Tổng điều tra kinh tế 2026: Nền tảng dữ liệu quan trọng cho phát triển

Đoàn công tác Cục Thống kê kiểm tra công tác thống kê cơ sở tại chợ Nguyễn Tri Phương. Ảnh: DUYÊN ANH

Trao đổi với Báo và phát thanh, truyền hình Đà Nẵng, ông Trần Văn Vũ, Trưởng Thống kê thành phố Đà Nẵng, Phó trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo Tổng điều tra kinh tế thành phố năm 2026, cho biết:

- Tổng điều tra kinh tế năm 2026 có 3 mục tiêu trọng tâm.

Thứ nhất, cuộc điều tra nhằm thu thập đầy đủ, toàn diện và cập nhật thông tin, qua đó chúng ta có được bức tranh tổng thể về số lượng, quy mô, lao động của các cơ sở kinh tế; mức độ ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số; cũng như cơ cấu phân bổ các cơ sở và lao động theo địa phương, ngành kinh tế, loại hình kinh tế và theo hình thức sở hữu. Những thông tin này sẽ phục vụ trực tiếp cho yêu cầu quản lý, điều hành của Đảng, Nhà nước, các bộ, ngành và chính quyền địa phương.

Thứ hai, kết quả tổng điều tra là cơ sở quan trọng để biên soạn các chỉ tiêu thống kê trong hệ thống chỉ tiêu thống kê quốc gia, như GDP, GRDP và nhiều chỉ tiêu kinh tế - xã hội khác.

Thứ ba, cuộc điều tra còn nhằm cập nhật thông tin, xây dựng cơ sở dữ liệu để phục vụ chuyển đổi năm gốc so sánh, phục vụ biên soạn các chỉ tiêu thống kê kinh tế - xã hội, đồng thời làm dàn mẫu tổng thể cho các cuộc điều tra chọn mẫu trong giai đoạn tiếp theo.

Đối với thành phố Đà Nẵng, có thể khẳng định rằng, số liệu từ Tổng điều tra kinh tế năm 2026 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây sẽ là nguồn dữ liệu đầu vào tin cậy để thành phố xây dựng, điều chỉnh các chiến lược, quy hoạch và kế hoạch phát triển các ngành, lĩnh vực; phục vụ công tác quản lý nhà nước, thu hút đầu tư, phát triển doanh nghiệp, chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng bền vững, phù hợp với định hướng xây dựng Đà Nẵng trở thành trung tâm kinh tế - xã hội lớn của khu vực miền Trung - Tây Nguyên.

Các điều tra viên Thống kê Đà Nẵng tiến hành thu thập thông tin hộ kinh doanh trên địa bàn. Ảnh: DUYÊN ANH

* Được triển khai trong bối cảnh vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, theo ông, Tổng điều tra kinh tế năm 2026 trên địa bàn thành phố đặt ra những yêu cầu và thách thức gì?

- Tổng điều tra kinh tế năm 2026 được triển khai trong bối cảnh cả nước thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, trong đó tổ chức bộ máy và phương thức quản lý ở cấp xã, phường có nhiều thay đổi. Điều này đặt ra những yêu cầu mới đối với công tác điều tra thống kê, nhất là trong tổ chức lực lượng điều tra, phối hợp thu thập thông tin và bảo đảm sự thống nhất, thông suốt trong chỉ đạo, điều hành.

Bên cạnh những thuận lợi do bộ máy được tinh gọn, công tác tổng điều tra cũng đối mặt với không ít thách thức. Đó là yêu cầu đội ngũ tham gia điều tra ở cơ sở phải nhanh chóng nắm vững nghiệp vụ trong điều kiện mô hình tổ chức mới; cập nhật đầy đủ danh sách đơn vị điều tra, cũng như tăng cường trách nhiệm phối hợp của chính quyền địa phương trong chỉ đạo, hỗ trợ điều tra viên hoàn thành nhiệm vụ.

