Tổng Bí thư, Chủ tịch nước: Không để lợi ích trước mắt làm tổn hại môi trường, sự ổn định

Sáng 6/11, các đại biểu Quốc hội dự kỷ niệm 80 năm Ngày Quốc hội Việt Nam thông qua bản Hiến pháp đầu tiên (9/11/1946 - 9/11/2026).

Phát biểu tại lễ kỷ niệm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh đây là dịp nhìn lại chặng đường đồng hành cùng đất nước, khẳng định trách nhiệm tiếp tục xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân dưới sự lãnh đạo của Đảng.

Khắc phục tình trạng vượt thẩm quyền lẫn né tránh trách nhiệm

Nói về Quốc hội khóa 1 thông qua bản Hiến pháp đầu tiên, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh giá trị sâu xa của sự kiện lịch sử này là gắn thành quả giải phóng dân tộc với quyền làm chủ của nhân dân về việc tổ chức chính quyền bằng Hiến pháp.

Hiến pháp năm 2013 và việc sửa đổi, bổ sung một số điều vào năm 2025 tiếp tục thể chế hóa những bước phát triển trong nhận thức và thực tiễn tổ chức quyền lực Nhà nước.

Lãnh đạo Đảng, Nhà nước và đại biểu Quốc hội dự lễ kỷ niệm

Quốc hội qua các nhiệm kỳ đã đóng góp quan trọng trong việc thể chế hóa đường lối của Đảng, hoàn thiện pháp luật, giám sát hoạt động của Nhà nước, chuyển tải ý chí, nguyện vọng của nhân dân thành quyết sách quốc gia.

Kỷ niệm 80 năm Hiến pháp đầu tiên, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng đây cũng là dịp để tiếp tục phát huy những giá trị nền tảng của nền lập hiến Việt Nam: Độc lập dân tộc gắn liền với quyền làm chủ của nhân dân; quyền lực Nhà nước thuộc về nhân dân và được tổ chức, thực hiện theo Hiến pháp và pháp luật.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chia sẻ: "Chúng ta đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, nhưng vẫn còn khoảng cách giữa quy định và thực hiện; giữa thẩm quyền được giao với nguồn lực và năng lực đáp ứng; có nơi trách nhiệm chưa rõ, phối hợp thiếu chặt chẽ, quyền lợi chính đáng của người dân chậm được giải quyết.

Những hạn chế ấy đòi hỏi phải hoàn thiện đồng bộ cơ chế thực hiện quyền lực, kiểm tra, giám sát và trách nhiệm giải trình".

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu

Trong vận hành mô hình tổ chức bộ máy mới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu phải sử dụng hiệu quả thẩm quyền, bảo đảm công việc thông suốt và nâng cao chất lượng phục vụ. Hiến pháp phải được thực hiện nhất quán trong hoạt động lập pháp, hành pháp, tư pháp.

Đồng thời, ông đề nghị phải bảo đảm Hiến pháp được tôn trọng và thực hiện nghiêm; chủ động nghiên cứu, đề xuất hoàn thiện Hiến pháp.

Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội cần đề cao trách nhiệm bảo đảm tính hợp hiến của hệ thống pháp luật. Việc thẩm tra, thảo luận, quyết định chính sách phải được xem xét đầy đủ, căn cứ hiến định, nhất là những vấn đề liên quan đến tổ chức quyền lực, quyền con người, quyền công dân.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng yêu cầu tăng cường giám sát việc tuân theo Hiến pháp; kịp thời phát hiện, xử lý hoặc kiến nghị xử lý vi phạm theo thẩm quyền, việc xử lý để khắc phục hậu quả và làm rõ trách nhiệm.

Ông lưu ý phải làm rõ trách nhiệm và bảo đảm phối hợp thống nhất, kiểm soát chặt chẽ quyền lực, khắc phục tình trạng vượt thẩm quyền lẫn né tránh trách nhiệm, làm ảnh hưởng đến quyền lợi của nhân dân.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước: Hiến pháp là luật cơ bản của Nhà nước, có hiệu lực quản lý cao nhất. Mọi hoạt động xây dựng pháp luật, tổ chức bộ máy và thực thi quyền lực nhà nước phải tuân thủ Hiến pháp

Thực hiện định hướng của Bộ Chính trị tại Kết luận số 17, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu tổ chức tốt việc tổng kết thi hành Hiến pháp năm 2013, chuẩn bị cơ sở lý luận và thực tiễn để nghiên cứu, đề xuất sửa đổi tổng thể Hiến pháp. Việc tổng kết đánh giá cả những nội dung được sửa đổi, bổ sung năm 2025 và làm rõ giá trị cần kế thừa và những vấn đề cần hoàn thiện.

