TP. Hồ Chí Minh: Đề xuất đổi mới mô hình hoạt động trạm y tế phường, xã

TP. Hồ Chí Minh đề xuất đổi mới mô hình hoạt động trạm y tế phường, xã

Thời gian qua, các trạm y tế phường, xã tại TP. Hồ Chí Minh đã được sắp xếp, cấu trúc lại theo hướng trở thành đơn vị sự nghiệp công lập hoàn chỉnh, trực thuộc UBND phường, xã, đặc khu, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Mục tiêu xuyên suốt của sự thay đổi này là đưa y tế cơ sở đến gần dân hơn, sát dân hơn và phục vụ người dân tốt hơn.

Theo Sở Y tế, cùng với việc ưu tiên đầu tư hạ tầng, trang thiết bị và nguồn lực, đã đến lúc phải đổi mới mạnh mẽ mô hình hoạt động của trạm y tế, chuyển từ cách làm thụ động, chờ người dân đến khám sang mô hình “đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn”, chủ động theo dõi, quản lý sức khỏe người dân ngay từ cộng đồng, lấy người dân làm trung tâm và phòng bệnh làm nền tảng.

Theo mô hình đề xuất, mỗi đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn tối thiểu gồm: một bác sĩ gia đình hoặc bác sĩ đa khoa làm đội trưởng; một điều dưỡng giữ vai trò điều phối chăm sóc; một dược sĩ hoặc dược tá phụ trách quản lý thuốc và theo dõi tuân thủ điều trị; một nhân viên y tế công cộng phụ trách tiêm chủng, phòng bệnh, sàng lọc và y tế dự phòng; cùng với 2–6 cộng tác viên sức khỏe tại khu dân cư. Các cộng tác viên này phụ trách trực tiếp từng cụm hộ gia đình và là “cầu nối” quan trọng giữa trạm y tế với người dân.

Tùy điều kiện, mỗi đội có thể được bổ sung thêm các vị trí như nữ hộ sinh, phục hồi chức năng cơ bản, tư vấn tâm lý – công tác xã hội hoặc y học cổ truyền.

Trạm Y tế phường Tân Định trực thuộc UBND phường Tân Định, TP. Hồ Chí Minh

Theo Sở Y tế, để mô hình này vận hành hiệu quả, trạm y tế cần chuyển từ thụ động sang chủ động thông qua năm hoạt động then chốt.

Thứ nhất, người dân được đăng ký và quản lý theo danh sách gắn với từng đội chăm sóc, tương tự mô hình bác sĩ gia đình, nhằm bảo đảm trách nhiệm chăm sóc liên tục.

Thứ hai, việc chăm sóc được tổ chức theo vòng đời và theo nhóm nguy cơ, tập trung vào trẻ em, phụ nữ mang thai và sau sinh, người cao tuổi, người mắc tăng huyết áp, đái tháo đường và các vấn đề sức khỏe tâm thần hoặc nguy cơ xã hội.

Thứ ba, trạm y tế xây dựng lịch chăm sóc chủ động, tổ chức thăm hộ gia đình định kỳ; cộng tác viên và nhân viên y tế công cộng thường xuyên đi tuyến, bác sĩ và điều dưỡng thăm nhà khi cần thiết.

Thứ tư, thiết lập cơ chế chuyển tuyến có điều phối và theo dõi sau điều trị, bảo đảm người bệnh được tiếp tục quản lý tại cộng đồng sau khi ra viện.

Thứ năm, duy trì họp giao ban đội hằng tuần, kết hợp giữa điều trị và y tế công cộng, được xem là “trái tim” của chăm sóc sức khỏe liên tục.

Cùng với đổi mới mô hình hoạt động, chuyển đổi số y tế cơ sở là yêu cầu không thể thiếu, giúp trạm y tế chuyển từ “quản lý hành chính” sang “quản lý sức khỏe”, từ làm việc theo từng sự vụ sang theo dõi liên tục, chủ động và có hệ thống; đồng thời nâng cao chất lượng phục vụ, tăng tính minh bạch và củng cố niềm tin của người dân.

Nhật Linh