Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Không 'khoán trắng' giáo dục cho ngành giáo dục và đào tạo

Công tác chuẩn bị năm học 2026-2027 phải tạo chuyển biến thực chất trong nhà trường, đội ngũ giáo viên và người học, đồng thời cụ thể hóa Nghị quyết 71-NQ/TW bằng nhiệm vụ, nguồn lực, thời hạn và trách nhiệm rõ ràng.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu chỉ đạo tại buổi làm việc với ngành Giáo dục và Đào tạo cùng các cơ quan liên quan về công tác chuẩn bị năm học mới 2026 - 2027 và kết quả triển khai thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW, ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, sáng 15/6/2026 - Ảnh: TTXVN

Ngày 24/6/2026, Văn phòng Trung ương Đảng công bố Kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại buổi làm việc về công tác chuẩn bị năm học 2026-2027 và tình hình triển khai thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW, ngày 22/8/2025, của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.

Buổi làm việc do Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì ngày 15/6/2026, với sự tham dự của Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú, lãnh đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng đại diện một số ban, bộ, ngành Trung ương.

Theo kết luận, công tác chuẩn bị năm học mới 2026-2027 đã được Bộ Giáo dục và Đào tạo, các địa phương triển khai tích cực, toàn diện, từ tuyển sinh đầu cấp, tăng cường cơ sở vật chất, mạng lưới trường lớp, xây dựng đội ngũ nhà giáo, chương trình giáo dục, sách giáo khoa đến thực hiện chế độ, chính sách hỗ trợ người dạy và người học.

BẢO ĐẢM “Ở ĐÂU CÓ HỌC SINH, Ở ĐÓ CÓ GIÁO VIÊN”

Sau 10 tháng triển khai Nghị quyết 71-NQ/TW, toàn hệ thống chính trị đã có chuyển biến tích cực về nhận thức, tư duy lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện. Quốc hội, Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương và Bộ Giáo dục và Đào tạo đã nỗ lực hoàn thiện thể chế, chính sách, huy động nguồn lực, tập trung tháo gỡ nhiều điểm nghẽn.

Tuy nhiên, kết luận nêu rõ kết quả đạt được mới là bước đầu, chủ yếu ở công tác quán triệt, tuyên truyền, nâng cao nhận thức; chưa có kế hoạch mang tính chiến lược để triển khai thực hiện, công tác chuẩn bị chính sách chưa đáp ứng yêu cầu.

Học sinh vùng cao. Ảnh: TTXVN

Đáng chú ý, việc triển khai chưa tạo được chuyển biến thực chất trong nhà trường, lớp học, trong đời sống, thu nhập, điều kiện làm việc của giáo viên và trong trải nghiệm học tập của học sinh, sinh viên.

Để năm học mới 2026-2027 thực sự trở thành minh chứng cho năng lực triển khai Nghị quyết 71-NQ/TW trong thực tiễn, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu các cơ quan, đơn vị, cơ sở giáo dục rà soát tổng thể, tập trung cao độ, có giải pháp hiệu quả thực hiện nhiệm vụ được giao.

Đảng ủy Chính phủ được giao chủ trì tổ chức Hội nghị toàn quốc về công tác chuẩn bị năm học mới 2026-2027, kết hợp Hội nghị Chính phủ sơ kết 6 tháng đầu năm 2026; chỉ đạo tổ chức đồng loạt Lễ khai giảng năm học 2026-2027 và Lễ khánh thành các trường phổ thông liên cấp nội trú xã biên giới đất liền vào sáng 5/9/2026.

Các tỉnh ủy, thành ủy phải lãnh đạo, chỉ đạo tập trung cao độ cho công tác chuẩn bị năm học mới; chịu trách nhiệm bảo đảm đầy đủ cơ sở vật chất, đủ trường, đủ lớp, đủ sách giáo khoa, thiết bị dạy học phổ thông phục vụ năm học 2026-2027.

