TP Hồ Chí Minh: Lấy khoa học làm trụ cột

Trong nhiều năm, TPHCM là đầu tàu kinh tế của cả nước, đóng góp lớn cho tăng trưởng và ngân sách. Tuy nhiên, các dấu hiệu chững lại của mô hình phát triển truyền thống - dựa nhiều vào vốn, lao động và mở rộng không gian - đang đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tìm kiếm một động lực mới. Trong bối cảnh đó, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là trụ cột cho giai đoạn phát triển tiếp theo của thành phố.

Tại tọa đàm “Chuyển đổi mô hình phát triển của TPHCM sang mô hình phát triển dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số” do Sở Khoa học và Công nghệ TPHCM tổ chức mới đây, nhiều ý kiến cho rằng thành phố không thể tiếp tục tăng trưởng theo cách cũ nếu muốn duy trì vai trò đầu tàu và hướng tới phát triển bền vững. Thay vào đó, cần một mô hình mới, trong đó tri thức, công nghệ và dữ liệu trở thành nguồn lực then chốt.

Phát biểu tại tọa đàm, ông Lâm Đình Thắng - Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TPHCM, nhấn mạnh khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo phải được nhìn nhận như nền tảng cốt lõi của phát triển, chứ không chỉ là lĩnh vực hỗ trợ. Theo ông Thắng, thành phố cần chuyển mạnh sang mô hình tăng trưởng dựa trên năng suất, chất lượng và hàm lượng tri thức, gắn khoa học – công nghệ với các lĩnh vực then chốt của kinh tế - xã hội.

Các chuyên gia cũng chỉ ra rằng TPHCM có lợi thế lớn về hệ sinh thái khoa học - công nghệ, nguồn nhân lực chất lượng cao và khả năng tiếp cận nhanh các xu hướng công nghệ mới. Tuy nhiên, lợi thế đó chỉ được phát huy khi thành phố có cơ chế phù hợp để khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thực sự đi vào đời sống quản lý, sản xuất và cung cấp dịch vụ công.

Không dừng ở các thảo luận mang tính chiến lược, TPHCM đang từng bước cụ thể hóa định hướng “lấy khoa học làm trụ cột” bằng những hành động rõ ràng. Một trong những bước đi đáng chú ý là kế hoạch cấp bản quyền trợ lý ảo trí tuệ nhân tạo (AI) cho khu vực công từ năm 2026, nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, cải cách hành chính và thúc đẩy xây dựng chính quyền số.

Theo kế hoạch của Sở Khoa học và Công nghệ TPHCM, việc cấp bản quyền trợ lý ảo AI đánh dấu chuyển biến từ giai đoạn thử nghiệm, làm quen sang giai đoạn ứng dụng chính thức và có kiểm soát AI trong hoạt động của các cơ quan nhà nước. Ở giai đoạn đầu, các công cụ trợ lý ảo AI được sử dụng để hỗ trợ soạn thảo văn bản, tổng hợp thông tin, phân tích tài liệu và tra cứu nội dung chuyên môn.

Không chỉ phục vụ nội bộ cơ quan nhà nước, các công cụ này còn được kỳ vọng hỗ trợ người dân tiếp cận thông tin về thủ tục hành chính, văn bản pháp luật một cách thuận tiện, dễ hiểu hơn. Qua đó, khoa học - công nghệ không chỉ nâng cao năng suất làm việc của đội ngũ cán bộ, công chức, mà còn góp phần cải thiện chất lượng dịch vụ công.

Sang giai đoạn tiếp theo, trên cơ sở đánh giá hiệu quả triển khai, TPHCM dự kiến mở rộng phạm vi ứng dụng AI trong nhiều khâu của hoạt động hành chính, từ xây dựng báo cáo, phân tích nội dung nghiệp vụ đến công tác truyền thông, phổ biến chính sách. Việc sử dụng AI đi kèm với yêu cầu xây dựng quy chế quản lý chặt chẽ, bảo đảm an toàn, bảo mật thông tin và khẳng định trách nhiệm của con người trong quá trình xử lý công việc.

Theo đại diện Sở Khoa học và Công nghệ TPHCM, việc ứng dụng trợ lý ảo AI không nhằm thay thế con người, mà là công cụ hỗ trợ để giảm tải công việc lặp lại, nâng cao hiệu quả quản lý và chất lượng điều hành. Đây được xem là một trong những bước đi cụ thể để hiện thực hóa mục tiêu xây dựng chính quyền số, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.

Có thể thấy TPHCM đang từng bước đưa khoa học - công nghệ trở thành trụ cột của mô hình phát triển mới. Việc “lấy khoa học làm trụ cột” không chỉ là khẩu hiệu, mà đang dần được thể hiện bằng chính sách, công cụ và cách thức quản trị, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của thành phố trong giai đoạn tới.

Kim Huệ