TP.HCM: Đi trước mở đường trong tầm nhìn Đại hội XIV của Đảng

Trong bức tranh ấy, TP.HCM tiếp tục được xác định là đầu tàu kinh tế, trung tâm đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế, nơi thử nghiệm những cơ chế đột phá và lan tỏa động lực tăng trưởng cho cả vùng Đông Nam Bộ và cả nước.

Đại hội XIV của Đảng diễn ra trong bối cảnh thế giới nhiều biến động, tăng trưởng toàn cầu chậm lại và chuỗi cung ứng dịch chuyển mạnh. Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu tăng trưởng cao hơn, chất lượng hơn và bền vững hơn, nên các quyết sách của Đại hội mang tầm chiến lược dài hạn.

TP.HCM được kỳ vọng “đi trước mở đường” – trung tâm đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế, lan tỏa động lực tăng trưởng cho vùng và cả nước

Tại phiên khai mạc, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh định hướng đổi mới mô hình tăng trưởng: kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong ổn định vĩ mô và định hướng chiến lược, còn kinh tế tư nhân là động lực quan trọng nhất của tăng trưởng, với cam kết tạo môi trường kinh doanh thuận lợi, bảo đảm quyền tài sản và khuyến khích doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao.

Trong tầm nhìn đó, Trung ương đặt vào TP.HCM kỳ vọng đặc biệt khi không chỉ tăng trưởng nhanh mà còn phải tăng trưởng khác biệt, đi trước mở đường; trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo, nơi thử nghiệm những cơ chế mới và tạo sức lan tỏa phát triển cho cả vùng Đông Nam Bộ và cả nước.

Về vai trò này của Thành phố trong tổng thể liên kết vùng, ông Nguyễn Văn Được – Chủ tịch UBND TP.HCM – chia sẻ: “Trong tổng thể phát triển chung của vùng, TP.HCM sẽ giữ vai trò trung tâm dẫn dắt và điều phối liên kết vùng; là nơi hội tụ tài chính, công nghệ, dịch vụ chất lượng cao và kết nối sản xuất, logistics, nông nghiệp công nghệ cao để lan tỏa động lực phát triển.

Thành phố hướng tới tăng trưởng đi đôi với tiến bộ và công bằng, phát triển kinh tế gắn với phát triển xã hội, lấy con người làm trung tâm. Mục tiêu là xây dựng TP.HCM thành đô thị toàn cầu, đáng sống – không chỉ mạnh về kinh tế mà còn có chất lượng cuộc sống tốt, gắn kết cộng đồng và giữ gìn bản sắc riêng".

Những chia sẻ này cho thấy một tầm nhìn phát triển hài hòa của Thành phố: tăng trưởng kinh tế phải song hành với tiến bộ xã hội, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng sống của người dân. Song để biến tầm nhìn đó thành hiện thực, yếu tố then chốt nằm ở sự đổi mới căn bản trong tư duy lãnh đạo và phương thức điều hành.

Đột phá thể chế mở thêm “không gian thử nghiệm”, còn công nghiệp công nghệ cao được xem là mũi nhọn để TP.HCM tăng tốc và tạo lan tỏa

Về vấn đề này, Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang cho biết: “Một chuyển biến quan trọng nhất của nhiệm kỳ này là đổi mới tư duy lãnh đạo và điều hành. Thành phố không chỉ lo xử lý những vấn đề trước mắt mà từng bước chuyển sang tư duy kiến tạo phát triển, thiết kế không gian phát triển, tái cấu trúc kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng, sắp xếp lại bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị.

Tinh thần mà Đại hội XIII đặt ra là Trung tâm trí tuệ, đoàn kết và đổi mới đã dần được cụ thể hóa vào công việc hàng ngày của cả hệ thống chính trị và từng lĩnh vực quản lý của thành phố".

Một yếu tố then chốt giúp TP.HCM tăng tốc chính là đột phá về thể chế. Việc Quốc hội thông qua Nghị quyết 260/2025/QH15 đã tạo hành lang pháp lý mới, giúp Thành phố có thêm không gian thử nghiệm chính sách, huy động nguồn lực và điều hành linh hoạt hơn trong phát triển kinh tế – xã hội.