Ban Tổ chức Trung ương phối hợp Bộ Nội vụ, Bộ Giáo dục và Đào tạo và các địa phương khẩn trương đề xuất phương án biên chế, quản lý biên chế, chế độ, chính sách cho ngành giáo dục và đào tạo; linh hoạt điều động nhân sự, chấm dứt tình trạng thừa, thiếu cục bộ giáo viên, bảo đảm nguyên tắc “Ở đâu có học sinh, ở đó có giáo viên”.

Kết luận cũng yêu cầu nghiên cứu chuyển cơ chế giao chỉ tiêu, biên chế “cứng” cho từng trường sang áp dụng biên chế linh hoạt, cho phép luân chuyển giáo viên giữa các trường trong cùng một địa bàn.

Bộ Nội vụ phối hợp Bộ Giáo dục và Đào tạo nghiên cứu việc phân cấp giao tổng biên chế cho địa phương tự chủ tuyển dụng và sử dụng dựa trên định mức thực tế học sinh/lớp; đồng thời rà soát đội ngũ công chức quản lý nhà nước về giáo dục và đào tạo ở cấp xã, đề xuất phương án xử lý trong quý 3/2026.

KIỂM SOÁT CHI PHÍ HỌC TẬP, CHẤN CHỈNH DẠY THÊM, HỌC THÊM

Đảng ủy Chính phủ được giao chỉ đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo sửa đổi, hoàn thiện quy định, tiêu chí, tiêu chuẩn công nhận trường chuẩn quốc gia; nghiên cứu thí điểm nhiều mô hình quản trị đối với hệ thống trường công, trường tư trên cùng địa bàn; nghiên cứu điều chuyển, giảm biên chế “quản lý giáo dục”, tăng biên chế trực tiếp giảng dạy.

Mọi phương án sắp xếp trường lớp phải dựa trên đánh giá tác động về điều kiện địa lý, giao thông, số lượng học sinh, giáo viên và chất lượng giáo dục; thực hiện thí điểm để sơ kết, tổng kết, nhân rộng phương án hiệu quả.

Học sinh tại một lớp học. Ảnh: TTXVN

Bộ Giáo dục và Đào tạo được yêu cầu phối hợp các địa phương hoàn thành đúng tiến độ xây dựng các trường phổ thông liên cấp nội trú xã biên giới, bảo đảm mục tiêu giáo dục, an sinh xã hội, quốc phòng và an ninh quốc gia; đồng thời tổng kết, rút kinh nghiệm từ giai đoạn 1 để triển khai giai đoạn 2 chặt chẽ, tiết kiệm, hiệu quả hơn, không để phát sinh lãng phí.

Bộ Tài chính được giao ban hành cơ chế, chính sách, hướng dẫn chuyển đổi công năng các tòa nhà công vụ, trụ sở cơ quan nhà nước dôi dư thành cơ sở giáo dục, cơ sở y tế; không để lãng phí, xuống cấp công trình, trụ sở sau sắp xếp trong khi thiếu nơi vui chơi, học tập, khám chữa bệnh.

Ủy ban nhân dân các cấp khi lập quy hoạch đô thị, nông thôn và xây dựng khu dân cư mới phải quy hoạch, xây dựng đồng bộ trường học, hạ tầng tương thích với quy mô dân số; tháo gỡ vướng mắc về quỹ đất, thủ tục đầu tư xây dựng trường học tại đô thị lớn, khu công nghiệp, vùng khó khăn, biên giới.

Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp cơ quan liên quan hoàn thiện hồ sơ báo cáo cấp có thẩm quyền về Đề án cải cách chính sách tiền lương, sớm xếp lương nhà giáo ở mức cao nhất trong thang bậc lương sự nghiệp; có cơ chế đặc thù thu hút chuyên gia giỏi, nhà khoa học đầu ngành tham gia giảng dạy, nghiên cứu.

