Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Pháp luật phải đi trước, kiến tạo phát triển

Ngày 4.8, sau khi làm việc tại Hội trường, Quốc hội thảo luận tại Tổ về Dự án Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt; Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 9 luật về quân sự, quốc phòng; Dự án Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi).

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu thảo luận. Ảnh: Như Ý

Cho ý kiến thảo luận, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định, việc bổ sung, sửa đổi các luật là hết sức cần thiết để đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, yêu cầu đầu tiên đặt ra là phải đáp ứng tốc độ phát triển rất nhanh của đất nước. Thế giới đang biến đổi với tốc độ chưa từng có; nếu không theo kịp, Việt Nam sẽ bỏ lỡ thời cơ và tụt hậu. Bên cạnh đó, những yếu tố bất trắc, thách thức cũng xuất hiện rất nhanh, đòi hỏi phải có phản ứng kịp thời.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng, những quy định, cách làm trước đây nếu không còn đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh thì cần được sửa đổi để phục vụ mục tiêu tăng tốc của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội.

Các dự án luật được thảo luận lần này đều hướng tới mục tiêu phục vụ phát triển nhanh, bền vững của đất nước. Ngay cả những quy định đang thực hiện tốt nhưng chưa đáp ứng yêu cầu về tiến độ cũng cần được điều chỉnh để bảo đảm tính kịp thời.

Đề cập yêu cầu thứ hai, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, luật phải ngày càng gần gũi với thực tiễn. Theo đó, pháp luật không chỉ để xử lý những vấn đề phát sinh mà cần có tính kiến tạo, đi trước một bước, dự báo được xu hướng phát triển để tạo điều kiện thực hiện các mục tiêu phát triển.

Cho rằng cuộc sống luôn vận động, phát sinh nhiều vấn đề mới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, nếu các quy định quá cứng nhắc sẽ không còn phù hợp. Pháp luật không chỉ quy định những điều được làm, không được làm mà còn phải phục vụ yêu cầu kiến tạo phát triển, đòi hỏi phải có cách tiếp cận và tư duy mới trong xây dựng pháp luật.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu thảo luận. Ảnh: Như Ý

Về yêu cầu thứ ba, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho biết việc sửa đổi nhiều quy định xuất phát từ những thay đổi thực tiễn trong tổ chức bộ máy của đất nước.

Đơn cử, đối với nhóm luật về quân sự, quốc phòng, trước đây hệ thống chính quyền địa phương được tổ chức theo ba cấp, nay còn hai cấp, không còn cấp huyện. Do đó, những quy định trước đây giao nhiệm vụ cho cấp huyện cần được sửa đổi, đồng thời làm rõ nhiệm vụ, thẩm quyền của cấp xã và cấp tỉnh để bảo đảm phù hợp với thực tiễn, tránh khoảng trống trong tổ chức thực hiện.

Đối với dự án Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đánh giá cao các ý kiến phát biểu của đại biểu Quốc hội. Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, ở đâu có pháp luật thì ở đó phải được tuyên truyền, phổ biến; hệ thống pháp luật phải được cập nhật, bổ sung thường xuyên và khi có quy định mới hoặc quy định cần điều chỉnh thì phải kịp thời hướng dẫn để người dân nắm bắt.

Tuy nhiên, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng bày tỏ đồng tình với ý kiến của đại biểu khi cho rằng pháp luật chỉ khái quát một số vấn đề của đời sống. Điều quan trọng hơn là xây dựng nền tảng văn hóa, đạo đức, truyền thống và phong tục, tập quán tốt đẹp để hình thành một xã hội tích cực. Đây mới là gốc của vấn đề, bởi không một hệ thống pháp luật nào có thể bao quát hết mọi tình huống trong thực tiễn.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho biết, Trung ương vừa xây dựng Nghị quyết về xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển với mục tiêu hướng tới một xã hội ngày càng văn minh, giảm thiểu các hành vi giả dối, vi phạm pháp luật, bắt nạt và các biểu hiện tiêu cực và quá trình giáo dục có ý nghĩa đặc biệt quan trọng để từng bước hướng tới những mục tiêu đó.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, trong giai đoạn chuyển đổi hiện nay, công tác giáo dục, phổ biến pháp luật có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, góp phần xây dựng xã hội kỷ cương, văn minh, đồng thời nâng cao ý thức thượng tôn pháp luật của người dân.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý việc tổ chức thực hiện phải bảo đảm tinh gọn, hiệu quả, không làm phát sinh bộ máy, biên chế. Các hội đồng, tổ chức phối hợp cần phát huy lực lượng hiện có, phân công rõ trách nhiệm, tránh chồng chéo.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng nhấn mạnh yêu cầu đổi mới chức năng, nhiệm vụ của đội ngũ cán bộ ở cơ sở theo hướng đa năng, nâng cao năng lực thực thi công vụ, đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính và chuyển đổi số; đồng thời rà soát, hoàn thiện mô hình tổ chức phù hợp với thực tiễn, bảo đảm phát huy hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị ở cơ sở.