Thời gian thu thập thông tin

Đối với cơ sở sản xuất kinh doanh cá thể, tổ hợp tác, cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng, thời gian thu thập thông tin từ ngày 5/1/2026 đến ngày 31/3/2026. Doanh nghiệp, chi nhánh và văn phòng đại diện của doanh nghiệp, thời gian thu thập từ ngày 1/4/2026 đến ngày 30/6/2026.

Đối với đơn vị sự nghiệp ngoài công lập, hội, hiệp hội và các tổ chức phi chính phủ nước ngoài được cấp giấy phép hoạt động tại Việt Nam, thời gian thu thập từ ngày 1/4/2026 đến ngày 30/6/2026. Cơ sở sản xuất kinh doanh trực thuộc cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp công lập, thời gian thu thập từ ngày 1/7/2026 đến ngày 31/7/2026.

* Phạm vi, đối tượng điều tra của Tổng điều tra kinh tế năm 2026 tại Đà Nẵng là gì. So với các kỳ trước, cuộc tổng điều tra lần này có những điểm mới nào đáng chú ý, thưa ông?

- Đối tượng điều tra của Tổng điều tra kinh tế năm 2026 là các đơn vị cơ sở, hay còn gọi là đơn vị ngành kinh tế theo địa bàn, gồm: tập đoàn, tổng công ty, doanh nghiệp; hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, quỹ tín dụng nhân dân; đơn vị sự nghiệp ngoài công lập; các hội, hiệp hội; cơ sở sản xuất kinh doanh trực thuộc cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp công lập; cơ sở sản xuất kinh doanh cá thể phi nông - lâm nghiệp và thủy sản; tổ hợp tác; chi nhánh, văn phòng đại diện của doanh nghiệp; các tổ chức phi chính phủ nước ngoài được cấp giấy phép hoạt động tại Đà Nẵng; cùng với các cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng trên địa bàn thành phố.

So với các kỳ trước, Tổng điều tra kinh tế năm 2026 có một số điểm mới đáng chú ý. Trong đó, bổ sung nội dung thu thập thông tin về kinh tế số, logistics; bổ sung thông tin để đáp ứng yêu cầu phân loại thống kê theo loại hình kinh tế; thu thập thông tin về hình thức kinh doanh trực tuyến, kinh doanh online; bổ sung đối tượng điều tra là tổ hợp tác. Đồng thời cuộc điều tra không thu thập thông tin đối với đơn vị sự nghiệp công lập và có sự thay đổi về thời gian thu thập thông tin đối với từng loại đơn vị điều tra.

Các điều tra viên thống kê thu thập thông tin tại cơ sở. Ảnh: DUYÊN ANH

* Sự phối hợp giữa ngành Thống kê với các sở, ngành, địa phương sẽ là yếu tố quyết định đến kết quả của cuộc Tổng điều tra kinh tế năm 2026 trên địa bàn thành phố. Ông có thể chia sẻ thêm về vấn đề này?

- Ngay sau khi có hướng dẫn thành lập ban chỉ đạo các cấp và tổ thường trực của Ban Chỉ đạo Trung ương, UBND thành phố Đà Nẵng đã thành lập Ban Chỉ đạo Tổng điều tra kinh tế năm 2026 thành phố Đà Nẵng. Ban Chỉ đạo do Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố làm trưởng ban, với sự tham gia của đại diện lãnh đạo các sở, ngành, Liên minh Hợp tác xã và Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố.

Thành viên ban chỉ đạo phối hợp triển khai tổng điều tra theo quy chế hoạt động. Đồng thời UBND cấp xã đã thành lập Ban Chỉ đạo Tổng điều tra cấp xã theo đúng quy định và hướng dẫn, bảo đảm sự chỉ đạo thông suốt, không gián đoạn, nâng cao hiệu năng, hiệu quả trong quá trình tổ chức thực hiện.

Thực tế cho thấy, nhờ sự vào cuộc kịp thời của các cấp chính quyền và tích cực tuyên truyền của cơ quan thông tấn, báo chí về cuộc Tổng điều tra kinh tế năm 2026, đã góp phần nâng cao nhận thức, tích cực phối hợp của các đối tượng cung cấp thông tin.