Tốn kém hơn F-35, chi phí cho tiêm kích thế hệ 6 GCAP tăng gấp 3 lần

Hiện tại châu Âu đang có 2 chương trình nghiên cứu chế tạo tiêm kích thế hệ 6, đầu tiên là Tây Ban Nha và Đức đang hợp tác trong Dự án Hệ thống không quân chiến đấu tương lai (FCAS).

Nhưng trong khi dự án trên đang bế tắc thì Anh, Italia và Nhật Bản đang tiến những bước vững chắc với chương trình chung của họ, đó là Chương trình không quân chiến đấu toàn cầu (GCAP).

Các bên tham gia Dự án GCAP đặt mục tiêu sản xuất nguyên mẫu đầu tiên vào năm 2027, và đưa vào sử dụng tiêm kích thế hệ mới trong năm 2035, mốc thời gian này được xem là khả thi.

Thoạt nhìn thì Dự án GCAP có vẻ đang khá thuận lợi, nhưng vẫn tiềm ẩn những rủi ro. Ấn phẩm Analisi Difesa trích dẫn nguồn tin giấu tên từ Bộ Quốc phòng Italia nói rõ, chi phí phát triển đã tăng gấp 3 lần trong vòng 5 năm, từ 6 tỷ euro năm 2021 lên 18,6 tỷ euro hiện nay.

Người đối thoại giải thích rằng việc tăng chi phí nghiên cứu tiêm kích GCAP không phải do đầu tư vào việc triển khai năng lực công nghiệp để phát triển chương trình, mà chủ yếu nằm ở quá trình "nghiên cứu, thử nghiệm, phát triển và thiết kế công nghệ".

Chưa dừng lại đây, theo một nguồn tin của hãng thông tấn ANSA, những gì diễn ra bắt nguồn từ "quá trình tiến bộ nhanh chóng trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo" và trên hết là giá các khoáng sản thiết yếu tăng cao.

Theo MILEX - một tổ chức theo dõi chi tiêu quân sự của Italia, dự án GCAP với mục tiêu cung cấp 90 máy bay sẽ tốn kém hơn dự án phát triển tiêm kích F-35A/B của Mỹ, vì chi phí nói trên (18,6 tỷ euro) không bao gồm việc mua sắm, trong khi đơn giá vẫn chưa được công bố.

Mặc dù vậy, chính quyền Italia tin rằng những tác động về kinh tế và công nghiệp sẽ rất đáng kể, họ kỳ vọng tiêm kích GCAP sẽ tác động tích cực đến toàn bộ ngành công nghiệp quốc phòng đất nước.

Hiện tại Vương quốc Anh và Italia đã đầu tư mỗi nước 2 tỷ euro vào dự án này, và họ dự kiến sẽ chi thêm 12 tỷ euro nữa trong 10 năm tới. Trong mọi trường hợp, sự gia tăng đáng kể giá thành phát triển giải thích lý do London và Rome muốn tìm kiếm thêm đối tác mới.

Hiện tại ngoài Nhật Bản, họ kêu gọi Đức tham gia chương trình GCAP nếu Dự án FCAS không thể vượt qua những bất đồng lớn, Bộ trưởng Quốc phòng Italia - ông Guido Crosetto đã phát biểu về vấn đề này:

"Càng nhiều quốc gia hợp tác, quy mô đầu tư càng lớn, chúng ta càng có thể tập hợp được nhiều chuyên môn hơn, và lợi ích kinh tế càng cao. Quy mô đơn đặt hàng càng lớn - chi phí càng thấp".

Nhưng cần lưu ý thêm, hiện tại chương trình GCAP đã gần về đích, cho nên chưa rõ có quốc gia nào dự định tham gia nữa không, bởi phần lợi ích mà họ nhận được sẽ thua rất xa những đối tác góp mặt từ đầu.

Việt Dũng