TP.HCM tìm lời giải vốn cho tham vọng siêu đô thị từ trung tâm tài chính quốc tế
Trung tâm Tài chính quốc tế TP.HCM mở cơ hội hút vốn toàn cầu cho siêu đô thị , nhưng doanh nghiệp Việt phải nâng chuẩn quản trị, minh bạch để đón dòng vốn mới.
Trong chiến lược phát triển siêu đô thị, TP.HCM không chỉ cần mở rộng quy mô kinh tế mà còn phải nâng cao vị thế trong mạng lưới tài chính toàn cầu. Trung tâm tài chính quốc tế được kỳ vọng tạo bước chuyển quan trọng, mở ra những kênh huy động vốn và dịch vụ tài chính mới, đồng thời tăng sức hút đối với các nhà đầu tư quốc tế.
Tuy nhiên, những cơ chế đột phá về ngân hàng đầu tư, quản lý ngoại hối và sản phẩm tài chính sẽ tạo ra lợi thế cạnh tranh thực chất đến đâu? Doanh nghiệp Việt Nam cần chuẩn bị gì để nắm bắt cơ hội từ dòng vốn quốc tế?
Xoay quanh những vấn đề này, TheLEADER có cuộc trao đổi với PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, Phó chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP.HCM (VIFC-HCMC).
Trung tâm tài chính quốc tế trong cấu trúc siêu đô thị
Trong chiến lược phát triển siêu đô thị, Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam được kỳ vọng sẽ tạo ra lợi thế cạnh tranh gì cho TP.HCM, thưa ông?
PGS.TS Nguyễn Hữu Huân: Để phát triển thành một siêu đô thị, TP.HCM cần nguồn vốn rất lớn đầu tư vào giao thông công cộng, cảng biển, logistics, năng lượng, hạ tầng số và các công trình thích ứng với biến đổi khí hậu.
Đây đều là những lĩnh vực đòi hỏi vốn đầu tư lớn, thời gian thu hồi kéo dài, trong khi nguồn lực ngân sách có hạn và tín dụng ngân hàng phải tuân thủ các yêu cầu về an toàn kỳ hạn.
Vì vậy, VIFC-HCMC có thể đóng vai trò kết nối nhu cầu vốn của các dự án với nguồn lực tài chính quốc tế, thông qua việc xây dựng những phương án huy động vốn đáp ứng yêu cầu thẩm định của nhà đầu tư. Bên cạnh đó, VIFC-HCMC còn mở ra cơ hội phát triển các dịch vụ tài chính gắn với hoạt động sản xuất, thương mại của thành phố.
Tuy nhiên, hiệu quả cuối cùng phải được đo bằng lượng vốn thực sự đi vào các dự án hiệu quả, khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp và những cải thiện về chất lượng dịch vụ đô thị.
Theo ông, sự hiện diện của các ngân hàng đầu tư sẽ tạo ra thay đổi gì trong khả năng huy động vốn và kết nối TP.HCM với thị trường tài chính quốc tế?
PGS.TS Nguyễn Hữu Huân: Ngân hàng đầu tư có thể hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng cấu trúc vốn, định giá, chuẩn bị hồ sơ, tiếp cận nhà đầu tư, tư vấn mua bán và sáp nhập hoặc bảo lãnh phát hành trong phạm vi được cấp phép. Qua đó, doanh nghiệp có thêm lựa chọn huy động vốn thay vì chủ yếu phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng.
Một lợi thế khác là các ngân hàng đầu tư có mạng lưới quốc tế có thể kết nối doanh nghiệp Việt Nam với những quỹ đầu tư và nhà đầu tư tổ chức phù hợp. Tuy nhiên, khả năng tiếp cận vốn và chi phí huy động vẫn phụ thuộc vào chất lượng doanh nghiệp, mức độ rủi ro của dự án cũng như điều kiện thị trường tại thời điểm phát hành.
Còn về cơ chế quản lý ngoại hối mới sẽ tạo ra lợi thế gì trong thu hút và giữ chân các định chế tài chính, nhà đầu tư quốc tế tại TP.HCM?
PGS.TS Nguyễn Hữu Huân: Theo Nghị định 329/2025/NĐ-CP, nhà đầu tư nước ngoài có thể chuyển vốn đầu tư vào Trung tâm Tài chính quốc tế, chuyển vốn, lợi nhuận và các khoản thu hợp pháp ra nước ngoài thông qua tài khoản vốn tại ngân hàng thành viên với cơ chế thuận lợi hơn so với quy định hiện hành. Trong khi đó, các giao dịch giữa trung tâm và phần còn lại của Việt Nam vẫn phải tuân thủ quy định pháp luật tương ứng.
Về mặt kinh tế, cơ chế này có thể giúp giảm chi phí xử lý thanh toán, đồng thời tạo điều kiện phát triển các dịch vụ quản lý dòng tiền, tài trợ thương mại và phòng ngừa rủi ro tỷ giá trong phạm vi pháp luật cho phép.
