Tổng thống Nga thúc đẩy quan hệ với châu Phi, khẳng định không muốn xảy ra xung đột với châu Âu

Hội nghị thượng đỉnh Nga-châu Phi diễn ra tại Moscow từ ngày 28-29/10. (Nguồn: TASS)

Hội nghị thượng đỉnh Nga-châu Phi quy tụ 21 lãnh đạo các quốc gia châu Phi cùng đại diện cấp cao của phần lớn các nước trên lục địa và lãnh đạo gần như tất cả các tổ chức chủ chốt của khu vực. Theo Tổng thống Putin, việc tổ chức thường xuyên các hội nghị thượng đỉnh cho thấy quyết tâm của cả hai bên trong việc thúc đẩy quan hệ đối tác trên cơ sở bình đẳng và tôn trọng lẫn nhau.

Tại hội nghị, Nga và các nước châu Phi đã thông qua kế hoạch hành động giai đoạn 2027-2029 của Diễn đàn Đối tác Nga-châu Phi, với nhiều mục tiêu cụ thể nhằm phát triển quan hệ kinh tế, thương mại, xã hội và nhân đạo.

Hai bên cũng thông qua Tuyên bố Moscow, tái khẳng định cam kết xây dựng trật tự thế giới đa cực công bằng, dân chủ, dựa trên các nguyên tắc được thừa nhận rộng rãi của luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên hợp quốc.

Ông Putin cho biết, kim ngạch thương mại Nga-châu Phi hiện đạt 27 tỷ USD, nhưng vẫn còn nhiều dư địa tăng trưởng. Hai bên nhất trí tiếp tục tổ chức hội nghị thượng đỉnh định kỳ, trong khi thời gian và địa điểm của kỳ họp tiếp theo sẽ được thống nhất sau.

Mở rộng hợp tác trên nhiều lĩnh vực

Theo Tổng thống Putin, Nga và các nước châu Phi có nhiều điểm tương đồng trong quan điểm về các vấn đề toàn cầu và khu vực. Moscow mong muốn xây dựng quan hệ đối tác chiến lược toàn diện với châu Phi, đồng thời ủng hộ nguyện vọng của các quốc gia trong khu vực về việc có tiếng nói lớn hơn trong quá trình ra quyết định quốc tế.

Ông cho rằng, châu Phi cần có đại diện tại Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, song các nước trong lục địa cần tự thống nhất phương thức đại diện, có thể thông qua một tiếng nói chung hoặc cơ chế luân phiên giữa các quốc gia. Về cải tổ Liên hợp quốc, nhà lãnh đạo Nga nhấn mạnh, mọi quyết định cần dựa trên sự đồng thuận rộng rãi, tránh làm suy yếu những thiết chế quốc tế có tính phổ quát.

Trong lĩnh vực giáo dục, Nga dự kiến tăng số lượng sinh viên châu Phi theo học tại các trường đại học của nước này, trong đó có các suất học bổng. Moscow cũng sẽ mở rộng mạng lưới cơ sở đào tạo, trung tâm giáo dục và văn hóa tại các quốc gia châu Phi nhằm thúc đẩy giảng dạy tiếng Nga, khoa học và văn hóa Nga.

Ông Putin cho rằng, việc đào tạo sinh viên châu Phi mang lại lợi ích cho cả hai bên, bởi những người được học tập và tích lũy kiến thức tại Nga có thể vận dụng kinh nghiệm đó khi trở về quê hương, qua đó góp phần củng cố quan hệ với Moscow.

Về an ninh lương thực, Nga cam kết tiếp tục cung cấp ngũ cốc cho châu Phi theo cả hợp đồng thương mại và hình thức viện trợ miễn phí. Ông Putin cũng đề cập khả năng chuyển giao công nghệ nông nghiệp phù hợp với điều kiện khí hậu tại châu Phi, giúp các nước trong khu vực không chỉ đáp ứng nhu cầu trong nước mà còn có thể xuất khẩu nông sản.

Trong lĩnh vực y tế, hai bên dự kiến tăng cường cung cấp thuốc, chuyển giao các phòng thí nghiệm lưu động và tổ chức diễn tập chung nhằm ứng phó với các đợt bùng phát dịch bệnh. Chương trình hỗ trợ của Nga dành cho các nước châu Phi trong phòng, chống dịch bệnh cũng sẽ được gia hạn đến năm 2029.

Ngoài ra, ông Putin cho biết, Nga sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm trong lĩnh vực y tế, công nghệ số và năng lượng hạt nhân. Theo ông, các giải pháp công nghệ số của Nga đang cạnh tranh tại thị trường nước ngoài, trong khi nhiều đối tác châu Phi quan tâm đến các nhà máy điện hạt nhân công suất nhỏ.

Sẵn sàng đối thoại với châu Âu

Tổng thống Nga Vladimir Putin. (TASS)

Đề cập tình hình an ninh quốc tế, ông Putin cho biết, Nga ghi nhớ những bài học từ hai cuộc chiến tranh thế giới và khẳng định Moscow đang nỗ lực để thảm họa tương tự không tái diễn trên quy mô toàn cầu.

Nhà lãnh đạo Nga tuyên bố nước này sẵn sàng trước những thách thức an ninh, song không muốn xảy ra xung đột với châu Âu. Ông cảnh báo, nếu một cuộc xung đột như vậy xảy ra, sẽ không có bên nào giành chiến thắng.

Ông Putin cũng khẳng định, Nga ủng hộ mọi bước đi nhằm khôi phục quan hệ đầy đủ với các quốc gia châu Âu, dù thông qua Liên minh châu Âu (EU) hay các kênh song phương.

Về an ninh hàng hải tại biển Baltic, ông Putin cho biết, vấn đề này đã được đề cập trong cuộc điện đàm với hai nhà lãnh đạo Phần Lan và Na Uy. Moscow ủng hộ việc các bên tuân thủ luật pháp quốc tế về hàng hải, đồng thời không muốn tình hình tại Baltic diễn biến tương tự những căng thẳng ở Vịnh Ba Tư và eo biển Hormuz.