Tổn thất mới nhất cho phi đội không quân tầm xa Nga: Tu-22M3 rơi ở Siberia

Một máy bay ném bom chiến lược siêu thanh Tupolev Tu-22M3 của Không quân Nga vừa rơi tại khu vực Irkutsk, Siberia. Đây là tổn thất mới nhất đối với phi đội không quân tầm xa của "xứ sở Bạch dương", vốn đang chịu áp lực hoạt động cao trong bối cảnh xung đột kéo dài.

Theo Bộ Quốc phòng Nga, vụ việc xảy ra trong một chuyến bay huấn luyện theo kế hoạch vào ngày 15/6. Máy bay cất cánh từ căn cứ không quân Belaya, cách hiện trường vụ tai nạn khoảng 30 km, gần thị trấn Svirsk bên bờ sông Angara.

Các video lan truyền trên mạng xã hội ghi lại khoảnh khắc chiếc máy bay cánh cụp cánh xòe lao dốc thẳng đứng trước khi biến mất sau một ngọn đồi. Sau đó, khói đen dày đặc nhanh chóng bốc lên.

Các đoạn phim tiếp theo cho thấy hiện trường vụ tai nạn và mảnh vỡ cháy rụi trên một cánh đồng trống trải.

Toàn bộ 4 thành viên phi hành đoàn – gồm chỉ huy máy bay, cơ phó, hoa tiêu và hoa tiêu hệ thống – đã kịp thời thoát ra an toàn, Bộ Quốc phòng Nga cho biết.

Không có thương vong hoặc thiệt hại nào trên mặt đất. Các kênh hàng không Nga cho rằng nguyên nhân có thể là do sự cố kỹ thuật, có thể là hỏng động cơ.

Tư thế của máy bay khi rơi xuống cho thấy sự cố xảy ra ở độ cao đáng kể, giúp phi công kịp điều khiển máy bay tránh khu dân cư trước khi thoát hiểm.

Một máy bay ném bom chiến lược Tupolev Tu-22M3. Ảnh: Moscow Times

Tu-22M3 (NATO tên gọi là Backfire-C) là phiên bản nâng cấp tiên tiến nhất của dòng máy bay ném bom Tu-22, bay lần đầu năm 1977 và đưa vào biên chế những năm 1980. Oanh tạc cơ này được trang bị động cơ NK-25 cải tiến và hệ thống dẫn đường/tấn công nâng cấp.

Đây là một trong 3 loại máy bay ném bom chiến lược chủ lực của Không quân Nga bên cạnh Tu-160 và Tu-95.

Theo thống kê mới nhất của World Air Forces 2026, trước sự cố ngày 15/6, Nga vận hành khoảng 57 chiếc Tu-22M3. Con số này giờ giảm xuống còn 56. Sản xuất hàng loạt kết thúc từ năm 1993, khiến toàn bộ phi đội này đều có tuổi đời trên 30 năm.

Máy bay có khả năng mang theo tên lửa hành trình thông thường và hạt nhân, nổi bật với tên lửa Kh-22 và Kh-32.

Tuy nhiên, Bộ Quốc phòng Nga nhấn mạnh rằng chiếc Tu-22M3 vừa rơi "không mang đạn dược", nên không lo nguy cơ nổ thứ cấp hoặc rò rỉ phóng xạ.

Một ủy ban chuyên trách từ Bộ Tư lệnh Không quân Vũ trụ Nga đã được cử đến hiện trường để điều tra nguyên nhân chính xác của vụ tai nạn.

Sự cố xảy ra trong bối cảnh phi đội Tu-22M3 của Nga đang phải duy trì nhịp độ hoạt động cao. Từ khi Moscow mở chiến dịch quân sự ở Ukraine, các máy bay này thường xuyên phóng tên lửa hành trình tầm xa tấn công hạ tầng Ukraine từ không phận Nga.

Căn cứ Belaya, nơi đóng quân của Trung đoàn Không quân Ném bom Hạng nặng số 200, đã nhiều lần trở thành mục tiêu của các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV/drone) tầm xa của Ukraine, đặc biệt trong chiến dịch "Mạng nhện" vào tháng 6/2025.

Phi đội Tu-22M3 không chỉ đối mặt với tổn thất chiến đấu mà còn chịu áp lực bảo dưỡng do các máy bay đều có tuổi thọ cao và chương trình hiện đại hóa hạn chế.

Tổn thất này càng làm nổi bật những thách thức của Không quân tầm xa Nga. Với số lượng máy bay hoạt động hạn chế, mỗi chiếc Tu-22M3 đều có giá trị chiến lược quan trọng.

Minh Đức (Theo Air Live, India Today)