TP.HCM miễn tiền sử dụng không gian ngầm đến độ sâu 15m

HĐND TP.HCM vừa ban hành Nghị quyết số 58/2026/NQ-HĐND quy định một số chính sách quản lý, khai thác, sử dụng không gian ngầm và phát triển công trình ngầm trên địa bàn thành phố. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1/10/2026, tạo cơ sở pháp lý cho việc khai thác hiệu quả không gian dưới lòng đất, phục vụ phát triển đô thị và hạ tầng kỹ thuật.

Miễn tiền sử dụng không gian ngầm đến 15m

Theo nghị quyết, trong phạm vi ranh giới thửa đất, người sử dụng đất được sử dụng lòng đất đến độ sâu tối đa 15m mà không phải nộp tiền sử dụng không gian ngầm. Việc sử dụng phải phù hợp quy hoạch đô thị và nông thôn, đúng mục đích sử dụng đất, không thuộc khu vực cấm xây dựng công trình ngầm và không xâm phạm phạm vi bảo vệ công trình hiện hữu.

Không gian ngầm được xác định là một hướng khai thác nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển đô thị và hạ tầng TP.HCM.

Trường hợp quy hoạch không gian ngầm quy định giới hạn độ sâu thấp hơn 15m, mức miễn tiền được áp dụng theo quy hoạch. Nếu được phép sử dụng sâu hơn giới hạn miễn tiền, phần không gian vượt mức này phải thực hiện nghĩa vụ tài chính theo quy định.

Việc xây dựng công trình ngầm vượt giới hạn độ sâu miễn tiền phải đáp ứng các điều kiện về quy hoạch, khảo sát địa chất, giải pháp kỹ thuật, an toàn công trình và hạ tầng liên quan; không chồng lấn với công trình ngầm hiện hữu hoặc không gian đã được xác định cho dự án khác. Chủ đầu tư phải xác định rõ vị trí, ranh giới không gian ba chiều, độ sâu, công năng, mục đích và thời hạn khai thác.

Trong thời gian chưa có quy hoạch không gian ngầm được phê duyệt, việc sử dụng lòng đất thực hiện theo các điều kiện của nghị quyết. Đối với phần vượt giới hạn miễn tiền, thành phố chỉ cho phép trong những trường hợp nhất định, như phần ngầm của công trình trên mặt đất đã được xác định trong quy hoạch hoặc công trình hạ tầng kỹ thuật phục vụ công cộng, chống ngập, bảo vệ môi trường, quốc phòng, an ninh và kết nối giao thông công cộng.

Tiền sử dụng không gian ngầm được tính trên diện tích sàn có công năng sử dụng nằm trong phạm vi thửa đất và sâu hơn giới hạn miễn tiền. Diện tích làm căn cứ tính tiền được xác định theo hồ sơ thiết kế, hồ sơ hoàn thành công trình và thực tế khai thác, sử dụng.

Thành phố có chính sách ưu đãi đối với nhiều công trình ngầm phục vụ giao thông công cộng và kết nối các đầu mối giao thông.

Các phần kết cấu như móng, cọc, neo, tường vây, kết cấu chịu lực và hệ thống kỹ thuật bắt buộc không tạo lập diện tích sàn có công năng sử dụng không thuộc diện tính tiền. Sàn dốc, đường dẫn, làn xe chỉ phục vụ phương tiện ra vào hoặc lưu thông trong công trình cũng được loại trừ theo quy định.

Hệ số thu tiền đối với diện tích nằm sâu hơn giới hạn miễn tiền đến độ sâu 30m là 0,3; phần sâu hơn 30 - 50m áp dụng hệ số 0,15. Phần không gian ngầm sâu hơn 50m được miễn tiền sử dụng không gian ngầm.

Tiền sử dụng được xác định dựa trên diện tích sàn, đơn giá thuê đất xây dựng công trình ngầm, hệ số thu theo độ sâu, hệ số miễn giảm và thời gian tính tiền. Người sử dụng có thể lựa chọn nộp hằng năm hoặc nộp một lần cho toàn bộ thời hạn hoạt động của dự án.

