'Tôi tin tưởng vào năng lực của Công an, Quân đội trong giám sát, kiểm nghiệm thiết bị PCCC'

Những mất mát không gì bù đắp được

Cho ý kiến về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung 1 số điều của Luật phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ (PCCC&CNCH), đại biểu Vũ Văn Tiến (đoàn Thành phố Hải Phòng) chia sẻ, “hôm nay, khi thảo luận tại hội trường, tôi vẫn không khỏi xót xa nhớ đến rất nhiều vụ cháy thảm khốc xảy ra ở nhiều địa phương trong cả nước. Có lẽ không gì đau đớn hơn khi phải nghe, phải chứng kiến những thảm kịch do “giặc lửa” gây ra, cướp đi sinh mạng con người, thiêu rụi tài sản, để lại những mất mát không gì bù đắp được”.

Đại biểu nêu ví dụ, tháng 9/2025, một người dân ở Hà Nội đã mua đến 180 bình chữa cháy, nhưng khi sử dụng lại phát hiện không dập được lửa. Từ đây, cơ quan Công an phát hiện đường dây sản xuất, tiêu thụ hơn 1,2 triệu bình bột chữa cháy giả, cùng hành vi đưa hối lộ hơn 17 tỷ đồng để được kiểm định đạt chuẩn. Tháng 10/2025, Công an tỉnh Phú Thọ bắt giám đốc một công ty sản xuất bình chữa chảy giả.

Đại biểu Vũ Văn Tiến (đoàn Thành phố Hải Phòng) phát biểu

“Tại sao lại có số lượng lớn bình chữa cháy giả như vậy? “Giặc phá không bằng nhà cháy”, khi lửa bùng lên, đối diện với “lưỡi hái tử thần” mà vẫn dùng phải đồ giả, thì lấy gì để cứu thân chứ chưa nói đến cứu người?

Vì sao người dân bỏ tiền mua phương tiện bảo vệ tính mạng, nhưng thứ nhận được là những chiếc bình chữa cháy vô dụng khi hỏa hoạn xảy ra. Vậy số lượng bình giả này đã bán ra thị trường, giờ đang ở đâu, đã vào trong nhà dân hay những công trình nào?” - đại biểu đặt câu hỏi.

Từ thực tế đó, đại biểu cho rằng việc sửa Luật cần làm rõ thêm hai vấn đề: Làm thế nào để thu hồi bình chữa cháy giả đã bán ra thị trường? Và làm thế nào để hậu kiểm thực chất, ngăn chặn hàng giả, hàng kém chất lượng, bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản của người dân?

Xác định rõ trách nhiệm truy xuất nguồn gốc, cảnh báo, thu hồi, tiêu hủy bình chữa cháy giả

Từ phân tích trên, đại biểu Vũ Văn Tiến góp ý vào hai nội dung. Thứ nhất, phải làm rõ trách nhiệm thu hồi và xử lý đến cùng những phương tiện chữa cháy giả đã lưu thông trên thị trường quy định tại khoản 8 Điều 2 Dự thảo sửa đổi Điều 44 Luật PCCC&CNCH.

Cụ thể, dự thảo Luật đã chuyển mạnh sang quản lý chất lượng theo cơ chế công bố hợp quy, đánh giá sự phù hợp và kê khai thông tin trước khi lưu thông. Tuy nhiên cơ chế này đã đủ để truy xuất và thu hồi hàng triệu sản phẩm không bảo đảm chất lượng hay chưa?

Theo đại biểu, cần xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, tổ chức trong việc truy xuất, kiểm kê, thu hồi, tiêu hủy và thay thế bình chữa cháy giả đã được đưa vào các công trình; đồng thời quy định cụ thể trách nhiệm chi trả chi phí, bồi thường thiệt hại của doanh nghiệp sản xuất, nhà phân phối và các bên liên quan, bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân, doanh nghiệp.

“Chúng ta không thể chỉ dừng lại ở việc phát hiện, khởi tố, xử lý những người sản xuất hàng giả, trong khi những sản phẩm nguy hiểm vẫn tiếp tục được sử dụng. Vì vậy, tôi đề nghị hoàn thiện quy định theo hướng xác định rõ trách nhiệm truy xuất nguồn gốc, cảnh báo, thu hồi, tiêu hủy, thay thế; công khai kết quả xử lý và ưu tiên rà soát những địa điểm tập trung đông người, nguy cơ xảy ra cháy nổ cao” - đại biểu đề xuất.

Quang cảnh phiên họp

Thứ hai, theo đại biểu Vũ Văn Tiến, phải thiết lập cơ chế hậu kiểm thực chất, độc lập, minh bạch, phân định rõ trách nhiệm của từng cơ quan.

Đồng tình với chủ trương cắt giảm tiền kiểm, đơn giản hóa thủ tục, song đại biểu cho rằng, giảm thủ tục không có nghĩa là giảm trách nhiệm quản lý.

Sau hàng loạt vụ án sản xuất, kinh doanh phương tiện chữa cháy giả, kém chất lượng bị phanh phui đã phơi bày một nghịch lý đáng lo ngại, đó là sản phẩm không đạt chất lượng nhưng vẫn được cấp giấy chứng nhận kiểm định đạt chuẩn.

Do vậy, đại biểu đề nghị quy định rõ hai khâu hậu kiểm: Thứ nhất, kiểm soát quy trình sản xuất, nhập khẩu và chất lượng phương tiện đang kinh doanh, lưu thông; thứ hai, kiểm tra việc thi công, lắp đặt, nghiệm thu, vận hành hệ thống PCCC tại các công trình theo thiết kế và quy chuẩn được áp dụng.

“Tôi đề nghị nghiên cứu bổ sung quy định giao các đơn vị kỹ thuật chuyên môn có đủ năng lực thuộc Bộ Công an, Bộ Quốc phòng tham gia nòng cốt trong việc lấy mẫu, kiểm nghiệm đối chứng, giám định độc lập theo thẩm quyền pháp luật. Tôi tin tưởng vào năng lực chuyên môn, tính kỷ luật của lực lượng Công an, Quân đội; nếu được phát huy cùng cơ chế giám sát minh bạch, đây sẽ là yếu tố củng cố niềm tin của nhân dân” - đại biểu Vũ Văn Tiến nhấn mạnh.