đang họp. Mẹ cất điện thoại, cố tỏ ra bình thản, rồi nói với tôi: “Có vợ con rồi, nó còn bao nhiêu việc phải lo”.

Câu ấy nghe như lời thông cảm, nhưng tôi biết mẹ buồn. Và tôi, thay vì nhìn vào những điều mình chưa biết, lại càng tin rằng chị dâu là người khiến anh xa nhà.

Bí mật từ chiếc điện thoại cũ của mẹ

Một chiều cuối tuần, khi tôi sang nhà giúp mẹ chuyển mấy tấm ảnh từ chiếc điện thoại cũ sang máy mới. Mẹ không rành công nghệ, nhờ tôi mở lại ứng dụng nhắn tin để tìm ảnh anh chị gửi cháu.

Trong lúc kéo lên kéo xuống, tôi nhìn thấy đoạn trò chuyện giữa anh và mẹ. Tôi định thoát ra, nhưng một dòng tin nhắn cũ hiện lên khiến tay tôi dừng lại.

Vốn nghĩ chị dâu là nguồn cơn khiến người anh trai dần xa cách nhà nội, tôi lặng người khi vô tình đọc được những dòng tin nhắn bí mật trong chiếc điện thoại cũ của mẹ.

Đó là tin anh gửi cách đây gần hai năm, sau lần mẹ trách anh lâu không về: “Con biết mẹ buồn. Nhưng mỗi lần về, mẹ lại hỏi bao giờ con mua được nhà rộng hơn, bao giờ đổi công việc tốt hơn, rồi so con với các anh trong họ. Con không giận mẹ. Con chỉ không biết phải trả lời thế nào để mẹ vui”.

Tôi đọc tiếp: “Con không kể chuyện công việc vì sợ mẹ lo, nhưng không kể thì mẹ lại nghĩ con giấu mẹ. Con đưa vợ con về, mẹ nói nó ít nói, không biết vun vén. Con đi một mình, mẹ lại hỏi sao không đưa vợ về. Con thật sự không biết làm thế nào cho đúng”.

Tin nhắn cuối cùng ngắn hơn: “Con vẫn thương mẹ. Nhưng có những lần về nhà, con phải chuẩn bị tinh thần từ trước. Con không muốn con mình lớn lên cũng thấy mỗi lần về thăm bà là một lần bố mẹ nó căng thẳng”.

Tôi ngồi im, quên cả việc đang làm. Những câu chữ ấy không có lời trách móc gay gắt. Anh vẫn gọi mẹ bằng cách xưng hô quen thuộc, vẫn giải thích, vẫn cố làm mẹ hiểu. Nhưng ở giữa những dòng tin nhắn là một sự mệt mỏi mà tôi chưa từng nhìn thấy.

Mẹ đứng bên cạnh, hỏi tôi tìm được ảnh chưa. Tôi vội tắt màn hình, nói chưa thấy.

Tối hôm đó, tôi cứ nghĩ mãi về những điều vừa đọc. Tôi nhớ những lần mẹ kể chuyện anh không về, nhưng không nhớ mình đã bao giờ hỏi vì sao anh không muốn về. Tôi nhớ chị dâu ít nói trong các bữa cơm, nhưng chưa từng nghĩ có thể chị đang cố tránh những câu nhận xét khiến mình khó xử.

Tôi cũng chợt nhớ một lần chị dâu đang dọn bát thì mẹ nói trước mặt mọi người rằng từ ngày lấy vợ, anh trai tôi chẳng còn biết nghĩ cho mẹ. Chị chỉ cúi đầu, tiếp tục làm việc. Lúc ấy, tôi đã nghĩ chị im lặng vì không quan tâm. Bây giờ, tôi đã phần nào hiểu. 

Người rời xa không hẳn là người hết thương

Vài ngày sau, tôi gọi điện cho anh. Ban đầu, tôi chỉ hỏi thăm công việc và cháu nhỏ. Chúng tôi nói những chuyện thường ngày, rồi tôi hỏi vì sao anh ít về nhà hơn trước.

Đầu dây bên kia im lặng một lúc, anh hỏi: “Em cũng nghĩ anh thay đổi à?”

