Tổng thống Mỹ nêu lý do tạm hoãn các đợt tấn công mới nhằm vào Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu họp báo tại Nhà Trắng. Ảnh tư liệu: THX/TTXVN

Trong cuộc phỏng vấn với hãng tin Reuters và sau đó tại phòng họp báo ở Nhà Trắng, ông Trump cho biết Mỹ vẫn dự định duy trì lệnh phong tỏa hải quân tại eo biển Hormuz vào thời điểm hiện tại.

“Mỹ đã sẵn sàng với đầy đủ khí tài hiện đại nhất từng được chế tạo, nhưng chúng tôi hy vọng sẽ không có lý do gì để phải sử dụng đến chúng”, ông Trump phát biểu với các phóng viên.

Ông cho biết quyết định này được đưa ra “theo yêu cầu từ các quốc gia láng giềng” của Iran, cụ thể là Qatar, Saudi Arabia, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), Bahrain, Kuwait và một số nước khác - những quốc gia không muốn Mỹ tiến hành thêm các cuộc tấn công mới.

Ông Trump đưa ra tuyên bố trên sau cuộc gặp với Thủ tướng Qatar Sheikh Mohammed bin Abdulrahman Al-Thani - nhân vật trung gian quan trọng với Tehran trong bối cảnh các nỗ lực chấm dứt xung đột đang được đẩy mạnh sau cuộc bầu cử giữa kỳ tại Mỹ vào tuần trước.

Hơn tám tháng sau khi Mỹ cùng Israel tiến hành các đợt tấn công nhằm vào Iran, ông Trump cho rằng khả năng bùng phát một cuộc chiến tranh quy mô lớn trong tương lai gần là thấp. Tuy nhiên, ông vẫn chưa sẵn sàng chấp nhận kế hoạch đình chiến hiện tại do phía Iran đề xuất. Các quan chức cấp cao của Mỹ và các quốc gia vùng Vịnh đều tỏ ra hoài nghi về khả năng đạt được một thỏa thuận trong thời gian tới.

Các cuộc tấn công qua lại vẫn tiếp diễn. Theo truyền thông nhà nước Iran, Mỹ đã tiến hành một cuộc tấn công nhằm vào đảo Qeshm của Iran trong đêm. Trong khi đó, Iran đã tấn công các tàu chở dầu tại vùng Vịnh và eo biển Hormuz trong tháng 11, còn lực lượng Houthi tại Yemen cũng tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Saudi Arabia.

Ông Al-Thani, người đồng thời giữ cương vị Thủ tướng và Bộ trưởng Ngoại giao Qatar, đã gặp ông Trump sau chuyến thăm Tehran vào tuần trước.

Thủ tướng Qatar mô tả các cuộc thảo luận với cả ông Trump và Phó Tổng thống J.D. Vance là tích cực.

Trên nền tảng mạng xã hội X, ông viết: “Tôi rất cảm kích vì những cuộc thảo luận tích cực về việc đạt được một thỏa thuận và mang lại hòa bình cho khu vực”.

Trong khi đó, người đứng đầu Hội đồng An ninh Iran, ông Mohsen Rezaei, tuyên bố trên X rằng Mỹ nên “ngừng bịa đặt tin giả về các cuộc đàm phán không có thật”, đồng thời khẳng định đã đến lúc Mỹ “chấp nhận bảy điều kiện mà Iran đã nhiều lần đưa ra”.

Đề xuất của Iran nhằm chấm dứt xung đột bao gồm việc Mỹ dỡ bỏ lệnh phong tỏa các cảng biển của Iran, gỡ bỏ một số lệnh trừng phạt và chấm dứt các đợt ném bom. Đổi lại, Tehran sẽ chấm dứt việc phong tỏa eo biển Hormuz. Sau đó, các bên sẽ tiến hành đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran và các lệnh trừng phạt khác.

Phía Mỹ đã nhiều lần bác bỏ kế hoạch này. Ngày 8/11, Ngoại trưởng Marco Rubio mô tả các điều kiện của Tehran là “vô lý và không thực tế”.

Ngày 10/11, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei lên tiếng bảo vệ kế hoạch trên, cho rằng đây là đề xuất hợp lý nhất hiện có.

Một số thành viên cấp cao của đảng Cộng hòa tại Mỹ, trong đó có Phó Tổng thống J.D. Vance, cho rằng cuộc chiến liên quan đến Iran chính là nguyên nhân dẫn đến thất bại của đảng này trong các cuộc bầu cử tuần trước.

Bất chấp áp lực chính trị trong nước ngày càng gia tăng nhằm thúc đẩy chấm dứt xung đột, ông Rubio cho biết ông không tin một bước đột phá ngoại giao sẽ sớm diễn ra.

Ngày 9/11, quan chức cấp cao UAE Anwar Gargash cũng bày tỏ quan điểm tương tự, nhận định rằng một giải pháp chính trị toàn diện giữa Mỹ và Iran là điều khó đạt được.

Ông nói: “Chúng ta nên... chuẩn bị tinh thần cho một giai đoạn bất ổn kéo dài, trong đó khó có thể kỳ vọng vào một giải pháp dứt điểm hay một trật tự khu vực ổn định”.

Lo ngại về cuộc chiến đã bao trùm khu vực trong nhiều tháng qua. Ngày 9/11, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan cho biết ông đã nói với ông Trump rằng Ankara không muốn chứng kiến một đợt leo thang căng thẳng mới.

“Chúng tôi luôn nhấn mạnh trong mọi dịp rằng các vấn đề này hoàn toàn có thể được giải quyết thông qua đối thoại và ngoại giao. Đáng tiếc là tình hình lại đang có chiều hướng xấu đi. Chúng tôi đang nỗ lực hết sức để ngăn chặn điều đó”, ông Erdogan phát biểu với các phóng viên.