TP.HCM tiếp tục rà soát mộ tập thể liệt sĩ, đẩy nhanh xác định danh tính bằng ADN

Sáng 25-6, Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tổ chức hội nghị sơ kết nhiệm vụ 6 tháng đầu năm 2026 và triển khai phương hướng, nhiệm vụ 6 tháng cuối năm.

Rà soát nhiều địa điểm nghi có mộ tập thể

Theo Bộ Quốc phòng, 6 tháng đầu năm, cả nước đã tìm kiếm, quy tập được 1.255 hài cốt liệt sĩ. Trong đó có 314 hài cốt trong nước, 173 hài cốt tại Lào, 768 hài cốt tại Campuchia và phát hiện 3 mộ tập thể tại Tuyên Quang.

Cùng với công tác quy tập, các đơn vị đã lấy mẫu hài cốt chưa xác định thông tin đối với 12.127 mộ liệt sĩ trên cả nước. Bộ Công an cũng đã thu nhận khoảng 53.000 mẫu sinh phẩm thân nhân liệt sĩ, đồng bộ gần 18.000 dữ liệu và bước đầu xác định được danh tính 25 liệt sĩ thông qua giám định ADN.

Phó Chủ tịch UBND TPHCM, Trưởng Ban Chỉ đạo 515 TPHCM Nguyễn Mạnh Cường báo cáo tại Hội nghị. Ảnh: VGP

Ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM, cho biết nhiệm vụ trọng tâm của địa phương hiện nay là lấy mẫu ADN tại các mộ liệt sĩ chưa xác định danh tính. Hiện TPHCM có 18 nghĩa trang liệt sĩ với 9.885 ngôi mộ chưa có thông tin cần lấy mẫu. Sau thời gian thí điểm và rút kinh nghiệm, thành phố đã triển khai đồng loạt việc lấy mẫu trên toàn địa bàn.

Đến nay, chính quyền thành phố thu thập được 1.373 mẫu và đặt mục tiêu hoàn thành việc lấy toàn bộ 9.885 mẫu vào khoảng tháng 11 hoặc đầu tháng 12 năm nay, sớm hơn tiến độ được giao. Theo lãnh đạo thành phố, việc đẩy nhanh lấy mẫu ADN sẽ tạo cơ sở quan trọng để đối chiếu với dữ liệu thân nhân liệt sĩ, từng bước xác định danh tính và trả lại tên tuổi cho những người đã hy sinh nhưng chưa được biết tên.

Cùng với việc lấy mẫu ADN, TP.HCM đang đẩy mạnh thu thập thông tin, khảo sát thực địa và xác minh các khu vực nghi có mộ tập thể liệt sĩ. TP.HCM đã rà soát hồ sơ lưu trữ, đối chiếu tài liệu lịch sử, gặp gỡ nhân chứng và làm việc với các tổ chức, cá nhân liên quan để làm rõ các địa điểm nghi vấn.

Trong số các khu vực được tập trung xác minh có Công viên Lê Thị Riêng, nơi trước đây là nghĩa trang Đô Thành; khu vực Suối Bông Trang - Nhà Đỏ (phường Chánh Phú Hòa) cùng nhiều địa điểm gắn với các trận đánh lớn như Tân Sơn Nhất, cầu Bình Lợi, ngã tư Bốn Xã và địa đạo Củ Chi.

Nguồn thông tin phục vụ công tác xác minh được thành phố thu thập từ nhiều kênh như hồ sơ lưu trữ, thông tin từ cựu binh Mỹ, các nhóm nghiên cứu quốc tế, chính quyền địa phương và người dân.

Đặc biệt, tại khu vực Công viên Lê Thị Riêng, TP.HCM phối hợp với các đơn vị thuộc Bộ Quốc phòng cùng các nhà khoa học của Đại học Quốc gia TP.HCM triển khai khảo sát bằng các thiết bị hiện đại. Các đơn vị sử dụng radar xuyên đất kết hợp đánh giá địa chất để xác định những vị trí có dấu hiệu bất thường dưới lòng đất. Kết quả bước đầu tạo cơ sở để thành phố tiếp tục triển khai các bước tìm kiếm tiếp theo.

Tranh thủ từng nguồn tư liệu, từng nhân chứng

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đánh giá cao sự chủ động, quyết liệt của TP.HCM trong công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Phó Thủ tướng cho biết sau khi hoàn thành bước thăm dò tại khu vực Công viên Lê Thị Riêng, TP.HCM cần tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Quân khu 7 và các cơ quan liên quan để triển khai các bước tiếp theo, trong đó có phương án khai quật nếu đủ điều kiện.

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà yêu cầu đẩy nhanh việc tìm kiếm và xác định danh tính liệt sĩ. Ảnh: VGP

Đồng thời, thành phố cần tiếp tục rà soát các khu vực liên quan đến những chiến dịch lớn như Mậu Thân 1968 và các trận đánh năm 1972 để xác định vị trí các mộ tập thể liệt sĩ.

Theo Phó Thủ tướng, khó khăn lớn nhất là nguồn thông tin ngày càng ít đi khi nhiều nhân chứng lịch sử đã qua đời hoặc tuổi cao, sức yếu. Nếu không khẩn trương tranh thủ các nguồn tư liệu và ký ức của những nhân chứng còn sống thì khoảng 5-7 năm tới, việc tìm kiếm và xác minh thông tin sẽ khó khăn hơn rất nhiều, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Bà cho rằng thực tiễn tại TPHCM cho thấy khi có quyết tâm cao, phương pháp phù hợp và sự phối hợp đồng bộ của các lực lượng thì vẫn có thể thực hiện được những nhiệm vụ rất khó.