Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Không để học sinh nào vì hoàn cảnh khó khăn mà không được đến trường

Sáng 15/6, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm làm việc với ngành Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) về công tác chuẩn bị khai giảng năm học mới 2026 – 2027 và kết quả triển khai thực hiện Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về về đột phá phát triển GD&ĐT.

Cùng dự có Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú; các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Ủy viên Trung ương Đảng, lãnh đạo các ban đảng, lãnh đạo Chính phủ, Quốc hội.

Tập trung giải quyết tình trạng bạo lực học đường

Sau khi nghe báo cáo và các ý kiến trao đổi tại cuộc làm việc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ghi nhận công tác chuẩn bị cho năm học mới được triển khai tích cực, toàn diện. Toàn hệ thống chính trị có chuyển biến tích cực trong triển khai thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW; nhiều điểm nghẽn đang được tập trung giải quyết.

Tuy nhiên, những chuyển biến mới chủ yếu thể hiện ở nhận thức và công tác chuẩn bị chính sách. Chuyển biến thực chất trong nhà trường, trong đời sống của giáo viên, trong trải nghiệm học tập của học sinh, sinh viên chưa đồng đều, chưa đủ mạnh so với yêu cầu “đột phá” mà Nghị quyết số 71-NQ/TW đề ra. Thiếu giáo viên vẫn là điểm nghẽn lớn. Cơ sở vật chất và thiết bị dạy học chưa đáp ứng yêu cầu. Chi phí học tập, dạy thêm, học thêm, thi cử và tuyển sinh vẫn gây áp lực lớn. Giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học chưa tạo đột phá rõ nét. Quản trị giáo dục còn nặng hành chính…

Để chuẩn bị năm học mới 2026 - 2027, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu, bảo đảm đủ cơ sở vật chất, đủ trường, đủ lớp, bảo đảm nguyên tắc “Ở đâu có học sinh, ở đó có giáo viên”. Nghiên cứu cơ chế cho phép thí điểm mô hình quản trị với hệ thống trường công, trường tư trên cùng một địa bàn; tùy điều kiện cụ thể, có thể tổ chức một trường nhiều điểm trường; kiên quyết không để học sinh nào vì hoàn cảnh khó khăn mà không được đến trường; tập trung huy động cả hệ thống chính trị hoàn thành đúng tiến độ các trường phổ thông liên cấp nội trú các xã biên giới, bảo đảm đa mục tiêu giáo dục, an sinh xã hội.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu chính quyền các cấp khi lập quy hoạch đô thị và xây dựng các khu dân cư mới phải quy hoạch, xây dựng đồng bộ các trường học, hạ tầng tương thích với quy mô dân số; tập trung chỉ đạo tháo gỡ vướng về quỹ đất, thủ tục đầu tư xây dựng trường học tại địa bàn tăng dân số cơ học, đô thị lớn, khu công nghiệp, vùng khó khăn, biên giới…

Bên cạnh đó, tập trung giải quyết tình trạng bạo lực học đường, chú trọng công tác giáo dục đạo đức, lối sống lành mạnh cho học sinh, sinh viên, coi đây là nhiệm vụ trọng tâm của năm học 2026-2027. Đồng thời kiểm soát chi phí học tập, công khai các khoản thu, chi trong nhà trường; chấn chỉnh bệnh thành tích, dạy thêm, học thêm, xử lý tình trạng gây áp lực với học sinh và phụ huynh. Nâng chất lượng giờ học chính khóa, giảm áp lực thi cử, minh bạch tuyển sinh, điều chỉnh chương trình phù hợp và cải thiện động lực của giáo viên

Chuyển mạnh từ tư duy “quản lý giáo dục” sang “quản trị phát triển giáo dục”

Định hướng phát triển GD&ĐT trong thời gian tới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ rõ, đổi mới GD&ĐT phải đặt trong tổng thể yêu cầu phát triển đất nước nhanh, bền vững, tự chủ, tự cường trong kỷ nguyên mới; chuyển mạnh từ tư duy “quản lý giáo dục” sang “quản trị phát triển giáo dục”, giáo dục phải đi trước một bước trong chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao, nhân lực có kỹ năng nghề, nhân lực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và các ngành chiến lược của đất nước.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại cuộc làm việc. Ảnh: nhandan.vn

Bộ GD&ĐT cần giữ vai trò thống nhất về chuyên môn, tiêu chuẩn, chất lượng, đội ngũ và định hướng phát triển hệ thống. Rà soát các quy định, định mức đã lạc hậu, cắt giảm thủ tục, báo cáo hình thức để giáo viên có thêm thời gian cho chuyên môn và học sinh. Xây dựng dữ liệu giáo dục thống nhất, cập nhật. Dữ liệu phải giúp nhận diện được sớm tình trạng thiếu giáo viên, thiếu phòng học, trường quá tải, học sinh có nguy cơ bỏ học và những bất hợp lý trong chi phí học tập, sử dụng ngân sách.

Cùng với những nhiệm vụ trên, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu tạo chuyển biến thực chất trong giáo dục nghề nghiệp và phân luồng; đổi mới giáo dục đại học, xây dựng đại học tinh hoa và trung tâm xuất sắc. Đầu tư có chọn lọc cho một số đại học, viện nghiên cứu, trung tâm xuất sắc, phòng thí nghiệm trọng điểm... trên cơ sở có cạnh tranh về kết quả, hiệu quả. Đại học phải gắn chặt với doanh nghiệp, viện nghiên cứu và nhu cầu địa phương; cần đầu tư thích đáng cho khoa học cơ bản, khoa học xã hội và nhân văn, để phát triển công nghệ luôn đi cùng phát triển con người, văn hóa, thể chế và giá trị.

Bộ GD&ĐT cần xây dựng bộ chỉ số theo dõi công bằng giáo dục giữa các vùng, nhóm dân cư và nhóm yếu thế. Đối với vùng dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo, cần ưu tiên bán trú, bữa ăn học đường, nhà công vụ giáo viên, đường đến trường an toàn... Đối với trẻ khuyết tật, trẻ có hoàn cảnh đặc biệt, phải phát triển giáo dục hòa nhập thực chất; cần có giáo viên hỗ trợ, thiết bị trợ giúp, chương trình phù hợp và kết nối y tế - xã hội, không để trẻ em chỉ “có tên trong lớp” nhưng không được học trong điều kiện phù hợp.

Đối với công tác tổ chức thực hiện Nghị quyết 71, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu phải có kỷ luật, kiểm tra và giám sát liên tục. Bộ GD&ĐT chủ trì xây dựng hệ thống theo dõi thực hiện Nghị quyết bằng các chỉ số cụ thể, công khai, cập nhật định kỳ. Mỗi mục tiêu phải được cụ thể hóa thành nhiệm vụ, nguồn lực, thời hạn, cơ quan chịu trách nhiệm. Biểu dương và nhân rộng những nơi làm tốt và xử lý nghiêm những nơi để xảy ra lãng phí, tiêu cực…

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu, hoàn thiện cơ chế tài chính giáo dục, đầu tư có trọng tâm, trọng điểm. Tài chính giáo dục phải được coi là đầu tư phát triển. Tăng chi phải đi đôi với phân bổ đúng, công khai, minh bạch và đo được hiệu quả.