TP.HCM: Kê khai tài sản dễ dàng hơn nhờ trợ lý ảo 'Thanh tra viên AI'

Việc kê khai tài sản được xác định là một trong giải pháp trọng tâm phòng ngừa tham nhũng bắt buộc với người giữ chức vụ, quyền hạn và luôn được Đảng, nhà nước quan tâm chỉ đạo quyết liệt.

Tuy nhiên, dù khung pháp lý đã được hoàn thiện với Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2018 và Nghị định 130/2020 nhưng thực tế triển khai tại các địa phương vẫn gặp không ít khó khăn.

Ngay sau khi ra mắt, Phòng Thanh tra, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực (phòng 9), Thanh tra TP.HCM đã liên tục tổ chức các buổi tập huấn cho phường, xã. Ảnh: THANH THÙY

Giải đáp thủ tục kê khai mọi lúc mọi nơi

Ông Nguyễn Ngọc Minh, Chánh văn phòng HĐND, UBND phường Thạnh Mỹ Tây, TP.HCM, cho biết trước đây vào mỗi kỳ kê khai tài sản thì ông cũng như người có nghĩa vụ kê khai rất lo lắng.

“Chúng tôi mất nhiều thời gian trong việc kê khai, phần do hệ thống pháp luật liên quan rất rộng. Các quy định chi tiết rất phức tạp, phải đợi các buổi tập huấn để liên hệ báo cáo viên, hay gọi điện nhờ công chức chuyên môn chờ hướng dẫn, giải đáp” - ông Minh nói và cho biết có khi tưởng đã khai đúng nhưng sau đó Thanh tra TP.HCM yêu cầu làm lại.

TP.HCM sau hợp nhất là địa bàn có hơn 14 triệu dân, với 168 phường, xã, đặc khu. Số lượng người có nghĩa vụ kê khai hiện nay rất lớn, trong khi các tình huống pháp lý và thuật ngữ chuyên biệt lại phức tạp. Điều này dễ dẫn đến sai sót trong quá trình thực hiện. Sự lúng túng mà ông Minh gặp không phải là tình huống cá biệt.

Bà Nguyễn Thị Kim Hằng - Trưởng phòng Phòng Thanh tra, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực (phòng 9), Thanh tra TP.HCM tại buổi tập huấn cho các phường, xã. Ảnh: THANH THÙY

Chính từ thực tiễn này, Phòng Thanh tra, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực (phòng 9), Thanh tra TP.HCM đã nghiên cứu và đưa vào ứng dụng Trợ lý ảo “Thanh tra viên AI” .

Bà Nguyễn Thị Kim Hằng - Trưởng phòng phòng 9, cho biết ứng dụng được thiết kế như một chatbot thông minh, hoạt động trực tuyến trên nền tảng website http://ai.thanhtravien.vn, tương thích với mọi thiết bị, từ máy tính để bàn đến điện thoại di động.

“Với khả năng vận hành 24/7, trợ lý ảo này giúp người có nghĩa vụ kê khai dễ dàng tra cứu quy định, hướng dẫn pháp lý và biểu mẫu mọi lúc, mọi nơi, không bị giới hạn bởi thời gian hay không gian làm việc. Đây là một bước tiến trong hành trình xây dựng nền hành chính liêm chính, hiện đại” - bà Kim Hằng thông tin.

Sau khi đăng ký và đăng nhập thành công, người dùng có thể yêu cầu trợ lý ảo ‘Thanh tra viên AI’ xác định đối tượng và phương thức kê khai. Người dùng cũng được cung cấp biểu mẫu; giải thích cách hiểu và cách điền từng mục trong bản kê khai; hướng dẫn quy trình triển khai, công khai, nơi nộp và thời hạn nộp bản kê khai.

Cũng theo bà Hằng, ứng dụng đảm bảo công tác bảo mật, không đưa dữ liệu kê khai của cá nhân lên cơ sở dữ liệu, không ảnh hưởng đến quyền riêng tư trong quá trình sử dụng. Với trợ lý ảo này, người dùng không cần chờ đợi các buổi tập huấn riêng lẻ, mất thời gian tra cứu văn bản và hạn chế sai sót khi kê khai theo biểu mẫu.

