Tổng thư ký CSTO cảnh báo nguy cơ xung đột quy mô lớn, để ngỏ đối thoại với NATO

Tổng thư ký CSTO Taalatbek Masadykov. (Nguồn: ABC Media)

Trong bài viết đăng trên Tạp chí National Defense ngày 15/9,Tổng thư ký CSTO Masadykov nhận định, tình trạng bất ổn chính trị-quân sự trên toàn cầu đang gia tăng, cùng với xu hướng quân sự hóa tại nhiều quốc gia và khu vực. Bên cạnh đó, quá trình chuyển đổi của hệ thống quan hệ quốc tế đang đi kèm với ngày càng nhiều mâu thuẫn trên phạm vi toàn cầu.

Theo ông, nguy cơ xảy ra các cuộc xung đột quy mô lớn ngày càng lớn và có thể dẫn tới hậu quả nghiêm trọng không chỉ đối với các bên trực tiếp tham gia mà còn với toàn thế giới, do các lực lượng vũ trang hiện nay sở hữu nhiều loại vũ khí tiên tiến và có sức hủy diệt lớn, trong khi cơ chế chính trị và pháp lý hiện có chưa đủ khả năng giải quyết hiệu quả những xung đột mới nảy sinh giữa các quốc gia và các khối.

Ông Masadykov cho rằng, việc một số nước từ chối đối thoại mang tính xây dựng để chuyển sang sử dụng các biện pháp đe dọa và hạn chế là “không lành mạnh”.

“Chúng tôi tin tưởng rằng tương lai của thế giới không nên được định hình bởi tên lửa và các biện pháp trừng phạt, mà bởi những người có tư duy thực tế - các nhà ngoại giao, chuyên gia kinh tế, quân nhân và nhà khoa học”, ông viết.

Trong bối cảnh đó, ông Masadykov cho biết, CSTO vẫn duy trì cách tiếp cận thực tế và không cho rằng, triển vọng đối thoại với Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã hoàn toàn khép lại.

Nhà lãnh đạo nhấn mạnh: “Chúng tôi từng đề xuất đối thoại với NATO. Những nỗ lực đó không mang lại kết quả, nhưng CSTO vẫn cam kết theo đuổi cách tiếp cận thực tế và không cho rằng không còn triển vọng đối thoại”.

Người đứng đầu CSTO đồng thời cho rằng, cần nối lại hợp tác giữa CSTO và Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu (OSCE). Theo ông, OSCE vẫn có “tiềm năng đáng kể” để thực hiện mục tiêu ban đầu là tăng cường an ninh tại châu Âu.

Ông Masadykov cho biết, đã gặp Tổng Thư ký OSCE Feridun Sinirlioğlu hồi tháng 5, sau một thời gian dài gián đoạn hợp tác mà ông cho là xuất phát từ lập trường của một số thành viên OSCE. Theo ông, việc người đồng cấp thể hiện cam kết duy trì đối thoại ổn định giữa hai tổ chức là một tín hiệu đáng hoan nghênh.

Bên cạnh thúc đẩy đối thoại, ông Masadykov cho biết, CSTO tiếp tục tăng cường năng lực quân sự và chú trọng rút kinh nghiệm từ các cuộc xung đột hiện đại. Khối này tổ chức tiến hành các cuộc tập trận với sự tham gia của lực lượng tập thể, đồng thời quan tâm tới trang bị vũ khí và khí tài quân sự hiện đại.

Theo Tổng thư ký CSTO, tổ chức này thường xuyên triển khai các biện pháp ứng phó với những thách thức và mối đe dọa truyền thống, trong đó có tham vấn, tập trận và các chiến dịch chung. Những hoạt động này đã mang lại kết quả như bắt giữ các đối tượng vi phạm pháp luật, ngăn chặn các tuyến buôn bán ma túy, thu giữ vũ khí và chặn các trang web cực đoan.

Trong lĩnh vực chính trị, các thành viên CSTO phối hợp lập trường về những vấn đề thời sự và thúc đẩy các sáng kiến chung tại các diễn đàn quốc tế.

Cũng theo Tổng thư ký CSTO, một cộng đồng ngày càng lớn các chuyên gia từ nhiều quốc gia đang hình thành xung quanh tổ chức này, cùng chia sẻ quan điểm về việc xây dựng cấu trúc an ninh Á-Âu. CSTO đang thành lập “Nền tảng phân tích Á-Âu” nhằm thể chế hóa hoạt động của cộng đồng chuyên gia này, tạo diễn đàn thảo luận chuyên sâu và xây dựng các đề xuất phát triển tổ chức, củng cố hòa bình và ổn định trong khu vực trách nhiệm của CSTO.

CSTO được thành lập từ năm 1992 với mục đích chính là củng cố hòa bình, an ninh quốc tế và khu vực, đồng thời bảo vệ chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của các nước thành viên. CSTO hiện gồm các nước thuộc Liên Xô trước đây: Nga, Belarus, Armenia, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Tajikistan và Uzbekistan, trong đó, Armenia đã tuyên bố rút khỏi tổ chức này song chưa hoàn tất các thủ tục pháp lý.

CSTO có nguyên tắc phòng thủ tương tự NATO: Các hành động gây hấn nhằm vào 1 trong số các nước thành viên bị xem là hành động gây hấn với tất cả các nước thành viên còn lại.