TP.HCM ngập nặng sau mưa lớn: Các dự án chống ngập triển khai thế nào?

Cứ mưa là ngập!

Chiều tối 10/9, cơn mưa lớn kéo dài đúng vào giờ tan tầm khiến nhiều tuyến đường trên địa bàn TP.HCM chìm trong nước. Từ khu vực trung tâm đến các cửa ngõ, hàng nghìn phương tiện chôn chân dưới cơn mưa nặng hạt.

Mưa lớn khiến nhiều tuyến đường TP.HCM ngập sâu chiều 10/9.

Trên các tuyến Điện Biên Phủ, Xô Viết Nghệ Tĩnh, Xa lộ Hà Nội, quốc lộ 13..., dòng xe ken đặc, nhiều đoạn gần như bất động. Nước dồn về các khu vực thấp khiến người đi xe máy chật vật di chuyển, nhiều phương tiện chết máy giữa đường, người dân phải xuống xe dắt bộ.

Tại quốc lộ 13, một số đoạn ngập sâu khiến phương tiện lưu thông khó khăn. Khu vực quanh chợ Thủ Đức cũng ngập nặng, nước phủ mặt đường, ảnh hưởng việc đi lại và hoạt động kinh doanh.

Tại một số vị trí, nước chảy mạnh từ các đoạn đường dốc xuống, tạo thành dòng như thác, cuốn theo rác và đất cát. Không ít người đi xe máy bị té ngã khi cố vượt qua đoạn ngập hoặc phải tấp vào lề chờ nước rút.

"Mưa lớn đường ngập, xe chết máy, đi lại rất cực. Có hôm vừa tan ca gặp mưa là phải đứng chờ hàng giờ, không dám chạy xe qua vì nước ngập sâu, không nhìn rõ mặt đường", chị Nguyễn Hằng, người dân thường xuyên di chuyển qua khu vực Quốc Hương (khu Thảo Điền) cho biết.

Nước ngập khiến việc đi lại của người dân gặp nhiều khó khăn.

Tình trạng ngập cũng xuất hiện tại nhiều địa bàn trước khi sáp nhập như Gò Vấp, quận 4, quận 7, quận 12, Bình Tân... Một số khu vực nước dâng nhanh, tràn vào nhà dân. Tại Củ Chi, Hóc Môn, Dĩ An, Thuận An..., nhiều tuyến đường cũng ghi nhận ngập sau mưa lớn.

Đáng chú ý, tại các khu vực hầm chui như nút giao An Phú, hầm trước Bến xe Miền Đông mới và hầm chui Nguyễn Văn Linh, nước cũng dồn về gây khó khăn cho phương tiện lưu thông.

Mưa lớn là ngập: Giải bài toán như thế nào?

Một trong những nguyên nhân trực tiếp là hệ thống thoát nước không theo kịp lượng nước đổ xuống trong thời gian ngắn. Quá trình đô thị hóa khiến diện tích bề mặt bê tông hóa ngày càng lớn, nước mưa tập trung nhanh vào hệ thống cống, trong khi năng lực tiêu thoát tại một số khu vực còn hạn chế.

Bên cạnh đó, hệ thống thoát nước ở nhiều nơi chưa đồng bộ, một số tuyến cống xuống cấp, tiết diện nhỏ hoặc chưa được kết nối hoàn chỉnh. Những khu vực thấp trũng càng dễ ngập khi mưa lớn xảy ra cùng thời điểm triều cường.

Người dân chật vật trở về nhà khi mưa lớn làm đường ngập nước.

Rác thải cũng là một trong những nguyên nhân làm tình trạng ngập diễn biến nhanh hơn. Sau mưa, rác từ lòng đường, vỉa hè và khu dân cư bị cuốn về các miệng thu nước, làm giảm khả năng thu nước, thậm chí bịt kín cửa thu.

Theo Sở Xây dựng TP.HCM, từ đầu năm 2026 đến nay, thành phố ghi nhận 26 tuyến đường bị ngập do mưa, độ sâu phổ biến 10-30cm; 8 tuyến đường thường xuyên chịu ảnh hưởng của triều cường.