Cùng với đó, ngành giáo dục phải tập trung giải quyết bạo lực học đường, chú trọng giáo dục lịch sử dân tộc, đạo đức, lối sống lành mạnh cho học sinh, sinh viên; coi đây là nhiệm vụ trọng tâm của năm học 2026-2027.

Bộ Giáo dục và Đào tạo và các địa phương phải kiểm soát chi phí học tập, chấn chỉnh tiêu cực trong dạy thêm, học thêm và bệnh thành tích; công khai các khoản thu, chi trong nhà trường, không lạm dụng xã hội hóa giáo dục làm tăng đóng góp của phụ huynh hoặc thay cho phần ngân sách phải bảo đảm.

CHUYỂN TỪ “QUẢN LÝ GIÁO DỤC” SANG “QUẢN TRỊ PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC”

Về định hướng phát triển giáo dục và đào tạo, kết luận yêu cầu quán triệt sâu sắc quan điểm đổi mới giáo dục trong tổng thể yêu cầu phát triển đất nước nhanh, bền vững, tự chủ, tự cường trong kỷ nguyên mới.

Giáo dục phải chuyển mạnh từ tư duy “quản lý giáo dục” sang “quản trị phát triển giáo dục”; đi trước một bước trong chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao, nhân lực có kỹ năng nghề, nhân lực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và các ngành chiến lược của đất nước.

Học viên tham gia lớp Tin học ứng dụng tại một Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp-Giáo dục thường xuyên. Ảnh: TTVN

Bộ Giáo dục và Đào tạo giữ vai trò chủ đạo, quản lý thống nhất về chuyên môn, tiêu chuẩn, chất lượng, đội ngũ và định hướng phát triển hệ thống; tiếp tục phân cấp, phân quyền, tăng tính chủ động cho cơ sở giáo dục, người đứng đầu và giáo viên, đi đôi với nâng cao trách nhiệm giải trình.

Kết luận nhấn mạnh yêu cầu xây dựng, cập nhật dữ liệu giáo dục “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”. Dữ liệu phải giúp nhận diện sớm tình trạng thiếu giáo viên, thiếu phòng học, trường quá tải, học sinh có nguy cơ bỏ học và những bất hợp lý trong chi phí học tập, sử dụng ngân sách. Chuyển đổi số trong giáo dục phải thực chất, giúp thầy cô dạy tốt hơn, học sinh học tốt hơn, quản lý hiệu quả hơn.

Đối với giáo dục nghề nghiệp, kết luận xác định đây là trụ cột phát triển nhân lực quốc gia. Học nghề không phải là lựa chọn thứ hai, mà là con đường thiết thực để có việc làm, thu nhập, cơ hội học tiếp và phát triển lâu dài.

Giáo dục đại học phải đi trước trong đào tạo nhân lực chất lượng cao, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, phát triển công nghệ chiến lược. Tự chủ đại học phải đi đôi với trách nhiệm giải trình, kiểm định chất lượng, công khai kết quả và bảo đảm công bằng cơ hội học tập.

Kết luận cũng yêu cầu coi trọng bảo đảm công bằng giáo dục trong giai đoạn mới, theo nguyên tắc nơi nào khó hơn thì được hỗ trợ nhiều hơn, giáo viên nào dạy ở nơi khó khăn hơn thì được đãi ngộ tốt hơn.

Bộ Giáo dục và Đào tạo cần tăng cường hướng dẫn, đôn đốc, kiểm tra, giám sát việc thực hiện Nghị quyết 71-NQ/TW; mỗi mục tiêu phải được cụ thể hóa thành nhiệm vụ, chỉ số, nguồn lực, thời hạn, cơ quan, địa phương chịu trách nhiệm, được công khai, cập nhật định kỳ.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp cùng tham gia phát triển nhân lực, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo trong giáo dục. Cấp ủy, chính quyền, bí thư cấp ủy, chủ tịch ủy ban nhân dân các cấp phải coi giáo dục là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, không “khoán trắng” cho ngành giáo dục và đào tạo.