TP. Hồ Chí Minh: Sức hút FDI không chỉ nằm ở ưu đãi đầu tư

Tiêu chí lựa chọn địa điểm đầu tư đang thay đổi

Những thay đổi trong chuỗi cung ứng toàn cầu đang mở ra cơ hội để TP. Hồ Chí Minh tham gia sâu hơn vào các công đoạn có giá trị gia tăng cao trong chuỗi sản xuất và công nghệ. Tuy nhiên, cơ hội này cũng đồng nghĩa với việc thành phố phải đáp ứng những tiêu chuẩn đầu tư ngày càng cao.

Ông Travis Mitchell - Giám đốc Điều hành Hiệp hội Thương mại Hoa Kỳ tại Việt Nam (AmCham) cho biết, các tập đoàn công nghệ Mỹ như Intel, Nvidia và Qualcomm đã đầu tư hàng tỷ USD vào Việt Nam, với sự quan tâm ngày càng lớn đến sản xuất tiên tiến, thiết kế bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI) và nghiên cứu, phát triển (R&D).

Sự dịch chuyển này xuất phát từ những thay đổi của chuỗi cung ứng toàn cầu, khi doanh nghiệp có xu hướng đa dạng hóa địa điểm sản xuất, tăng khả năng chống chịu và thiết lập hoạt động gần hơn với các thị trường châu Á đang phát triển.

Đáng chú ý, Việt Nam không còn đơn thuần được nhìn nhận là trung tâm sản xuất chi phí thấp. Các doanh nghiệp ngày càng nhận thấy tiềm năng của Việt Nam trong việc trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo và phát triển các hoạt động có giá trị gia tăng cao.

Trong đó, nguồn nhân lực kỹ thuật và công nghệ có chất lượng là một lợi thế quan trọng. Đối với ngành bán dẫn, theo ông Mitchell, khả năng tiếp cận đội ngũ kỹ sư có chuyên môn đôi khi quan trọng không kém các khoản đầu tư vào cơ sở vật chất và thiết bị.

Để hiện thực hóa cơ hội, TP. Hồ Chí Minh cần phát huy thế mạnh sản xuất, kỹ thuật, đồng thời tiến sâu hơn vào các lĩnh vực thiết kế chip, R&D và công nghệ cao. Điều này đòi hỏi sự hợp tác chặt chẽ giữa trường đại học, doanh nghiệp, Chính phủ và các đơn vị đào tạo nhân lực.

Ở góc nhìn của cộng đồng doanh nghiệp Singapore, ông Wesley Chua - Thành viên Ban Điều hành Hiệp hội Doanh nghiệp Singapore tại Việt Nam (SingCham) cũng cho rằng, tiêu chí lựa chọn địa điểm đầu tư đang thay đổi.

Nếu trước đây, nhà đầu tư thường tập trung vào quỹ đất công nghiệp, chi phí lao động và sự phát triển của các khu công nghiệp, thì hiện nay, nguồn điện ổn định, khả năng tiếp cận năng lượng tái tạo, kết nối số và hạ tầng phục vụ công nghệ mới nổi ngày càng được quan tâm.

Ông Wesley Chua dẫn chứng, cùng với sự phát triển của AI và điện toán đám mây, các trung tâm dữ liệu đang trở thành cấu phần quan trọng của nền kinh tế số. Những dự án này đòi hỏi nguồn vốn lớn, nguồn điện ổn định, hạ tầng viễn thông tiên tiến và quy hoạch sử dụng đất phù hợp với chu kỳ đầu tư dài hạn.

Như vậy, sức hút FDI không còn chỉ được quyết định bởi khả năng cung cấp mặt bằng sản xuất, mà ngày càng phụ thuộc vào năng lực đáp ứng những yêu cầu công nghệ và hạ tầng mới.

TP. Hồ Chí Minh hướng đến thu hút dòng vốn FDI công nghệ cao. Ảnh: Lê Toàn

Môi trường kinh doanh quyết định sức hút dài hạn

Ông Travis Mitchell cho biết, với doanh nghiệp Mỹ, nguồn điện ổn định, có giá cả cạnh tranh và khả năng cung ứng tin cậy là một trong những yếu tố quan trọng hàng đầu, đặc biệt đối với ngành bán dẫn. Bên cạnh đó, khả năng tiếp cận năng lượng tái tạo ngày càng ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn địa điểm đầu tư, khi các doanh nghiệp phải thực hiện cam kết toàn cầu về phát triển bền vững.

Giám đốc Điều hành AmCham đánh giá tích cực những nỗ lực cải cách ngành điện của Việt Nam, trong đó có Luật Điện lực sửa đổi, Quy hoạch điện VIII điều chỉnh và cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA). Theo ông, DPPA tạo điều kiện để khách hàng sử dụng điện lớn mua điện tái tạo trực tiếp từ đơn vị phát điện, qua đó hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện cam kết phát triển bền vững và khuyến khích đầu tư mới vào lĩnh vực năng lượng.

Cùng quan điểm, ông Wesley Chua cho rằng, việc tiếp tục phát triển năng lượng xanh và hạ tầng số sẽ mở ra nhiều cơ hội cho doanh nghiệp Singapore tại TP. Hồ Chí Minh. Tuy nhiên, bên cạnh hạ tầng, tính minh bạch và khả năng dự đoán của chính sách cũng là điều kiện quan trọng để doanh nghiệp quyết định mở rộng đầu tư.

Ông Wesley Chua phân tích, với mô hình hoạt động xuyên biên giới, một doanh nghiệp đa quốc gia Singapore có thể đặt trụ sở khu vực tại Singapore để thực hiện các chức năng tài chính, mua sắm và công nghệ, trong khi công ty con tại Việt Nam tập trung vào sản xuất, tuyển dụng lao động địa phương và mở rộng kinh doanh.

Mô hình này có thể phát sinh các khoản thanh toán xuyên biên giới và những vấn đề liên quan đến thuế như thuế nhà thầu, chuyển giá và áp dụng hiệp định tránh đánh thuế hai lần. Vì vậy, quy định minh bạch, hướng dẫn rõ ràng và thực thi nhất quán sẽ giúp doanh nghiệp chủ động tuân thủ cũng như xây dựng kế hoạch đầu tư dài hạn.

Từ kinh nghiệm của doanh nghiệp đã có quá trình đầu tư lâu dài tại Việt Nam, ông Kulachet Dharachandra, Chủ tịch kiêm Giám đốc quốc gia SCG Việt Nam nhấn mạnh vai trò của quy hoạch và kết nối hạ tầng đối với năng lực cạnh tranh của TP. Hồ Chí Minh.

SCG có khoản đầu tư trực tiếp nước ngoài khoảng 7 tỷ USD tại Việt Nam. Theo ông Kulachet, những thay đổi về hạ tầng, môi trường kinh doanh, phát triển sản phẩm và ứng dụng công nghệ thông minh đang mở ra cơ hội phát triển mới cho doanh nghiệp.

Tuy nhiên, với mục tiêu hướng đến trở thành đô thị hiện đại, năng động, TP. Hồ Chí Minh cần có quy hoạch hiện đại, hệ thống kết nối đồng bộ và điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động kinh doanh. Quá trình này đặt ra yêu cầu vừa duy trì các hoạt động kinh tế truyền thống, vừa thu hút nhân lực và phát triển những lĩnh vực mới.

Ông Kulachet chỉ rõ, cùng với quy hoạch và hạ tầng, phát triển nguồn nhân lực có kỹ năng, chuyên môn là yêu cầu cần được quan tâm khi hoạt động sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực công nghệ ngày càng mở rộng./.