Tổng thống Mỹ Donald Trump giới thiệu món quà trị giá 400 triệu USD từ Qatar

Chiếc VC-25B đóng vai trò chuyên cơ Không lực Một tạm thời của Tổng thống Trump. Ảnh: Wikipedia

Theo trang The Guardian (Anh), chiếc máy bay mới mang định danh VC-25B, được sơn màu đỏ, trắng, xanh lam đậm và vàng nổi bật. Đây là món quà do Qatar trao tặng ông Trump, làm dấy lên làn sóng tranh cãi tại Mỹ khi giá trị ước tính của máy bay lên tới khoảng 400 triệu USD, vượt xa mức giới hạn đối với quà tặng từ một nguồn theo các quy định hiện hành.

Trước những chỉ trích, ông Trump cho rằng sẽ là “điều ngớ ngẩn” nếu từ chối món quà này. Trước đó, người phát ngôn Lầu Năm Góc Sean Parnell khẳng định Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ đã tiếp nhận chiếc Boeing 747 từ Qatar theo đúng các quy định và thủ tục của chính phủ liên bang.

Theo các ước tính, chi phí cải tạo chiếc Boeing 747 của Qatar để đáp ứng các tiêu chuẩn nghiêm ngặt dành cho chuyên cơ tổng thống có thể lên tới 1 tỷ USD. Chiếc máy bay này được xem là giải pháp tạm thời trong thời gian chờ hai chiếc Không lực Một thế hệ mới được bàn giao vào các năm 2027 và 2028 sau nhiều năm chậm tiến độ. Tổng chi phí của chương trình chế tạo hai chuyên cơ mới cũng đã tăng từ 3,7 tỷ USD lên khoảng 5 tỷ USD.

Những người phản đối thương vụ này cho rằng khoản kinh phí dành cho việc cải tạo máy bay có thể làm ảnh hưởng đến nguồn lực của chương trình Sentinel - dự án hiện đại hóa tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM) của Mỹ, vốn đang bị chậm tiến độ trong nhiều năm.

Phát biểu tại lễ ra mắt, ông Trump gửi lời cảm ơn Quốc vương Qatar và gọi ông là “một người tuyệt vời”, đồng thời cho biết nhà lãnh đạo này đã phải trải qua nhiều khó khăn trong những tháng gần đây.

Ông Trump cũng ca ngợi đây là “chiếc máy bay sang trọng nhất thế giới”, cho rằng tiêu chuẩn chế tạo của nó ở mức đặc biệt và rất khó có thể được lặp lại trong tương lai.

Theo Tổng thống Mỹ, việc đưa vào sử dụng một chuyên cơ mới là cần thiết để Mỹ không bị tụt hậu so với nhiều quốc gia khác.

“Các nước rất tôn trọng chúng ta, nhưng họ lại sở hữu những chiếc máy bay mới hơn và hiện đại hơn nhiều. Điều đó thật khó chấp nhận”, ông Trump nói.

Hai chiếc Boeing 747 hiện thuộc đội chuyên cơ tổng thống Mỹ được đưa vào sử dụng từ năm 1990, dưới thời Tổng thống George H.W. Bush. Sau hơn 35 năm hoạt động, các máy bay này ngày càng bộc lộ dấu hiệu xuống cấp.

Đầu năm nay, một trong hai chiếc đã phải quay trở lại Washington khi đang trên đường tới Davos (Thụy Sĩ) do gặp trục trặc kỹ thuật. Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết tổ bay đã phát hiện một sự cố nhỏ liên quan đến hệ thống điện và quyết định quay đầu về căn cứ Andrews để bảo đảm an toàn.

Để sớm đưa chiếc máy bay của Qatar vào phục vụ, Không quân Mỹ đã đẩy nhanh quá trình nâng cấp và lắp đặt các hệ thống cần thiết. Một số hạng mục dự kiến áp dụng cho thế hệ chuyên cơ tiếp theo cũng được điều chỉnh nhằm rút ngắn thời gian hoàn thiện. Các quan chức khẳng định chiếc VC-25B vẫn đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn dành cho chuyên cơ tổng thống.

Trong tuyên bố ngày 19/6, Bộ trưởng Không quân Mỹ Troy Meink nhấn mạnh rằng việc bảo đảm an toàn và an ninh cho tổng thống luôn là ưu tiên hàng đầu. Theo ông, mọi yêu cầu kỹ thuật đã được xem xét kỹ lưỡng nhằm đẩy nhanh tiến độ bàn giao nhưng vẫn duy trì các tiêu chuẩn nghiêm ngặt của nhiệm vụ chuyên chở nguyên thủ quốc gia.

Chiếc VC-25B mới có cách phối màu khá giống chuyên cơ riêng của ông Trump. Máy bay được giới thiệu chỉ hai tuần trước lễ kỷ niệm 250 năm Quốc khánh Mỹ vào ngày 4/7 tới. Tại sự kiện, ông Trump cho biết chiếc máy bay này sẽ dẫn đầu màn bay biểu diễn mà ông mô tả là “lớn nhất trong lịch sử nước Mỹ”.

Trong chuyến tham quan dành cho báo giới, nội thất máy bay được giới thiệu với nhiều chi tiết trang trí đáng chú ý, trong đó có một bức tranh đóng khung mô tả hình ảnh con vịt uyên ương bơi trên hồ phản chiếu trước Đài tưởng niệm Lincoln ở thủ đô Washington.

Việc tiếp nhận chiếc máy bay từ Qatar diễn ra đúng thời điểm chiếc Không lực Một mang số hiệu đuôi 29000 - mẫu Boeing 747-200 vừa đưa Tổng thống Mỹ trở về từ châu Âu hôm 18/6 - chuẩn bị được cho nghỉ hưu và chuyển tới trưng bày tại bảo tàng.

Trong khi đó, chiếc Boeing 747 còn lại mang số hiệu đuôi 28000 vẫn sẽ tiếp tục hoạt động cùng chiếc VC-25B mới cho đến khi hai chuyên cơ tổng thống thế hệ tiếp theo chính thức được bàn giao.

Một số ý kiến bày tỏ lo ngại ông Trump có thể sử dụng chiếc máy bay do Qatar tặng cho mục đích cá nhân sau khi rời Nhà Trắng vào năm 2028. Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng khả năng này không cao bởi chi phí vận hành một chiếc Boeing 747 rất lớn, dao động từ 180.000 - 200.000 USD mỗi giờ bay, cao hơn nhiều so với mức 12.000 - 16.500 USD mỗi giờ của chiếc Boeing 757 thuộc sở hữu cá nhân của ông Trump.