Tổng thống Trump gọi tên Microsoft trong cuộc chiến năng lượng

Tổng thống Donald Trump vừa nêu tên Microsoft

Ông Donald Trump tuyên bố Microsoft sẽ là tập đoàn công nghệ đầu tiên công bố những thay đổi lớn nhằm đảm bảo rằng việc xây dựng ồ ạt các trung tâm dữ liệu khổng lồ sẽ không khiến hóa đơn tiền điện của người dân tăng vọt.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh nước Mỹ đang chuẩn bị bước vào kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ đầy căng thẳng, nơi vấn đề lạm phát và chi phí sinh hoạt đang trở thành tâm điểm của mọi cuộc tranh luận.

Bằng việc "điểm mặt chỉ tên" Microsoft như một tấm gương tiên phong, Tổng thống Trump đang mở ra một mặt trận mới trong nỗ lực kiểm soát giá cả, đồng thời đặt ra một tiêu chuẩn trách nhiệm xã hội mới cho các gã khổng lồ công nghệ trong kỷ nguyên AI tiêu tốn năng lượng.

Cơn khát điện năng của AI và áp lực chính trị trước thềm bầu cử

Để hiểu rõ tại sao Tổng thống Trump lại can thiệp trực tiếp vào chính sách năng lượng của một tập đoàn tư nhân như Microsoft, chúng ta cần nhìn vào bức tranh kinh tế vĩ mô của nước Mỹ hiện tại. Các "ông lớn" công nghệ đang lao vào một cuộc đua vũ trang về AI chưa từng có, và nhiên liệu cho cuộc đua này chính là điện năng. Những trung tâm dữ liệu phục vụ AI tiêu tốn năng lượng gấp nhiều lần so với các máy chủ truyền thống.

Nhu cầu đột biến này đang gây áp lực lên lưới điện quốc gia, buộc các công ty tiện ích phải đầu tư nâng cấp hạ tầng và hệ quả tất yếu là chi phí đó đang được chuyển sang vai người tiêu dùng. Theo báo cáo của CNBC vào tháng 11, các công ty tiện ích đã tăng giá điện cho người tiêu dùng Mỹ thêm 6% trong tháng 8 so với một năm trước đó, đặc biệt là tại các bang tập trung nhiều trung tâm dữ liệu.

Đối với Tổng thống Trump, người đang nỗ lực tìm mọi cách để hạ nhiệt giá cả trước kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ năm nay, đây là một rủi ro chính trị không thể ngó lơ. Những tác động từ chính sách thuế quan mà ông áp dụng lên hàng hóa nhập khẩu từ năm ngoái đang bắt đầu lan tỏa khắp nền kinh tế, tạo ra những biến động giá cả nhất định.

Để xoa dịu cử tri, ông đã liên tục tung ra các gói chính sách dân túy, từ khoản "cổ tức chiến binh" trị giá 1.776 USD cho binh sĩ Mỹ được công bố vào tháng 12, cho đến yêu cầu mua lại 200 tỉ USD trái phiếu thế chấp vào đầu tháng này với hy vọng giảm lãi suất vay mua nhà. Và giờ đây, hóa đơn tiền điện là mục tiêu tiếp theo trong tầm ngắm.

Trên Truth Social, ông Trump viết rõ quan điểm của mình: "Tôi không bao giờ muốn người Mỹ phải trả hóa đơn tiền điện cao hơn vì các Trung tâm Dữ liệu. Do đó, Chính quyền của tôi đang làm việc với các Công ty Công nghệ Mỹ lớn để đảm bảo cam kết của họ với Người dân Mỹ". Bằng cách công bố Microsoft là đơn vị "đầu tiên" thực hiện thay đổi, ông Trump không chỉ ghi điểm chính trị mà còn tạo ra một áp lực vô hình lên các đối thủ khác như Google, Amazon hay Meta.

Ông gợi ý rằng sẽ còn nhiều thông báo tương tự trong những tuần tới, ám chỉ một làn sóng cam kết diện rộng từ thung lũng Silicon dưới sự giám sát của Nhà Trắng. Thông điệp rất rõ ràng: Người dân không được phép là người phải "thanh toán hóa đơn" (pick up the tab) cho tham vọng lợi nhuận của các tập đoàn công nghệ.

Microsoft giữa tham vọng mở rộng và sự phản kháng từ cộng đồng

Về phía Microsoft, dù chưa đưa ra bình luận chính thức ngay sau bài đăng của Tổng thống, nhưng thực tế cho thấy tập đoàn này đã ý thức được sự nhạy cảm của vấn đề năng lượng từ trước. Brad Smith, Chủ tịch kiêm Phó Chủ tịch của Microsoft, trong một cuộc họp thị chính vào tháng 9 tại Wisconsin – nơi công ty đang xây dựng một trung tâm dữ liệu AI – đã phải trực tiếp trấn an người dân địa phương.

Ông Smith khẳng định: "Tôi chỉ muốn các bạn biết rằng chúng tôi đang làm mọi thứ có thể, và tôi tin là chúng tôi đang thành công trong việc quản lý vấn đề này tốt, để tất cả các bạn không phải trả nhiều tiền điện hơn vì sự hiện diện của chúng tôi".

Tuy nhiên, lời nói và thực tế triển khai không phải lúc nào cũng song hành suôn sẻ. Microsoft đang phải đối mặt với một bài toán nan giải: làm thế nào để mở rộng hạ tầng đủ nhanh để cạnh tranh trong cuộc đua AI, nhưng không vấp phải sự phản đối của cộng đồng và chính quyền.

Sự việc tại làng Caledonia, Wisconsin là một ví dụ điển hình cho những rào cản thực tế. Microsoft đã buộc phải rút lại kế hoạch xây dựng một trung tâm dữ liệu tại đây sau khi vấp phải sự phản đối ồn ào và quyết liệt từ cư dân địa phương, dù dự án này chỉ nằm cách một trung tâm khác của họ ở Mount Pleasant khoảng 20 dặm.

Áp lực lên Microsoft càng lớn hơn khi nhìn sang các đối thủ. Meta (công ty mẹ của Facebook) tuần trước vừa công bố thỏa thuận với ba công ty điện hạt nhân cho một trung tâm dữ liệu ở Ohio, cho thấy xu hướng tự chủ nguồn năng lượng sạch đang trở nên cấp thiết. Các công ty công nghệ đang nói với Phố Wall rằng họ sẽ tăng cường chi tiêu vốn (Capex) để xây dựng hạ tầng, nhưng nếu hạ tầng đó gây ảnh hưởng đến túi tiền của cử tri, họ sẽ phải đối mặt với sự can thiệp từ Washington.

Việc Tổng thống Trump chúc mừng Microsoft vì những nỗ lực kìm hãm giá cả là một sự ghi nhận, nhưng cũng là một lời nhắc nhở. Trong những tuần tới, Microsoft sẽ phải công bố chi tiết những "thay đổi lớn" mà ông Trump đã hứa hẹn. Đó có thể là việc đầu tư vào các nguồn năng lượng tái tạo độc lập, cam kết bù đắp chi phí hạ tầng lưới điện, hay các giải pháp công nghệ giúp tiết kiệm năng lượng.

Dù giải pháp là gì, Microsoft đang trở thành "chuột bạch" cho một mô hình kinh doanh mới trong kỷ nguyên AI: Phát triển thần tốc nhưng phải đi kèm với trách nhiệm ổn định an sinh xã hội, dưới con mắt giám sát chặt chẽ của một chính quyền đang đặt lợi ích của cử tri lên hàng đầu trước thềm bầu cử.

Bùi Tú