Ông Trịnh Quốc Dũng, Phó trưởng phòng Hạ tầng kỹ thuật, Sở Xây dựng TP.HCM cho biết, UBND TP.HCM đã ban hành nhiều kế hoạch về thoát nước, chống ngập, thu gom và xử lý nước thải đô thị để chủ động ứng phó mùa mưa.

Năm 2026, thành phố đặt mục tiêu hoàn thành 9 dự án trọng điểm, qua đó giải quyết dứt điểm 3 trong số 50 vị trí được xác định là ngập nặng, tức ngập sâu từ 30cm trở lên và kéo dài trên 30 phút. Ba vị trí được ưu tiên gồm đường Phan Văn Hớn, đường Bình Quới và nút giao quốc lộ 51 - Huỳnh Thúc Kháng. Tổng mức đầu tư 9 dự án hơn 7.150 tỷ đồng.

Sau khi hoàn thành, 47 vị trí ngập nặng còn lại sẽ tiếp tục được xử lý theo kế hoạch thoát nước, chống ngập giai đoạn 2026-2030.

Hầm chui tại nút giao An Phú nước ngập quá bánh xe ô tô.

Song song với các dự án xử lý điểm ngập, TP.HCM cũng chuẩn bị triển khai loạt dự án cải tạo, chỉnh trang kênh rạch nhằm tăng khả năng tiêu thoát nước, cải thiện môi trường và mở rộng không gian trữ nước đô thị.

Thành phố định hướng rà soát các lưu vực thoát nước, hoàn thiện những trục tiêu thoát nước chính, quản lý hành lang sông, kênh, rạch; đồng thời nghiên cứu phát triển hồ điều tiết, công viên trữ nước và các giải pháp hạ tầng xanh.

Cùng với các dự án mới, TP.HCM cũng tiếp tục hoàn thiện các công trình kiểm soát triều, tiêu thoát nước, trong đó có các hạng mục thuộc dự án Giải quyết ngập do triều khu vực TP.HCM có xét đến yếu tố biến đổi khí hậu giai đoạn 1, thường được biết đến là dự án chống ngập 10.000 tỷ đồng.

Các hạng mục kiểm soát triều, đê bao và cửa xả được kỳ vọng góp phần bảo vệ những khu vực thấp trũng, nhất là khi mưa lớn kết hợp triều cường. Thành phố cũng xác định các đoạn đê bao xung yếu tại khu vực quận 7, Nhà Bè và Thủ Đức cũ cần sớm được hoàn thiện để tăng khả năng bảo vệ trước triều cường và nước biển dâng.

Các công trình kiểm soát triều, thoát nước được đẩy nhanh tiến độ.

Về lâu dài, TP.HCM sẽ rà soát, điều chỉnh quy hoạch thoát nước theo hướng tích hợp, liên lưu vực; cập nhật tác động của biến đổi khí hậu, nước biển dâng và sụt lún đất để điều chỉnh quy mô, công suất các công trình.

Đề án chống ngập và xử lý nước thải giai đoạn 2020-2045 cũng được nghiên cứu điều chỉnh, trong đó chú trọng mở rộng không gian nước đô thị, phát triển hồ điều tiết, công viên trữ nước.

Thành phố đồng thời tăng cường ứng dụng GIS, AI và dữ liệu thời gian thực, hoàn thiện phần mềm báo cáo ngập trực tuyến và hỗ trợ ra quyết định trên nền tảng FEDS để theo dõi, dự báo và vận hành hệ thống thoát nước.

Trực mưa 24/7, xử lý từ miệng thu nước

Trong thời gian chờ các dự án hoàn thành, TP.HCM yêu cầu các đơn vị quản lý hệ thống thoát nước kiểm tra, sửa chữa cống xuống cấp; nạo vét cống, kênh rạch; vận hành van ngăn triều, các trạm bơm và mở thêm hướng thoát nước tại những khu vực cần thiết.

Lực lượng chức năng được yêu cầu tổ chức trực mưa, vớt rác tại các miệng thu nước trước, trong và sau cơn mưa. Khi xảy ra ngập hoặc có nguy cơ ngập cao, lực lượng cơ động được triển khai ứng cứu theo phương án, trực 24/7.