Đối với các dự án hạ tầng đô thị, một vấn đề cần đặc biệt lưu ý là rủi ro tỷ giá. Chẳng hạn, dự án có nguồn thu bằng đồng Việt Nam nhưng vay vốn bằng ngoại tệ phải tính toán cả biến động tỷ giá và chi phí phòng ngừa rủi ro. Lãi suất vay ngoại tệ thấp hơn chưa chắc đồng nghĩa với tổng chi phí vốn thấp hơn.
Vì vậy, cùng với việc tạo thuận lợi cho dòng vốn quốc tế, Trung tâm Tài chính quốc tế cần nâng cao năng lực giám sát dòng vốn, xác định chủ sở hữu hưởng lợi thực sự và cảnh báo sớm những mất cân đối ngoại tệ, bảo đảm sự thông thoáng trong giao dịch đi đôi với kiểm soát rủi ro.

Trung tâm Tài chính quốc tế TP.HCM được kỳ vọng kết nối dòng vốn quốc tế, tạo thêm nguồn lực đầu tư hạ tầng và phát triển siêu đô thị. Ảnh: Hoàng Anh
Vây ngân hàng đầu tư, cơ chế ngoại hối và các sản phẩm tài chính mới cần kết nối như thế nào để Trung tâm Tài chính quốc tế thực sự trở thành động lực phát triển siêu đô thị TP.HCM?
PGS.TS Nguyễn Hữu Huân: Ba yếu tố này phải được tổ chức quanh nhu cầu vốn cụ thể của nền kinh tế. Ngân hàng đầu tư giúp thiết kế và phân phối phương án tài trợ; cơ chế ngoại hối hỗ trợ luân chuyển vốn và thanh toán; sản phẩm tài chính xác lập quyền lợi, nghĩa vụ và cách phân chia rủi ro giữa các bên.
Giai đoạn đầu nên ưu tiên những nhóm có nhu cầu rõ: quỹ đầu tư và quản lý tài sản; trái phiếu và tài trợ hạ tầng; thanh toán, tài trợ thương mại ứng dụng công nghệ. Tài chính hàng không và hàng hải có thể phát triển thành các lĩnh vực chuyên sâu gắn với lợi thế kinh tế của TP.HCM.
Những sản phẩm như chứng khoán hóa hay token hóa tài sản cần được triển khai theo điều kiện pháp lý, chất lượng tài sản và năng lực giám sát tương ứng. Công nghệ có thể thay đổi cách ghi nhận và giao dịch, nhưng nghĩa vụ trả nợ và rủi ro tài sản vẫn phải được đánh giá đầy đủ.
Doanh nghiệp Việt cần nâng cấp gì để đón dòng vốn quốc tế?
Doanh nghiệp Việt Nam cần ưu tiên cải thiện những điểm yếu nào về năng lực tài chính để đáp ứng yêu cầu của nhà đầu tư?
PGS.TS Nguyễn Hữu Huân: Trước hết, về thông tin tài chính, doanh nghiệp phải làm rõ nguồn gốc doanh thu, khả năng chuyển lợi nhuận thành dòng tiền, chất lượng các khoản phải thu và những nghĩa vụ tài chính chưa được phản ánh đầy đủ trên bảng cân đối kế toán.
Đồng thời, số liệu kế toán, thuế, hợp đồng và dòng tiền qua ngân hàng phải bảo đảm tính nhất quán. Các khoản bảo lãnh cho bên liên quan, nghĩa vụ tài chính tiềm tàng hay tài sản đang có tranh chấp cũng cần được nhận diện và xử lý sớm.
Thứ hai là cơ cấu nguồn vốn. Doanh nghiệp cần rà soát việc sử dụng vốn ngắn hạn cho các khoản đầu tư dài hạn, tình trạng các khoản nợ tập trung đáo hạn cùng thời điểm hoặc vay ngoại tệ nhưng không có nguồn thu tương ứng.
Khả năng trả nợ cũng phải được đánh giá trong những tình huống bất lợi như doanh thu sụt giảm, dòng tiền về chậm hoặc lãi suất tăng. Trên cơ sở đó, doanh nghiệp cần xác định mức dự phòng thanh khoản và giới hạn vay nợ phù hợp với năng lực tài chính của mình.
Cuối cùng là tính khả thi của phương án đầu tư. Nhà đầu tư quốc tế không chỉ quan tâm đến triển vọng tăng trưởng mà còn cần thấy rõ cơ sở của các dự báo, lợi thế cạnh tranh, mục đích sử dụng vốn và thời điểm dự án bắt đầu tạo ra dòng tiền.
Bên cạnh năng lực tài chính, doanh nghiệp Việt cần nâng cao những tiêu chuẩn quản trị và minh bạch thông tin nào để đáp ứng yêu cầu của nhà đầu tư quốc tế, thưa ông?