"Quá trình này phải đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng, phát huy trí tuệ của nhân dân, được tiến hành khoa học, dân chủ, thận trọng, đúng thẩm quyền và trình tự hiến định. Nghiên cứu sửa đổi phải gắn với tiếp tục thực hiện nghiêm Hiến pháp hiện hành. Yêu cầu xuyên suốt là củng cố nền tảng chính trị pháp lý của chế độ, bảo đảm quyền làm chủ của nhân dân và đáp ứng yêu cầu phát triển lâu dài của đất nước" - ông nhấn mạnh.

Không để quy định này mở đường, quy định khác lại tạo ra rào cản

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị tiếp tục phát huy quyền làm chủ của nhân dân, tôn trọng, bảo vệ và bảo đảm quyền con người, quyền công dân.

Nhân dân là chủ thể của quyền lực Nhà nước. Quyền làm chủ phải được bảo đảm trong việc tham gia xây dựng chính sách, giám sát hoạt động công quyền, quyết định những vấn đề theo quy định của Hiến pháp và pháp luật.

Quốc hội là cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất của Việt Nam. Trọng trách ấy phải được thể hiện bằng những quyết sách vì lợi ích của nhân dân và sự phát triển lâu dài của đất nước.

Mỗi đại biểu cần gắn bó với cử tri, phản ánh trung thực nguyện vọng chính đáng, đồng thời xem xét các vấn đề từ lợi ích chung của đất nước. Việc tiếp nhận kiến nghị phải gắn với theo dõi, giám sát kết quả giải quyết, sự tín nhiệm của cử tri là trách nhiệm thường xuyên trong suốt nhiệm kỳ.

"Giá trị của các quyền hiến định phải được thể hiện ở khả năng thực hiện quyền và sự bảo vệ hữu hiệu đối với mỗi người" - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý.

Các đại biểu Quốc hội dự lễ kỷ niệm

Các cơ quan tư pháp phải thực hiện đầy đủ trọng trách bảo vệ công lý, quyền con người, quyền công dân theo chức năng, thẩm quyền. Mọi hành vi xâm phạm quyền con người, quyền công dân phải được xử lý theo pháp luật. Quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân bị xâm phạm phải được bảo vệ, khôi phục, thiệt hại phải được bồi thường theo quy định...

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng cần không ngừng nâng cao chất lượng thể chế và quyết sách quốc gia trên nền tảng Hiến pháp, đáp ứng yêu cầu phát triển lâu dài.

"Không để quy định này mở đường, quy định khác lại tạo ra rào cản. Phải tạo điều kiện cho đổi mới sáng tạo có trách nhiệm, kiểm soát rủi ro vì lợi ích chung, không đặt ra những rào cản bất hợp lý đối với sự phát triển" - ông nêu quan điểm.

Quốc hội cần nâng cao chất lượng quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước. Đặt mỗi quyết sách trong tổng thể chiến lược phát triển quốc gia.

"Phát triển hôm nay phải tạo thêm năng lực cho ngày mai, không để lợi ích trước mắt làm tổn hại môi trường, sự ổn định và cơ hội của các thế hệ tiếp theo" - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước quán triệt.

Phát biểu tại lễ kỷ niệm, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết, xuyên suốt chặng đường hơn 80 năm phát triển, Quốc hội đã từng bước đổi mới tư duy và phương thức hoạt động, ban hành 5 bản Hiến pháp và gần 700 đạo luật.

Mỗi bản Hiến pháp, mỗi đạo luật, mỗi nghị quyết, quyết định của Quốc hội luôn gắn liền với vận mệnh của quốc gia, dân tộc, kết hợp nhuần nhuyễn “ý Đảng, lòng dân”; kết tinh sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, của niềm tin, nguyện vọng chính đáng của các tầng lớp nhân dân.

Đại hội 14 đã đề ra nhiệm vụ “nghiên cứu sửa đổi tổng thể Hiến pháp năm 2013 phù hợp với thực tiễn, yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới”; xác định công tác xây dựng và thi hành pháp luật là “đột phá của đột phá”.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu

Chủ tịch Quốc hội khẳng định, Quốc hội sẽ tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy và hành động, không ngừng nâng cao chất lượng hoạt động lập hiến, lập pháp, đi trước một bước về thể chế, nghiên cứu kỹ lưỡng để quyết định những vấn đề khó, những việc mới, những lĩnh vực chưa có tiền lệ, mở đường cho đổi mới sáng tạo, hiệu lực, hiệu quả, để đất nước phát triển nhanh, bền vững.