Tôi không biết trả lời thế nào. Anh không kể lể, cũng không nhắc đến chị dâu. Anh chỉ nói đã có nhiều lần định về, nhưng nhớ đến những cuộc trò chuyện cũ lại thôi. Anh sợ mình cáu gắt với mẹ, sợ vợ bị tổn thương, rồi cuối cùng cả nhà lại mất vui.

“Anh không muốn mẹ nghĩ vợ anh ngăn anh về. Cô ấy chưa bao giờ cấm anh cả. Có hôm anh bảo cuối tuần về thăm mẹ, cô ấy còn chuẩn bị đồ cho con từ tối hôm trước”.

Tôi thấy cổ họng mình nghẹn lại. Bấy lâu nay, tôi đã gán cho chị dâu một vai trò mà chưa từng hỏi chị có thực sự như thế không. Chị trở thành lời giải thích thuận tiện cho sự xa cách của anh, bởi nghĩ như vậy dễ hơn việc thừa nhận rằng những người thân trong nhà cũng có thể làm nhau tổn thương.

Anh nói thêm, có lần mẹ gọi điện trách chị không biết quan tâm nhà chồng. Chị đã buồn cả tối nhưng không kể với anh ngay, vì không muốn anh khó xử giữa mẹ và vợ. Sau đó, chị vẫn bảo anh đưa con về thăm bà khi có thời gian.

“Anh biết mẹ thương anh”, anh nói, “nhưng đôi khi, anh chỉ muốn về nhà mà không phải chứng minh mình đang sống tốt đến đâu, kiếm được bao nhiêu tiền, hay làm chồng, làm con có đúng ý mọi người không”.

Tôi không bênh ai. Tôi cũng hiểu mẹ đã vất vả thế nào để nuôi hai anh em, và có lẽ với mẹ, việc con trai ít về nhà giống như một sự mất mát mà bà không biết diễn đạt ra sao ngoài những lời trách móc. Nhưng tôi bắt đầu hiểu rằng tình thương, nếu đi cùng kỳ vọng quá lớn và những lời so sánh lặp lại, đôi khi khiến người nhận nó chỉ muốn lùi ra xa để được thở.

Tôi chưa kể với mẹ rằng mình đã đọc được tin nhắn ấy. Tôi nghĩ đó là chuyện riêng giữa hai mẹ con, không phải điều tôi có quyền mang ra để phân xử ai đúng ai sai.

Thay vào đó, lần gần nhất mẹ than anh trai không về, tôi chỉ hỏi: “Mẹ có nhớ lần gần đây nhất anh về, mẹ đã nói với anh những gì không?”.

Mẹ nhìn tôi, thoáng khó chịu. Một lúc sau, bà không trả lời mà quay sang xếp lại mấy chiếc bát trên bàn. Tôi biết câu hỏi ấy chưa thể khiến mẹ thay đổi ngay. Bao nhiêu năm qua, bà đã quen thể hiện sự lo lắng bằng cách nhắc nhở, so sánh, đôi khi trách móc. Bà cũng cần thời gian để hiểu những lời mình nói có thể khiến con trai tổn thương.

Tôi không biết sau này anh có trở lại nhà thường xuyên như trước hay không. Có thể khoảng cách giữa anh và mẹ sẽ được thu hẹp dần, cũng có thể họ vẫn cần những giới hạn riêng để giữ được sự bình yên cho nhau.

Chỉ có một điều tôi không còn tin như trước: rằng cứ ai lấy vợ rồi xa gia đình thì hẳn người mới bước vào đã khiến họ thay lòng.

Có những người không rời đi vì hết thương. Họ chỉ dần ít xuất hiện, ít kể chuyện, ít gọi điện, sau nhiều lần cảm thấy mình không thể làm vừa lòng những người thân yêu nhất.

Tôi vẫn mong anh về ăn cơm với mẹ. Nhưng nếu muốn điều đó xảy ra, có lẽ gia đình tôi không thể chỉ ngồi chờ anh trở lại như ngày xưa. Chúng tôi còn phải học cách để anh có thể trở về mà không thấy mình đang bước vào một cuộc kiểm tra, nơi tình thương được đo bằng số lần về thăm, những khoản tiền gửi về và việc anh có sống đúng với hình dung của mọi người hay không.