Tổng Bí thư: Chuyển từ Nhà nước 'làm thay' sang 'tạo điều kiện để xã hội và doanh nghiệp sáng tạo'

Sáng 7/1, Tổng Bí thư Tô Lâm làm việc với Ban Chính sách, chiến lược Trung ương về định hướng xây dựng 2 nghị quyết: về đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; về các giải pháp chiến lược để thúc đẩy tăng trưởng 2 con số gắn với xác lập mô hình tăng trưởng mới.

Tổng Bí thư Tô Lâm. (Ảnh: TTXVN)

Phát biểu tại buổi làm việc, Tổng Bí thư khẳng định, việc nhanh chóng chuyển đổi mô hình phát triển đất nước nói chung và thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số gắn với xác lập mô hình tăng trưởng mới không còn là lựa chọn mà là yêu cầu bắt buộc phải thực hiện.

"Dự thảo các văn kiện Đại hội XIV của Đảng đã thể hiện rõ tinh thần này. Đây là những nội dung rất lớn, rất quan trọng cần được cụ thể hóa bằng các nghị quyết của Trung ương để thống nhất nhận thức và bắt tay vào hành động thực hiện", Tổng Bí thư nói.

Tổng Bí thư ghi nhận kết quả nghiên cứu bước đầu của Ban Chính sách, chiến lược Trung ương là khá toàn diện và đề xuất được những chủ trương, giải pháp lớn để thực hiện những yêu cầu này.

Tổng Bí thư đề nghị Ban Chính sách, chiến lược Trung ương nghiên cứu tiếp thu đầy đủ các ý kiến để tiếp tục xây dựng, hoàn thiện 2 dự thảo nghị quyết quan trọng để trình Bộ Chính trị và Ban Chấp hành Trung ương theo quy định.

Về yêu cầu chung, Tổng Bí thư nêu rõ, việc xây dựng 2 nghị quyết phải đạt 5 yêu cầu: Phải bám sát và thể chế hóa đầy đủ các quan điểm, mục tiêu được nêu trong dự thảo Văn kiện Đại hội XIV của Đảng; phải có tầm nhìn xa, bao quát, đủ chiều sâu, không bị bó hẹp bởi lợi ích ngắn hạn hay tư duy nhiệm kỳ; phải xuất phát từ thực tiễn, đứng trên mảnh đất thực tiễn của Việt Nam, không rập khuôn máy móc theo mô hình nào của nước ngoài; bảo đảm tính khả thi và tính hành động cao, gắn với lộ trình, bước đi, nguồn lực thực hiện; phải có tính hiệu triệu, truyền cảm hứng, tạo được sự thống nhất cao trong toàn Đảng và hệ thống chính trị, sự đồng thuận trong xã hội và khơi dậy khát vọng cống hiến, khát vọng vươn lên của dân tộc bằng tri thức và sáng tạo.

Về một số định hướng lớn, Tổng Bí thư đề nghị: "Chuyển đổi mô hình phát triển và xác lập mô hình tăng trưởng mới trước hết là chuyển đổi mạnh mẽ về tư duy, từ phát triển theo chiều rộng sang phát triển theo chiều sâu; từ dựa vào tài nguyên và lao động giản đơn sang dựa vào tri thức, công nghệ và năng suất; từ quản lý sang kiến tạo phát triển; từ Nhà nước 'làm thay' sang 'tạo điều kiện để xã hội và doanh nghiệp sáng tạo'.

Phát huy đầy đủ vai trò của các thành phần kinh tế: kinh tế Nhà nước, dẫn dắt, kiến tạo, mở đường; kinh tế tư nhân là động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia...".

Nhấn mạnh việc nhận thức đầy đủ mối quan hệ biện chứng giữa ổn định và phát triển, Tổng Bí thư cho rằng phát triển nhanh nhưng phải bền vững, gắn với tiến bộ, công bằng xã hội, bảo vệ môi trường và nâng cao đời sống Nhân dân. Tăng trưởng cao nhưng phải trên nền tảng ổn định, lấy ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm các cân đối lớn là điều kiện tiên quyết, hàng đầu.

Theo Tổng Bí thư, chuyển đổi mô hình phát triển dựa trên khoa học, công nghệ không chỉ là yêu cầu về kinh tế, mà là vấn đề chiến lược tổng hợp, góp phần nâng cao hiệu suất quốc gia, gắn với đổi mới phương thức lãnh đạo, phương thức cầm quyền của Đảng, nâng cao hiệu quả quản lý, quản trị của Nhà nước, hoàn thiện thể chế, phát triển con người, bảo đảm quốc phòng, an ninh và nâng cao vị thế quốc gia.

"Đây là con đường bắt buộc phải thực hiện để hiện thực hóa 2 mục tiêu 100 năm của đất nước, xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc. Mọi quyết sách về phát triển đều phải đặt trong tổng thể này. Xác lập rõ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu của mô hình phát triển mới, mô hình tăng trưởng mới và là yếu tố căn cốt nhất để thực hiện mục tiêu tăng trưởng dài hạn 2 con số", Tổng Bí thư nhấn mạnh.

Đồng thời xác định con người là nguồn lực quan trọng nhất để phát triển đất nước, là trung tâm, là chủ thể và mục tiêu của phát triển. Phát triển khoa học - công nghệ phải gắn với phát triển con người Việt Nam toàn diện, có tri thức, bản lĩnh, đạo đức và khát vọng cống hiến.

Tổng Bí thư lưu ý, tăng trưởng và phát triển cần đi liền với tăng cường tự chủ chiến lược quốc gia trên các lĩnh vực; củng cố quốc phòng, an ninh; nâng cao tính tự chủ, tự lực, tự cường của nền kinh tế là cơ sở để chủ động đối phó với những yếu tố nhanh, bất định của tình hình bên ngoài.

Bên cạnh đó, bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện, trực tiếp của Đảng đối với quá trình chuyển đổi mô hình phát triển, xác lập mô hình tăng trưởng mới; phát huy cao độ dân chủ, trí tuệ xã hội và khát vọng sáng tạo của toàn dân, tạo sự đồng thuận và quyết tâm chính trị cao trong toàn hệ thống chính trị.

Về lộ trình thời gian và phân công trách nhiệm, Tổng Bí thư đề nghị Ban Chính sách, chiến lược Trung ương tiếp tục chủ trì phối hợp với các cơ quan khẩn trương nghiên cứu xây dựng 2 nghị quyết.

Tổng Bí thư Tô Lâm và các đại biểu. (Ảnh: TTXVN)

Tại buổi làm việc, Tổng Bí thư cho rằng cần xây dựng nghị quyết về xây dựng xã hội trật tự, kỷ cương, an toàn, lành mạnh, văn minh, phát triển; đề nghị Ban Chính sách, chiến lược Trung ương phối hợp các cơ quan nghiên cứu xây dựng và trình Trung ương trong năm 2026.

Với các nghị quyết lớn được giao, trách nhiệm của Ban Chính sách, chiến lược Trung ương sẽ rất nặng nề, Tổng Bí thư yêu cầu cần tập trung cao độ về thời gian và tâm sức, chủ động nghiên cứu sâu lý luận và tổng kết thực tiễn, không ngại đổi mới tư duy, không né tránh vấn đề khó; huy động trí tuệ của đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học trong và ngoài nước để tham mưu cho Trung ương những nội dung đột phá thực sự góp phần phát triển đất nước trong giai đoạn tới.