Với cơ quan quản lý, chatbot hỗ trợ trả lời những nội dung thường gặp, giảm tải công việc hướng dẫn qua điện thoại, văn bản hoặc trực tiếp; thay đổi cách làm mang lại hiệu quả rõ rệt hơn kể cả ngoài giờ hành chính, hướng dẫn lại cho người khác có nghĩa vụ kê khai.

Giảm tải cho cơ quan quản lý, người kê khai bớt lúng túng

Qua một thời gian triển khai, ứng dụng “Thanh tra viên AI” đã giúp giảm tải đáng kể cho cơ quan kiểm soát tài sản, thu nhập trong việc hướng dẫn qua điện thoại, văn bản hoặc trực tiếp. Người kê khai có thể tự tìm hiểu, đối chiếu thông tin một cách chủ động, tiết kiệm thời gian và chi phí.

“Đặc biệt, công cụ này khắc phục được những hạn chế của hình thức tập huấn trực tiếp hoặc trực tuyến, giúp giải quyết câu chuyện người tham dự không xuyên suốt hay ngại đặt câu hỏi” - Trưởng phòng Thanh tra, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực đánh giá.

Để đảm bảo việc sử dụng ứng dụng mang lại hiệu quả cao, phòng 9 - Thanh tra TP.HCM liên tục tổ chức tập huấn sử dụng phần mềm cho địa phương.

Ngoài hình thức trực tuyến, Phòng 9, Thanh tra TP.HCM tổ chức tập huấn trực tuyến cho các phường, xã. Ảnh: THANH THÙY

Ông Nguyễn Ngọc Minh, Chánh văn phòng HĐND, UBND phường Thạnh Mỹ Tây, nhìn nhận trợ lý ảo 'Thanh tra viên AI' đã giúp ông chủ động hơn trong công tác kê khai. Những băn khoăn trước đây về kê khai thu nhập, biến động tài sản kê khai thế nào đều được giải đáp qua từng câu hỏi.

“Thanh tra viên AI giúp tôi đỡ lúng túng hơn, bởi với quy định kê khai hiện nay nếu không có nghiệp vụ chuyên môn sẽ rất khó làm. Sau khi dùng trợ lý ảo này, tôi tự tin hơn, tin tưởng rằng trong nội dung điền trong biểu mẫu kê khai chính xác theo yêu cầu” - ông Nguyễn Ngọc Minh nói.

Thanh tra viên AI giúp người kê khai nắm rõ thủ tục. Ảnh: THANH TUYỀN

Cùng chung đánh giá, ông Mai Hữu Tâm, Chánh văn phòng HĐND và UBND xã Bình Hưng chia sẻ phần mềm trợ lý ảo của Thanh tra TP.HCM giúp giải đáp tức thì các vấn đề chưa rõ. Phần mềm tự động phản hồi các câu hỏi thường gặp về phương pháp, cách thức kê khai tài sản đúng, tránh mất thời gian.

Hơn nữa, hệ thống được huấn luyện dựa trên cơ sở dữ liệu pháp luật mới nhất nên đảm bảo về tính pháp lý, giúp người kê khai thuận tiện hơn và cũng đảm bảo tính bảo mật, thân thiện.

“Với giao diện gần gũi, Chatbot AI tạo không gian thoải mái để người kê khai tìm hiểu thông tin, đồng thời đảm bảo tính bảo mật cao cho các dữ liệu cá nhân trong quá trình tương tác” - ông Mai Hữu Tâm cho hay.

Mặc dù kết quả tư vấn chỉ mang tính tham khảo, không thay thế quy định pháp luật nhưng sáng kiến 'Thanh tra viên AI' là bước đi cụ thể hóa chủ trương của ngành Thanh tra về chuyển đổi số, phù hợp định hướng của TP.HCM trong xây dựng chính quyền số, đô thị thông minh và nền hành chính minh bạch, hiệu quả, phục vụ người dân. Từ đó tiến tới xây dựng đội ngũ thanh tra chuyên nghiệp, liêm chính, vững mạnh – đáp ứng yêu cầu của kỷ nguyên vươn mình của dân tộc trong thời đại số.

THANH TUYỀN