Rủi ro từ những tài khoản ngân hàng bị lợi dụng, thu gom bất hợp pháp

Đủ chiêu trò thu gom mua lại tài khoản ngân hàng

Trên mạng xã hội, hoạt động thu gom tài khoản ngân hàng không còn chỉ diễn ra dưới hình thức mua bán công khai mà được thực hiện thông qua nhiều lời mời chào với danh nghĩa nhân viên ngân hàng cần chạy chỉ tiêu hỗ trợ mở tài khoản… Đáng chú ý, trong các hội, nhóm trên Facebook, Telegram, hoạt động tuyển người mở tài khoản ngân hàng rồi bàn giao cho người khác sử dụng được quảng bá như một cách kiếm thêm thu nhập đơn giản. Người tham gia có thể được yêu cầu cung cấp thông tin tài khoản, thẻ ngân hàng, mật khẩu, mã OTP, thậm chí cả giấy tờ tùy thân và dữ liệu xác thực sinh trắc học.

Các hội nhóm đăng tin, tuyển người mở tài khoản thanh toán, mở thẻ ngân hàng, cho thuê hoặc mua lại tài khoản ngân hàng. Ảnh: PV

Không ít người cho rằng chỉ cần cho người khác mượn tài khoản trong một khoảng thời gian hoặc nhận tiền rồi chuyển tiếp theo yêu cầu là có thể kiếm được khoản tiền công mà không phải chịu trách nhiệm về những giao dịch phát sinh. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, những tài khoản này có thể bị các đối tượng sử dụng để nhận, trung chuyển tiền lừa đảo, đánh bạc trực tuyến hoặc hợp thức hóa nguồn tiền bất hợp pháp.

Thủ đoạn phổ biến là các đối tượng lợi dụng sự thiếu hiểu biết pháp luật hoặc nhu cầu kiếm thêm thu nhập của học sinh, sinh viên, người lao động lấy danh nghĩa nhân viên ngân hàng đang chạy chỉ tiêu mở thẻ ngân hàng, tài khoản thanh toán để mở tài khoản miễn phí sau đó, thỏa thuận mua hoặc thuê lại của chủ tài khoản. Sau khi có được tài khoản, chúng chuyển giao cho các nhóm khác sử dụng, khiến việc xác định người thực sự điều hành và kiểm soát dòng tiền gặp nhiều khó khăn.

Theo Cục An ninh mạng (Bộ Công an), nhiều vụ việc đã được cơ quan chức năng phát hiện, xử lý tại các địa phương. Tại Quảng Ninh, tháng 9-2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra đã khởi tố vụ án, khởi tố một bị can về tội “Thu thập, tàng trữ, trao đổi, mua bán, công khai hóa trái phép thông tin về tài khoản ngân hàng”. Kết quả điều tra được công bố, từ cuối năm 2025 đến tháng 4-2026, đối tượng này đã liên hệ mua 27 tài khoản thanh toán mở tại nhiều ngân hàng với giá từ 1 đến 1,5 triệu đồng/tài khoản/tháng.

Sau đó, đối tượng sử dụng Telegram để bán lại các tài khoản này cho người khác với giá 2 triệu đồng/tài khoản/tháng. Đáng chú ý, đối tượng còn sử dụng phần mềm can thiệp vào quá trình xác thực trên điện thoại, tìm cách thay thế hình ảnh trực tiếp bằng hình ảnh chân dung lưu sẵn nhằm đối phó với cơ chế xác thực sinh trắc học của ngân hàng.

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Lâm Đồng bắt giữ các đối tượng liên quan đến hành vi mua bán tài khoản ngân hàng phục vụ hoạt động phạm pháp. Ảnh: Công an tỉnh Lâm Đồng

Cũng trong tháng 9-2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Lâm Đồng đã khởi tố 3 bị can liên quan đến hành vi mua bán tài khoản ngân hàng phục vụ hoạt động phạm pháp. Theo điều tra, các bị can đã mua 139 tài khoản ngân hàng với giá từ 5 đến 9 triệu đồng/tài khoản/tháng, sau đó bán cho các đối tượng ở Campuchia sử dụng để chuyển tiền liên quan đến đánh bạc, cá cược, với tổng giá trị giao dịch hơn 2.000 tỷ đồng.

Tại Lào Cai, tháng 6- 2026, cơ quan công an cũng đã khởi tố, bắt tạm giam 2 đối tượng về hành vi rửa tiền. Trong đó, có trường hợp sinh viên tham gia cho thuê tài khoản ngân hàng để nhận tiền công khoảng 2 triệu đồng/ngày. Các đối tượng đã mở hơn 50 tài khoản tại nhiều ngân hàng để cho thuê. Chỉ trong hơn một tháng, số tài khoản này được sử dụng để hợp thức hóa gần 48 tỷ đồng cho một đường dây lừa đảo.

Cẩn trọng với rủi ro pháp lý

Luật sư Lê Cao, Công ty Luật FDVN cho biết, người dân cần nhận thức rõ trách nhiệm của mình khi đứng tên mở và sử dụng tài khoản ngân hàng. Việc cho người khác thuê, mượn tài khoản không phải là giao dịch thông thường được pháp luật bảo vệ. Khi tài khoản bị sử dụng vào hoạt động vi phạm pháp luật, người đứng tên có thể phải làm việc với cơ quan chức năng để giải trình về nguồn tiền, mục đích giao dịch và vai trò của mình.

Theo khoản 5 Điều 8 Nghị định số 52/2024/NĐ-CP, hành vi mua, bán, thuê, cho thuê, mượn, cho mượn tài khoản thanh toán và mua, bán thông tin tài khoản thanh toán là những hành vi bị nghiêm cấm. Ở góc độ hình sự, Điều 291 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung) quy định tội thu thập, tàng trữ, trao đổi, mua bán, công khai hóa trái phép thông tin về tài khoản ngân hàng. Tùy số lượng tài khoản, khoản thu lợi bất chính và các tình tiết định khung, người phạm tội có thể bị phạt tiền đến 500 triệu đồng hoặc phạt tù đến 7 năm. Trường hợp tài khoản được sử dụng để thực hiện hành vi lừa đảo, rửa tiền hoặc các hoạt động phạm tội khác, người biết rõ nhưng vẫn cố ý tham gia, giúp sức còn có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự về tội danh tương ứng.

Theo luật sư Lê Cao, việc có trực tiếp thực hiện hành vi phạm tội hay không là yếu tố cần được cơ quan có thẩm quyền xác minh, đánh giá trên cơ sở chứng cứ cụ thể. Tuy nhiên, người dân không nên chủ quan cho rằng chỉ cần nhận một khoản tiền công nhỏ hoặc không biết rõ người thuê tài khoản là ai thì đương nhiên không phải chịu trách nhiệm. Mỗi cá nhân cần chủ động bảo vệ thông tin định danh, tài khoản thanh toán và không giao quyền kiểm soát tài khoản cho người khác.

Để hạn chế nguy cơ bị lợi dụng, người dân cần cảnh giác với những lời mời mở tài khoản ngân hàng hưởng hoa hồng, nhận và chuyển tiền hộ hoặc cho thuê tài khoản trên mạng xã hội. Tuyệt đối không cung cấp mật khẩu, mã OTP, dữ liệu sinh trắc học, hình ảnh giấy tờ tùy thân cho người không có thẩm quyền. Khi phát hiện tài khoản có giao dịch bất thường hoặc nghi ngờ bị sử dụng vào hoạt động phạm pháp, cần liên hệ ngay với ngân hàng và trình báo cơ quan công an để được hướng dẫn xử lý.