TP.HCM tiếp nhận ý tưởng biến Hàng Xanh thành đô thị nén quanh metro

Cơ quan quy hoạch TP.HCM vừa tiếp nhận một ý tưởng biến khu vực Hàng Xanh, một trong những điểm ùn tắc phức tạp của thành phố, thành đô thị phát triển quanh hai ga metro ngầm. Nhưng Sở Quy hoạch - kiến trúc nói rõ đây chỉ là tài liệu tham khảo, không phải đồ án quy hoạch.

Trong văn bản số 9763/SQHKT-QHHTKT ký ngày 2/11/2026, sở thống nhất tiếp nhận kết quả nghiên cứu ý tưởng phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) do Công ty CP Đầu tư hạ tầng kỹ thuật TP.HCM (CII) tài trợ.

Theo đề xuất của CII, khu vực nghiên cứu rộng khoảng 108,4ha, tập trung quanh hai ga ngầm thuộc tuyến đường sắt đô thị số 2 (Thủ Dầu Một - TP.HCM): ga C18 tại ngã năm Đài Liệt Sĩ và ga C19 tại ngã ba Bạch Đằng - Xô Viết Nghệ Tĩnh. UBND TP.HCM đã phê duyệt phương án tuyến, trong đó có vị trí hai ga, tại quyết định số 6569/QĐ-UBND ngày 3/10/2026.

Nhưng 108,4ha mới là phạm vi CII đề xuất nghiên cứu, chưa phải ranh giới TOD chính thức. Sở cho biết sẽ xem xét đề xuất này trong quá trình rà soát, xác định khu vực TOD quanh các nhà ga ở Hàng Xanh. Theo sở, việc khoanh vùng không thể chỉ tính riêng khu vực quanh hai nhà ga mà phải bảo đảm kết nối đồng bộ dọc tuyến metro số 2 và với các dự án hạ tầng liên quan. 

Theo nghị quyết số 56/2026/NQ-HĐND ngày 22/9/2026 của HĐND thành phố, ranh giới TOD do chủ tịch UBND TP.HCM chấp thuận và có thể gồm nhà ga, depot cùng vùng phụ cận trong phạm vi tối đa 1.000m tính từ tâm quy ước.

Sở cũng nhấn mạnh kết quả nghiên cứu của CII không thay thế đồ án quy hoạch chính thức. Đồ án này vẫn phải được lập, thẩm định và phê duyệt theo đúng quy định.

Khu vực Ngã tư Hàng Xanh nhìn từ trên cao. Ảnh: Hoàng Anh.

Hàng Xanh từ nhiều năm là đầu mối giao thông quan trọng của thành phố, đồng thời là một trong những điểm ùn tắc phức tạp. Mật độ dân cư dày đặc, trong khi dòng xe từ các trục Điện Biên Phủ, Xô Viết Nghệ Tĩnh, Đinh Bộ Lĩnh, Nguyễn Xí và khu vực Bến xe Miền Đông cũ liên tục đổ về, khiến giao thông nơi đây thường xuyên quá tải, đặc biệt vào giờ cao điểm.

Trước đó, CII từng đề xuất phương án tái thiết đô thị và cải tạo hạ tầng khu vực này với tổng mức đầu tư sơ bộ gần 487.000 tỷ đồng. Ý tưởng hướng đến hệ thống giao thông đa tầng, kết hợp chỉnh trang khu dân cư hiện hữu và phát triển các tổ hợp thương mại - dịch vụ. Phương án ban đầu dự kiến thu hồi hơn 50ha đất, ảnh hưởng khoảng 15.100 người.

Việc nghiên cứu tích hợp hai ga metro ngầm C18 và C19 được kỳ vọng tạo thêm cơ sở để tổ chức lại không gian đô thị theo mô hình đô thị nén. Theo mô hình này, giao thông công cộng sức chở lớn đóng vai trò trục xương sống, còn nhà ở, thương mại và dịch vụ được bố trí tập trung quanh nhà ga, trong khoảng cách người dân có thể đi bộ tiếp cận. Cách làm này không chỉ giúp giảm phụ thuộc vào xe cá nhân mà còn mở thêm dư địa cho không gian công cộng và cây xanh.

Bước tiếp theo, sở đề nghị CII phối hợp với Ban Quản lý phát triển đô thị TP.HCM, đơn vị đầu mối tiếp nhận sản phẩm tài trợ, bàn giao toàn bộ hồ sơ nghiên cứu. Trên cơ sở đó, cơ quan chức năng sẽ chọn lọc những giải pháp phù hợp để xem xét đưa vào đồ án quy hoạch phân khu TOD chính thức.

Tuyến metro số 2 dài hơn 33km, kết nối trung tâm thành phố với khu vực Thành phố mới Bình Dương, với điểm đầu kết nối tại ga S5 của metro số 1. Đây là một trong những dự án đường sắt đô thị trọng điểm được TP.HCM ưu tiên nguồn lực, với mục tiêu hoàn thành vào năm 2030. Trong khi đó, ranh giới TOD quanh hai ga Hàng Xanh vẫn đang chờ rà soát, và đồ án chính thức vẫn chưa được lập.