TP. Hồ Chí Minh: Khơi thông nguồn lực phát triển công nghiệp văn hóa

Làm rõ quy định, bảo đảm tính khả thi

Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH thành phố Võ Ngọc Thanh Trúc phát biểu. Ảnh: Hoa Lê

Các đại biểu đánh giá việc ban hành Luật Phát triển công nghiệp văn hóa là cần thiết, tạo nền tảng pháp lý cho lĩnh vực có tiềm năng đóng góp ngày càng lớn vào phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, các cơ chế, chính sách cần được thiết kế vừa tạo dư địa phát triển, vừa bảo đảm thống nhất với hệ thống pháp luật hiện hành và thuận lợi khi áp dụng.

Đại diện Đoàn Luật sư TP. Hồ Chí Minh Trương Thị Hoà cho rằng, dự thảo quy định khá nhiều nội dung chi tiết, trong khi một số thuật ngữ chưa được giải thích đầy đủ. Đại biểu đề nghị luật tập trung vào những vấn đề cơ bản thuộc thẩm quyền của Quốc hội, giao Chính phủ và các bộ, ngành hướng dẫn nội dung chi tiết để tăng tính linh hoạt trong tổ chức thực hiện.

Đại diện Đoàn Luật sư TP. Hồ Chí Minh Trương Thị Hoà phát biểu. Ảnh: Hoa Lê

Từ yêu cầu bảo đảm chính sách đi đúng đối tượng, đại diện Thanh tra TP. Hồ Chí Minh Hoàng Thị Thúy Phương đề nghị làm rõ phạm vi hoạt động công nghiệp văn hóa và các chủ thể được hưởng ưu đãi. Dự thảo đề cập nhiều lĩnh vực, hoạt động hỗ trợ như phần mềm, ẩm thực, quảng cáo, dịch vụ tài chính; do đó, cần phân định rõ chủ thể trực tiếp sáng tạo, sản xuất sản phẩm văn hóa với đơn vị cung cấp dịch vụ hỗ trợ, tránh mở rộng quá mức phạm vi thụ hưởng và bảo đảm nguồn lực tập trung đúng trọng tâm.

Cùng với đó, các tiêu chí xác định dự án được hưởng cơ chế đặc thù, nhất là cơ chế chấp thuận nhà đầu tư không qua đấu giá, đấu thầu đối với dự án có vai trò hình thành, dẫn dắt hệ sinh thái, cần cụ thể hơn. Những khái niệm như “dẫn dắt hệ sinh thái”, “dự án ưu tiên” nếu chỉ được quy định theo hướng định tính sẽ khó bảo đảm cách hiểu thống nhất và tiềm ẩn rủi ro trong quá trình thực hiện.

Đại diện Thanh tra TP. Hồ Chí Minh Hoàng Thị Thúy Phương phát biểu. Ảnh: Hoa Lê

Đại diện Thanh tra thành phố cũng đề nghị rà soát nguyên tắc ưu tiên áp dụng Luật khi có khác biệt với các quy định pháp luật khác, nhất là tiêu chí “thuận lợi hơn”, bảo đảm phù hợp với nguyên tắc áp dụng văn bản quy phạm pháp luật, tránh phát sinh cách hiểu khác nhau trong thực hiện các quy định về đất đai, đầu tư, đấu thầu.

Về đánh giá sản phẩm công nghiệp văn hóa, đại biểu đề nghị xây dựng các nguyên tắc, tiêu chí chung rõ ràng, có căn cứ; hạn chế ấn định cứng tỷ lệ điểm có thể chưa phản ánh đầy đủ tính đa dạng của sản phẩm sáng tạo. Các tiêu chí cụ thể nên được giao cơ quan có thẩm quyền quy định trên cơ sở tham vấn chuyên gia và hiệp hội nghề nghiệp.

Phát triển hệ sinh thái, phát huy bản sắc văn hóa Việt Nam

Quang cảnh hội nghị. Ảnh: Hoa Lê

Bên cạnh hoàn thiện quy định, các ý kiến nhấn mạnh yêu cầu xây dựng hệ sinh thái công nghiệp văn hóa có tính liên kết, từ sáng tạo, sản xuất đến phân phối, tiêu dùng và mở rộng thị trường.

Đại diện Sở Văn hóa và Thể thao TP. Hồ Chí Minh Võ Thị Phương cho rằng, phát triển công nghiệp văn hóa cần thúc đẩy liên kết giữa các ngành, gắn với quảng cáo, du lịch văn hóa, ẩm thực và tiêu dùng sản phẩm văn hóa. Quá trình này cũng phải hài hòa giữa phát triển và bảo tồn, không làm ảnh hưởng đến yếu tố gốc cấu thành di tích, đồng thời đáp ứng các yêu cầu về môi trường, phòng, chống cháy nổ và an toàn thực phẩm.

Đại diện Sở Văn hóa và Thể thao TP. Hồ Chí Minh Võ Thị Phương phát biểu. Ảnh: Hoa Lê

Từ thực tiễn phát triển các mô hình sáng tạo mới, đại diện Sở Văn hóa và Thể thao thành phố đề nghị điều chỉnh quy định về thành lập, điều chỉnh và công nhận cụm, khu công nghiệp sáng tạo văn hóa theo hướng phù hợp với quy hoạch và quy chế quản lý kiến trúc địa phương. Với những trường hợp chưa được xác định trong quy hoạch, có thể xem xét cơ chế thí điểm nếu đáp ứng yêu cầu về định hướng phát triển, hạ tầng, giao thông, môi trường, an ninh, trật tự và an toàn xã hội. Sau thời gian thí điểm, các mô hình hiệu quả có thể được xem xét cập nhật vào quy hoạch.

Các đại biểu tham dự hội nghị. Ảnh: Hoa Lê

Để hỗ trợ triển khai, nhiều ý kiến cũng đề nghị bổ sung chính sách hỗ trợ một lần đối với chi phí ban đầu, đầu tư hạ tầng thiết yếu, thành lập và vận hành các tổ hợp, cụm, khu công nghiệp sáng tạo văn hóa. Mức hỗ trợ, đối tượng và thời hạn thực hiện có thể do HĐND cấp tỉnh quyết định căn cứ khả năng cân đối ngân sách, mục tiêu phát triển và mức độ đóng góp của đối tượng thụ hưởng.

Đại diện Đoàn Luật sư TP. Hồ Chí Minh Trương Thị Hoà đề nghị phát triển hệ sinh thái công nghiệp văn hóa gắn với lịch sử, truyền thống và bản sắc dân tộc, làm nổi bật những giá trị đặc trưng của văn hóa Việt Nam. Để mở rộng không gian phát triển, cần tăng cường liên kết giữa các địa phương nhằm phát huy thế mạnh văn hóa từng vùng, miền, đồng thời đầu tư hạ tầng kết nối và hạ tầng văn hóa số để chia sẻ nguồn lực. Đại biểu cũng đề xuất bổ sung lĩnh vực bảo tàng và tiếp cận khái niệm du lịch theo nghĩa rộng, qua đó tăng cường khai thác giá trị di sản và mở rộng các hoạt động văn hóa gắn với du lịch.