TP Hồ Chí Minh định hình các ngành dịch vụ cao cấp, hiện đại

Những dự án chiến lược

Theo đề án, dự án xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế (IFC) tại TP Hồ Chí Minh được xác định là dự án chiến lược hàng đầu, đóng vai trò “động cơ tăng trưởng” của toàn bộ khu vực dịch vụ cao cấp. Trung tâm này không chỉ phục vụ nhu cầu trong nước, mà hướng tới thu hút các định chế tài chính toàn cầu, quỹ đầu tư, ngân hàng xuyên quốc gia, góp phần đưa TP Hồ Chí Minh trở thành điểm trung chuyển dòng vốn của khu vực Đông Nam Á. Khi đi vào vận hành, IFC được kỳ vọng tạo ra hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ tới các ngành dịch vụ chuyên môn, pháp lý, kiểm toán, tư vấn và công nghệ tài chính.

Một góc Khu Công nghệ cao TP Hồ Chí Minh.

Đề án xây dựng Trung tâm hàng hải quốc tế tại TP Hồ Chí Minh, hướng tới hình thành đầu mối dịch vụ hàng hải, logistics, bảo hiểm, môi giới và trọng tài hàng hải mang tầm khu vực. Đây là bước đi chiến lược nhằm đưa thành phố trở thành trung tâm trung chuyển hàng hóa quốc tế, kết nối sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Song song đó, dự án thành lập Khu thương mại tự do TP Hồ Chí Minh, dự kiến triển khai giai đoạn 2025–2030 theo các nghị quyết đặc thù của Quốc hội. Khu thương mại tự do được định hướng là không gian thử nghiệm các cơ chế, chính sách đột phá về hải quan, thuế, đầu tư, xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ xuyên biên giới. Đây được xem là “phòng thí nghiệm thể chế”, nơi TP Hồ Chí Minh có thể đi trước một bước trong cải cách môi trường kinh doanh, tạo sức hút đặc biệt đối với các tập đoàn đa quốc gia và doanh nghiệp logistics, thương mại, công nghệ cao.

Nhằm nâng cao hàm lượng tri thức trong nền kinh tế dịch vụ, TP Hồ Chí Minh xác định khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo là trụ cột không thể thiếu. Trong đó, Dự án mở rộng Khu Công nghệ cao TP Hồ Chí Minh, bổ sung chức năng Công viên khoa học – công nghệ, được triển khai giai đoạn 2025–2033. Bên cạnh đó, Đề án thành lập Viện Công nghệ tiên tiến và Đổi mới sáng tạo TP Hồ Chí Minh sẽ đóng vai trò trung tâm nghiên cứu, kết nối doanh nghiệp – viện trường – startup, thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu và hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo mang tầm khu vực.

Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, nhu cầu về các dịch vụ pháp lý, trọng tài thương mại quốc tế ngày càng gia tăng. Nắm bắt xu thế này, TP Hồ Chí Minh đề xuất Đề án xây dựng thành phố trở thành Trung tâm dịch vụ pháp lý và trọng tài quốc tế của Đông Nam Á, giai đoạn 2026–2030. Dự án nhằm thu hút các tổ chức trọng tài, hãng luật quốc tế, từng bước đưa TP Hồ Chí Minh trở thành điểm đến giải quyết tranh chấp thương mại khu vực, góp phần nâng cao vị thế của thành phố trong mạng lưới kinh tế toàn cầu.

Ở nhóm ngành dịch vụ tiềm năng, hàng loạt dự án được xác định nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và chất lượng sống đô thị. Nổi bật là Đề án xây dựng Trung tâm quốc tế về giáo dục – đào tạo, thu hút sinh viên khu vực và quốc tế; Đề án phát triển du lịch y tế TP Hồ Chí Minh; Đề án phát triển du lịch thành phố đến năm 2030. Những dự án này không chỉ phục vụ nhu cầu trong nước, mà còn hướng tới xuất khẩu dịch vụ giáo dục, y tế, du lịch, gia tăng nguồn thu ngoại tệ và nâng cao hình ảnh thành phố trên trường quốc tế…

Kiến nghị về cơ chế, chính sách đặc thù

Để hiện thực hóa mục tiêu xây dựng TP Hồ Chí Minh trở thành trung tâm dịch vụ lớn của cả nước và khu vực, TP Hồ Chí Minh kiến nghị Trung ương tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật, cơ chế, chính sách đặc thù cho phát triển ngành dịch vụ, nhất là các ngành có hàm lượng tri thức, công nghệ và giá trị gia tăng cao như tài chính, ngân hàng, logistics, khoa học công nghệ, y tế và giáo dục. Trong đó, cần cho phép thành phố mạnh dạn thí điểm các cơ chế sandbox trong tài chính số, fintech, thương mại điện tử xuyên biên giới, dịch vụ y tế và giáo dục quốc tế, tạo dư địa đổi mới sáng tạo và đi trước một bước so với thực tiễn.

Đối với Chính phủ, TP Hồ Chí Minh kiến nghị tăng cường phân bổ và huy động nguồn lực đầu tư, đặc biệt là vốn đầu tư công cho các dự án hạ tầng chiến lược có tính lan tỏa vùng như trung tâm tài chính quốc tế, hệ thống cảng biển – logistics, các tuyến vành đai, metro và hạ tầng số. Việc nâng tỷ trọng vốn đầu tư công, kết hợp hiệu quả với hình thức đối tác công – tư (PPP), sẽ là “cú hích” quan trọng để thu hút đầu tư tư nhân, trong và ngoài nước, vào các lĩnh vực dịch vụ trọng điểm.

Cùng với đó, cần đẩy mạnh cải cách môi trường kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp dịch vụ tiếp cận đất đai, tín dụng, công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao. Việc hoàn thiện các chính sách thu hút chuyên gia, lao động kỹ năng cao, cải cách thị thực và giấy phép lao động cho người nước ngoài được xem là yếu tố then chốt để hình thành hệ sinh thái dịch vụ mang tính quốc tế.

Đối với các bộ, ngành Trung ương, TP Hồ Chí Minh đề nghị tăng cường phối hợp trong quá trình xây dựng và triển khai các đề án chiến lược, bảo đảm tính đồng bộ, tránh chồng chéo về quy hoạch, cơ chế và chính sách. Đồng thời, cần có các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ trong lĩnh vực dịch vụ tham gia chuyển đổi số, đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực quản trị và khả năng tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.

Về liên kết vùng, thành phố kiến nghị các địa phương Đông Nam Bộ và các vùng kinh tế liên quan tăng cường phối hợp phát triển theo chuỗi giá trị, cụm liên kết ngành dịch vụ – công nghiệp – logistics, giảm cạnh tranh cục bộ, phát huy lợi thế so sánh của từng địa phương. Việc xây dựng một không gian phát triển thống nhất, thông suốt về hạ tầng, thể chế và thị trường lao động sẽ là nền tảng để TP Hồ Chí Minh thực sự phát huy vai trò hạt nhân, lan tỏa động lực tăng trưởng cho cả vùng và cả nước.

Phương Tuyền