TP. Hồ Chí Minh: Đẩy nhanh xử lý nhà, đất dôi dư sau sắp xếp bộ máy

Rà soát, sắp xếp hiệu quả quỹ nhà, đất dôi dư

Trụ sở UBND tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cũ được dự kiến chuyển thành cơ sở giáo dục. Ảnh: Thạc Hiếu

Sở Tài chính TP. Hồ Chí Minh cho biết sẽ đẩy nhanh tiến độ tham mưu, trình UBND thành phố hoàn tất phương án xử lý các cơ sở nhà, đất dôi dư sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính trước ngày 30/6/2026, đồng thời hoàn thiện hồ sơ pháp lý liên quan trước ngày 31/12/2026.

Thời gian qua, Sở Tài chính đã chủ trì, phối hợp với các sở, ngành, địa phương thường xuyên rà soát, tổng hợp các cơ sở nhà, đất để trống, sử dụng kém hiệu quả hoặc sử dụng không đúng mục đích thuộc phạm vi quản lý của thành phố, trên cơ sở đó tham mưu UBND thành phố phương án xử lý theo quy định.

Đối với các cơ sở nhà, đất không còn nhu cầu sử dụng, UBND TP. Hồ Chí Minh đã thực hiện thu hồi và giao các đơn vị chức năng tiếp nhận, quản lý, xây dựng phương án khai thác. Theo Quyết định số 118/QĐ-UBND ngày 6/1/2026, thành phố đã giao Trung tâm Quản lý nhà và Giám định xây dựng tiếp nhận 151 cơ sở nhà, đất; giao Trung tâm Phát triển quỹ đất tiếp nhận 13 khu đất để quản lý, khai thác theo quy định.

Cùng với quỹ tài sản công của thành phố, các bộ, ngành Trung ương cũng đã chuyển giao nhiều cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính. Đến nay, tổng số tài sản được chuyển giao là 95 cơ sở nhà, đất.

Trên cơ sở đó, Sở Tài chính đã hoàn thành việc tiếp nhận, bàn giao và đề xuất phương án xử lý đối với 67 địa chỉ nhà, đất. Đối với các cơ sở còn lại, Sở đang lấy ý kiến UBND các phường, xã và các đơn vị sử dụng. Những trường hợp phù hợp tiêu chuẩn, định mức sẽ được trình UBND thành phố giao cho địa phương hoặc đơn vị tiếp tục quản lý, sử dụng; các tài sản còn lại sẽ được giao Trung tâm Quản lý nhà và Giám định xây dựng hoặc Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố quản lý, khai thác theo quy định.

Tháo gỡ vướng mắc để khai thác hiệu quả tài sản công

Nhiều cơ sở nhà, đất dôi dư được chuyển sang phục vụ các lĩnh vực y tế, giáo dục, văn hóa, thể thao hoặc các công trình công cộng

Theo Sở Tài chính, quá trình rà soát, sắp xếp và xử lý tài sản công vẫn còn nhiều khó khăn, vướng mắc. Một số cơ sở nhà, đất đã có quyết định thu hồi hoặc chuyển giao nhưng chưa thể bàn giao do hồ sơ pháp lý chưa hoàn chỉnh, phát sinh tranh chấp về ranh giới sử dụng đất, tình trạng lấn chiếm hoặc đơn vị đang sử dụng tiếp tục có nhu cầu giữ lại để phục vụ hoạt động sau khi tổ chức lại bộ máy.

Bên cạnh đó, việc bố trí trụ sở làm việc cho các đơn vị hành chính cấp xã mới tại một số địa phương chưa thật sự đồng bộ do phải tiếp nhận thêm chức năng, nhiệm vụ và nhân sự từ cấp huyện, trong khi quỹ trụ sở hiện có chưa đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn, định mức theo quy định.

Việc chuyển đổi công năng các cơ sở nhà, đất dôi dư sang phục vụ các lĩnh vực y tế, giáo dục, văn hóa, thể thao hoặc các công trình công cộng cũng gặp không ít khó khăn do phải bảo đảm phù hợp với quy hoạch, tiêu chuẩn chuyên ngành, điều kiện cơ sở vật chất và nhu cầu thực tế của từng địa phương.

Theo đánh giá của Sở Tài chính, khối lượng tài sản công cần rà soát, sắp xếp trên địa bàn thành phố rất lớn, trong khi nhiều cơ sở có nguồn gốc lịch sử phức tạp, hồ sơ pháp lý chưa đầy đủ, là nguyên nhân chính làm ảnh hưởng đến tiến độ xử lý.

Để tháo gỡ những khó khăn này, ngày 24/6/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 31/2026/NQ-CP quy định các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm đẩy nhanh tiến độ xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính.

Nghị quyết trao thêm thẩm quyền cho chính quyền địa phương, đồng thời đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo cơ sở pháp lý để các địa phương sớm đưa quỹ nhà, đất dôi dư vào khai thác, sử dụng hiệu quả, tránh lãng phí nguồn lực công.

Trên cơ sở các cơ chế mới, Sở Tài chính TP. Hồ Chí Minh cho biết sẽ tập trung hoàn thiện phương án xử lý toàn bộ các cơ sở nhà, đất dôi dư đúng tiến độ đề ra; đồng thời phối hợp với các sở, ngành, địa phương khẩn trương hoàn thiện hồ sơ pháp lý, tạo điều kiện để khai thác hiệu quả tài sản công, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của thành phố.