TP. Hồ Chí Minh: Rà soát các địa phương cấp xã đủ tiêu chuẩn, điều kiện để thành lập phường

Sắp tới, TP. Hồ Chí Minh sẽ có thêm nhiều phường trên cơ sở thành lập nguyên trạng từ các xã. Trong ảnh, trụ sở UBND xã Tân Nhựt (trước đây là trụ sở UBND huyện Bình Chánh)

UBND TP. Hồ Chí Minh vừa có Công văn “khẩn” số 3231/UBND-VX về triển khai thực hiện Công văn số 365/TTg-TCCV của Thủ tướng Chính phủ về việc thành lập đơn vị hành chính (ĐVHC) đô thị (còn gọi: Phường).

Theo đó, Chủ tịch UBND thành phố giao Giám đốc Sở Nội vụ chủ trì phối hợp với các sở, ngành có liên quan và UBND các xã tổng hợp kết quả rà soát sơ bộ các điều kiện, tiêu chuẩn, tiêu chí về thành lập phường trên cơ sở nguyên trạng ĐVHC xã; tham mưu UBND thành phố kế hoạch triển khai xây dựng Đề án thành lập phường. Đồng thời phối hợp với các sở, ngành có liên quan hướng dẫn, đôn đốc các xã xây dựng hồ sơ Đề án thành lập phường.

Sở Xây dựng hướng dẫn UBND các xã triển khai rà soát, phân loại đô thị, đánh giá trình độ phát triển ĐVHC cấp xã theo quy định tại Nghị quyết số 111/2025/UBTVQH15 ngày 24/12/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) về phân loại đô thị…

Xã Tân Hưng, huyện Bàu Bàng sáp nhập và trở thành phường Bến Cát. Ảnh: Quang Phương

Chủ tịch UBND các xã khẩn trương tổ chức đánh giá hiện trạng của xã theo các điều kiện, tiêu chuẩn, tiêu chí của ĐVHC đô thị tương ứng theo quy định; báo cáo Ban Thường vụ Đảng ủy xã thông qua, gửi về Sở Nội vụ thẩm định. Đồng thời, UBND xã tiến hành ngay việc xây dựng Đề án thành lập ĐVHC đô thị; phối hợp với các sở, ngành liên quan hoàn thiện các tiêu chí chưa đạt để hoàn chỉnh đề án.

Tại Kế hoạch số 150/KH-UBND ngày 20/4 về xây dựng Đề án thành lập phường trên địa bàn thành phố, UBND thành phố hướng dẫn: Điều kiện thành lập căn cứ quy định tại khoản 2 Điều 8 Luật Tổ chức chính quyền địa phương, việc thành lập, nhập, chia ĐVHC, điều chỉnh địa giới ĐVHC…

Tiêu chuẩn thành lập phường căn cứ quy định tại Điều 5 Nghị quyết số 112/2025/UBTVQH15 ngày 24/12/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tiêu chuẩn của ĐVHC, tiêu chuẩn của phường. Cụ thể tiêu chuẩn của phường có quy mô dân số từ 21.000 người trở lên; diện tích tự nhiên từ 5,5km2 trở lên; vị trí, chức năng được xác định trong quy hoạch hoặc định hướng đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt; tỷ lệ quy mô dân số đô thị trên quy mô dân số của ĐVHC từ 50% trở lên.

Xã Châu Đức thuộc địa bàn huyện Châu Đức, tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu (cũ), nay thuộc TP. Hồ Chí Minh

Ngoài ra còn các điều kiện, tiêu chuẩn về cơ cấu và trình độ phát triển kinh tế - xã hội: Tỷ lệ tổng thu ngân sách địa phương với tổng chi ngân sách trên địa bàn đạt từ 100% trở lên; tỷ trọng công nghiệp – xây dựng và dịch vụ trong GRDP đạt từ 70% trở lên; tỷ lệ lao động phi nông nghiệp từ 70% trở lên; thu nhập bình quân đầu người trên năm cao hơn thu nhập bình quân đầu người trên năm của thành phố trong 3 năm gần nhất; tỷ lệ hộ nghèo (theo chuẩn nghèo đa chiều) thấp hơn tỷ lệ hộ nghèo của thành phố trong 3 năm gần nhất.

Kế hoạch đặt ra 9 bước (theo trình tự thời gian) để xây dựng Đề án thành lập phường. Theo đó, trong tháng 4, UBND cấp xã hoàn thành tổ chức đánh giá hiện trạng của xã và lập Đề án. Tiếp đó gửi Sở Nội vụ để tiến hành các bước tiếp theo.

Bước 8: Bộ Nội vụ trình Chính phủ Đề án thành lập phường; tổ chức lấy ý kiến thành viên Chính phủ, ban hành Nghị quyết thông qua và trình UBTVQH.

Bước 9, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội thẩm tra trước khi trình Quốc hội, UBTVQH xem xét, quyết định.

TP. Hồ Chí Minh sau hợp nhất có 113 phường (đơn vị hành chính đô thị), 54 xã và đặc khu Côn Đảo.