TP.HCM: Bàn thêm mô hình 'cơ sở 2' của bệnh viện tuyến cuối

Năm 2025 đánh dấu bước chuyển quan trọng trong tổ chức hệ thống y tế TP.HCM với sự xuất hiện của các mô hình “cơ sở 2” mới như Bệnh viện Từ Dũ 2, Bệnh viện Nhân dân Gia Định 2.

Khác với các cơ sở 2 trước đây chủ yếu giải quyết tình trạng quá tải do hạn chế quỹ đất và hạ tầng tại cơ sở chính, mô hình mới mang ý nghĩa chiến lược: tái cấu trúc không gian cung ứng dịch vụ y tế theo hướng đa tầng – đa cực – đa trung tâm, phù hợp với bối cảnh một siêu đô thị đang mở rộng.

Thực tiễn cho thấy, trong khi các bệnh viện chuyên sâu tại khu vực trung tâm luôn quá tải thì ở nhiều khu vực khác, nguồn lực về đất đai, hạ tầng và trang thiết bị y tế đã được đầu tư nhưng chưa khai thác hiệu quả.

Nếu tiếp tục cách làm truyền thống là đầu tư mới hoàn toàn các bệnh viện, thành phố sẽ đối mặt với chi phí lớn, thời gian triển khai dài và khó đáp ứng kịp nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng tăng.

Từ ngày 1/1/2026, Trung tâm Cấp cứu Hồi sức của Bệnh viện Nhân dân Gia Định Cơ sở 2, tọa lạc tại 125 Lê Lợi, phường Bến Thành chính thức đi vào hoạt động.

Bên cạnh đó, việc xây dựng uy tín chuyên môn cho một bệnh viện mới là quá trình lâu dài, không thể đạt được trong thời gian ngắn.

Từ yêu cầu đó, “cơ sở 2” được xác định là một giải pháp tổ chức mang tính chiến lược.

Về bản chất, cơ sở 2 không phải là bệnh viện độc lập, cũng không phải bản sao của cơ sở chính, mà là một điểm cung ứng dịch vụ y tế trực thuộc bệnh viện chủ quản, vận hành theo cùng chuẩn chuyên môn, quy trình kỹ thuật và hệ thống quản trị chất lượng.

Mục tiêu cốt lõi là mở rộng không gian phục vụ nhưng không phân mảnh chất lượng, bảo đảm người dân ở mọi khu vực đều được tiếp cận dịch vụ y tế an toàn, hiệu quả với cùng chuẩn mực.

Trong giai đoạn 2026–2030 và các năm tiếp theo, cơ sở 2 cần được định vị là cấu phần chiến lược của hệ thống y tế đa tầng – đa cực – đa trung tâm.

Mỗi cơ sở phải có chức năng và vai trò rõ ràng, gắn với đặc điểm không gian đô thị, dân cư và thế mạnh chuyên môn của từng bệnh viện: có cơ sở 2 để giảm tải khu vực trung tâm; có cơ sở 2 đóng vai trò bệnh viện cửa ngõ, bảo đảm cấp cứu và xử trí kịp thời trong “thời gian vàng”; có cơ sở 2 phục vụ đào tạo, nghiên cứu và chuyển giao kỹ thuật; cũng có cơ sở 2 nhằm tăng khả năng tiếp cận y tế cho khu vực vùng ven, xa trung tâm.

Ngành Y tế TP.HCM không đặt mục tiêu mở nhiều cơ sở 2 mà chú trọng tổ chức đúng và vận hành hiệu quả, lấy chất lượng phục vụ người dân và hiệu quả sử dụng nguồn lực làm thước đo.

TP.HCM muốn xây mô hình “cơ sở 2” của bệnh viện tuyến cuối để phục vụ người dân tốt hơn.

Mô hình này hướng tới ba mục tiêu chính: tái cấu trúc không gian cung ứng dịch vụ y tế, giảm dồn nén tại trung tâm; phát huy tối đa nguồn lực sẵn có thông qua chuyển đổi công năng các cơ sở đã đầu tư; và nâng cao hiệu quả vận hành toàn hệ thống, bảo đảm phân luồng, liên thông và liên tục trong chăm sóc sức khỏe.

Tùy điều kiện cụ thể, cơ sở 2 có thể được triển khai dưới nhiều hình thức như cơ sở 2 của bệnh viện chuyên khoa liên kết với nhiều bệnh viện khác; hình thành thông qua hợp nhất, sáp nhập để tăng công suất sử dụng; đa cực hóa các chuyên khoa sâu trên nền hạ tầng sẵn có hoặc “cấy ghép” chuyên khoa sâu vào bệnh viện đa khoa chưa khai thác hết công suất.

Dù theo mô hình nào, yêu cầu xuyên suốt vẫn là một đầu mối quản trị, một chuẩn chất lượng và một hệ thống điều phối thống nhất.

Khi được tổ chức đúng, hệ thống bệnh viện cửa ngõ – cơ sở 2 – trung tâm chuyên sâu sẽ không còn rời rạc mà trở thành một chuỗi liên thông chặt chẽ.

Người dân được chăm sóc kịp thời hơn ngay tại địa bàn; các bệnh viện trung tâm được giải phóng để tập trung vào điều trị kỹ thuật cao, đào tạo và dẫn dắt chuyên môn.

Đây không chỉ là giải pháp giảm tải trước mắt mà là tư duy tổ chức lại toàn bộ hệ thống y tế TP.HCM, hướng tới sự phát triển bền vững, cân bằng và hiệu quả hơn trong giai đoạn phát triển mới của một siêu đô thị.

Kim Sáng