Ưu đãi công trình hạ tầng công cộng

Nghị quyết quy định miễn tiền sử dụng không gian ngầm đối với nhiều loại công trình hạ tầng phục vụ công cộng hoặc sử dụng chung, như giao thông đô thị, tuy nen, hào kỹ thuật, hệ thống cấp điện, chiếu sáng, viễn thông, cấp nước, thoát nước, thu gom và xử lý chất thải, bãi đỗ xe ngầm và lối đi ngầm công cộng.

Chính sách miễn cũng áp dụng với hồ điều tiết, bể chứa, trạm bơm và công trình phục vụ chống ngập, điều tiết nước, phòng chống thiên tai, bảo vệ môi trường; công trình trực tiếp phục vụ quốc phòng, an ninh, phòng thủ dân sự, phòng cháy chữa cháy, cứu nạn cứu hộ và thực hiện nhiệm vụ công vụ khẩn cấp không nhằm mục đích kinh doanh.

TP.HCM khuyến khích đầu tư lối đi ngầm kết nối nhà ga, đầu mối giao thông và các công trình công cộng.

Công trình ngầm thuộc dự án đầu tư công và phần công trình trực tiếp phục vụ bảo tồn tại chỗ di tích, di vật, cổ vật, địa điểm khảo cổ không có công năng kinh doanh cũng thuộc diện được miễn theo điều kiện của nghị quyết.

Đối với diện tích sàn công trình ngầm trực tiếp phục vụ văn hóa, nghệ thuật, thể dục thể thao, giáo dục, y tế, trợ giúp xã hội, nghiên cứu khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, mức giảm tiền sử dụng không gian ngầm là 50%. Chính sách này không áp dụng đối với diện tích đã được miễn tiền.

Với lối đi ngầm công cộng không bố trí diện tích thương mại, dịch vụ, phần đất được Nhà nước cho thuê để xây dựng lối đi được miễn tiền thuê đất; diện tích sàn trực tiếp phục vụ lối đi được miễn tiền sử dụng không gian ngầm trong toàn bộ thời hạn hoạt động dự án. Nhà đầu tư tự bảo đảm kinh phí quản lý, vận hành, duy tu và bảo trì.

Trường hợp lối đi ngầm kết hợp thương mại, dịch vụ, phần diện tích kinh doanh phải thực hiện nghĩa vụ tài chính theo quy định. Tiền thuê đất hằng năm được giảm tương ứng với tỷ lệ diện tích sàn phục vụ trực tiếp lối đi trên tổng diện tích sàn lối đi và thương mại, dịch vụ trong phạm vi liên quan.

Dự kiến không gian ngầm dưới Công viên 23/9 được quy hoạch tích hợp nhà ga metro, thương mại, dịch vụ và bãi đỗ xe.

Đối với dự án bãi đỗ xe ngầm độc lập, ngoài diện tích sàn dịch vụ hỗ trợ trông giữ xe tối đa 25% tổng diện tích sàn xây dựng theo quy định, chủ đầu tư được bố trí thêm diện tích thương mại, dịch vụ tối đa 20% tổng diện tích sàn để hỗ trợ khai thác, vận hành. Các diện tích phải được xác định riêng theo công năng trong hồ sơ dự án và thiết kế được phê duyệt, không làm thay đổi chức năng chính hoặc giảm công suất trông giữ xe.

Theo quy định chuyển tiếp, công trình hoặc phần công trình đã được nghiệm thu, đưa vào khai thác, sử dụng trước ngày 1/1/2027 không phải nộp tiền sử dụng không gian ngầm theo nghị quyết này. Với công trình được nghiệm thu, đưa vào sử dụng từ ngày 1/1/2027 trở đi, tiền sử dụng không gian ngầm được tính từ ngày bắt đầu khai thác, sử dụng.

Các dự án, nhiệm vụ đầu tư đã được cơ quan có thẩm quyền quyết định hoặc chấp thuận trước ngày nghị quyết có hiệu lực tiếp tục thực hiện theo quyết định hoặc văn bản đã ban hành. Tuy nhiên, việc tiếp tục thực hiện không làm thay đổi thời điểm phát sinh nghĩa vụ nộp tiền theo nghị quyết.