Về vấn đề này, ông Phạm Chánh Trực, Nguyên Trưởng Ban Kinh tế Trung ương, nguyên Phó Bí thư Thường trực Thành ủy TP.HCM đánh giá cao xu hướng phân cấp, phân quyền mạnh mẽ hơn cho địa phương trong thời gian gần đây.

“Rõ ràng là khi ba tỉnh được nhập lại với nhau thì không gian phát triển ở đây rất thuận lợi để đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Khu vực này có nhiều tiềm năng để trở thành đầu tàu phát triển, tạo động lực lan tỏa cho cả nước.

Bên cạnh đó, thời gian gần đây Trung ương cũng chú trọng mạnh hơn đến vấn đề phân cấp, phân quyền cho địa phương. Sau khi sắp xếp lại hệ thống tổ chức chính quyền hai cấp, việc phân công, phân cấp và ủy quyền cho cấp dưới càng được đẩy mạnh. Điều này sẽ tạo điều kiện để thành phố chủ động hơn trong quản lý và điều hành kinh tế".

Sự chủ động về thể chế là điều kiện cần, nhưng để tạo bước đột phá tăng trưởng, TP.HCM cần một mũi nhọn chiến lược rõ ràng. Và theo ông Phạm Chánh Trực, mũi nhọn đó chính là công nghiệp – đặc biệt là công nghiệp công nghệ cao:

“Mũi nhọn chiến lược để tạo ra bước đột phá mới cho Thành phố Hồ Chí Minh trong tương lai chính là phát triển công nghiệp – đặc biệt là công nghiệp công nghệ cao.

Thành phố đã, đang và sẽ tiếp tục tập trung mạnh vào khoa học – công nghệ, vào nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và các lĩnh vực của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, gắn với phát triển sản xuất công nghiệp công nghệ cao.

Cuối cùng, phải khẳng định rằng sản xuất là gốc của nền kinh tế, và khi sản xuất phát triển thì sẽ kéo theo cả một chuỗi cung ứng đầu vào, tạo việc làm và lan tỏa giá trị cho nhiều ngành khác".

Quan điểm này cũng được PGS.TS Trần Hoàng Ngân – đại biểu Quốc hội TP.HCM chia sẻ rất thực tế:

“Muốn TP.HCM tăng tốc thì trước hết phải tập trung mạnh vào công nghiệp. Khu vực Bình Dương hay Bà Rịa – Vũng Tàu thời gian qua đều chuyển dần sang công nghiệp công nghệ cao. Với TP.HCM, chúng ta cần đầu tư hạ tầng khu công nghiệp bài bản hơn để thu hút nhà đầu tư công nghệ cao, gắn với chuyển giao công nghệ và phát triển công nghiệp phụ trợ trong nước".

Bên cạnh công nghiệp, TP.HCM còn được định vị là trung tâm tài chính, dịch vụ chất lượng cao, logistics hiện đại và nông nghiệp công nghệ cao. Sự kết nối đa ngành này sẽ tạo nên một hệ sinh thái phát triển toàn diện, trong đó mỗi lĩnh vực hỗ trợ lẫn nhau, tạo sức bật chung cho cả vùng.

Với những cơ chế mới, tư duy mới và động lực mới, TP.HCM đang đứng trước một giai đoạn phát triển mang tính bước ngoặt. Thành phố không chỉ hướng tới trở thành trung tâm kinh tế lớn của khu vực Đông Nam Á, mà còn đặt mục tiêu trở thành đô thị toàn cầu đáng sống, sáng tạo, nhân văn và thịnh vượng.

Con đường phía trước chắc chắn còn nhiều thách thức: áp lực dân số, giao thông, môi trường, hạ tầng và cạnh tranh quốc tế. Nhưng với tầm nhìn chiến lược được xác lập tại Đại hội XIV, cùng sự quyết tâm của hệ thống chính trị và cộng đồng doanh nghiệp, TP.HCM đang từng bước biến khát vọng thành hiện thực.

Trọng Nghĩa/VOV-Giao thông