PGS.TS Nguyễn Hữu Huân: Đầu tiên, doanh nghiệp cần phân định rõ vai trò, trách nhiệm giữa chủ sở hữu, hội đồng quản trị và ban điều hành; thiết lập cơ chế kiểm soát các giao dịch với bên liên quan, công khai cấu trúc sở hữu, bảo đảm quyền tiếp cận thông tin và đối xử công bằng với các cổ đông. Quan trọng hơn, minh bạch thông tin phải trở thành hoạt động thường xuyên.
Về quản trị rủi ro, doanh nghiệp cần thiết lập các giới hạn phù hợp đối với vay nợ, thanh khoản, ngoại tệ và mức độ phụ thuộc vào một số khách hàng hoặc nhà cung cấp lớn. Hệ thống kiểm soát nội bộ phải tương xứng với quy mô hoạt động, trong khi bộ phận kiểm toán và giám sát cần có tính độc lập để kịp thời phát hiện, cảnh báo những rủi ro phát sinh.
Đối với chuẩn mực báo cáo, doanh nghiệp cần có khả năng cung cấp báo cáo tài chính được kiểm toán, với số liệu minh bạch và có thể đối chiếu theo các chuẩn mực quốc tế. Việc áp dụng hoặc chuyển đổi sang Chuẩn mực Báo cáo tài chính quốc tế (IFRS) cần căn cứ vào yêu cầu pháp lý, thị trường huy động vốn và yêu cầu cụ thể của nhà đầu tư.
Đặc biệt, với các doanh nghiệp muốn tiếp cận nguồn vốn xanh hoặc những nhà đầu tư chú trọng phát triển bền vững, việc xây dựng hệ thống dữ liệu về môi trường, xã hội và quản trị (ESG) có thể kiểm chứng ngày càng quan trọng.
❝
“VIFC-HCMC có thể kết nối nhu cầu vốn của các dự án với nguồn lực tài chính quốc tế. Tuy nhiên, hiệu quả phải được đo bằng dòng vốn thực sự đi vào các dự án, khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp và chất lượng dịch vụ đô thị.”
PGS.TS Nguyễn Hữu Huân
Phó chủ tịch VIFC-HCMC

The Leader Talk
Theo ông, doanh nghiệp nên bắt đầu chuẩn bị từ đâu ngay từ bây giờ để có thể bước qua cánh cửa đó?
PGS.TS Nguyễn Hữu Huân: Tôi đề nghị doanh nghiệp bắt đầu bằng một chương trình chuẩn bị trong 6–12 tháng.
Trong tháng đầu, ban lãnh đạo cần xác định nhu cầu vốn: cần bao nhiêu, dùng cho việc gì, cần trong bao lâu, nguồn trả nợ hoặc lợi ích dành cho nhà đầu tư đến từ đâu. Cùng lúc, rà soát pháp lý dự án, nghĩa vụ nợ, thuế, cấu trúc sở hữu và những điểm có thể làm thương vụ bị đình trệ.
Trong 2–3 tháng tiếp theo, doanh nghiệp nên hoàn thiện hồ sơ tài chính, mô hình dòng tiền và kho dữ liệu phục vụ thẩm định. Kho dữ liệu cần tập hợp báo cáo tài chính, hồ sơ pháp lý, hợp đồng chủ yếu, quyền sở hữu tài sản, công nợ và các thông tin rủi ro trọng yếu. Doanh nghiệp đồng thời lựa chọn nhóm nhà đầu tư phù hợp, chuẩn bị tài liệu giới thiệu bằng tiếng Việt và tiếng Anh khi cần.
Từ tháng thứ tư, có thể làm việc với tổ chức tư vấn, quỹ hoặc định chế tài chính để kiểm tra mức độ quan tâm và nhận phản hồi. Doanh nghiệp nhỏ nên ưu tiên sản phẩm vừa với nhu cầu, như tài trợ khoản phải thu hoặc một vòng vốn cổ phần phù hợp, rồi từng bước nâng quy mô.
Xin cảm ơn ông!
Với không gian phát triển mới và những cơ hội cải cách thể chế, TP.HCM đang đứng trước bước ngoặt trong hành trình xác lập vị thế siêu đô thị có sức cạnh tranh quốc tế.
Tuy nhiên, quy mô không tự tạo nên vị thế. Để chuyển hóa tiềm năng thành sức mạnh kinh tế, thành phố cần những đột phá về thể chế, tư duy quy hoạch, năng lực quản trị, huy động nguồn lực và phát triển cộng đồng doanh nghiệp.
Chuyên đề “TP.HCM: Kiến tạo vị thế siêu đô thị” phân tích những động lực tăng trưởng, các điểm nghẽn phát triển và những lựa chọn chiến lược định hình tương lai thành phố, từ góc nhìn của nhà hoạch định chính sách, chuyên gia, nhà đầu tư và lãnh đạo doanh nghiệp.

