TP. Hồ Chí Minh tăng tốc xử lý vướng mắc đất đai, đẩy nhanh giải ngân đầu tư công

TP. Hồ Chí Minh đang tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn về bồi thường, giải phóng mặt bằng và thủ tục đầu tư; tăng tốc xử lý khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện các dự án, đặc biệt là các công trình trọng điểm; qua đó đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công, phấn đấu đến hết quý III/2026 đạt tối thiểu 70%, tức 103.320 tỷ đồng.

*Tăng tốc xử lý vướng mắc đất đai, giải phóng mặt bằng 

Hiện TP. Hồ Chí Minh đã hoàn thành 100% việc phân bổ, giao kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 được Thủ tướng Chính phủ giao là 147.599 tỷ đồng. Theo Sở Tài chính TP. Hồ Chí Minh, kết quả giải ngân của thành phố đến cuối tháng 8 đã đạt khoảng 85.141 tỷ đồng, tương đương 57,7% kế hoạch, cao hơn bình quân cả nước. 

Trong số 147 dự án được bố trí vốn bồi thường giải phóng mặt bằng với tổng vốn 56.062 tỷ đồng, đến nay đã giải ngân được 65,57%. Ảnh minh họa: TTXVN

Công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng các dự án trọng điểm đạt kết quả tích cực là một trong những tác nhân chính, tạo xung lực thúc giải ngân đầu tư công tiếp tục chuyển biến mạnh trong những tháng gần đây. Trong số 147 dự án được bố trí vốn bồi thường với tổng vốn 56.062 tỷ đồng, đến nay đã giải ngân được 65,57%.

Ghi nhận của Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Hồ Chí Minh, hiện dự án mở rộng cao tốc TP. Hồ Chí Minh - Long Thành đã bàn giao 100% mặt bằng. Dự án cao tốc TP. Hồ Chí Minh - Mộc Bài có 2.061/2.118 trường hợp đồng ý bàn giao mặt bằng, đạt 97,31%; diện tích bàn giao đạt 97,71%. Khu tái định cư của dự án tại xã Nhuận Đức dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2026. 

Trong khi đó dự án cao tốc TP. Hồ Chí Minh - Thủ Dầu Một - Chơn Thành đã kiểm đếm toàn bộ 1.655trường hợp có đất bị thu hồi, phê duyệt 1.653 phương án; có 1.278 trường hợp bàn giao 297,15 ha, đạt 89,93%; số trường hợp còn lại sẽ bàn giao mặt bằng trước ngày 30/9/2026. Dự án mở rộng cao tốc TP. Hồ Chí Minh - Trung Lương - Mỹ Thuận, đoạn qua xã Tân Nhựt, đang được đẩy nhanh kiểm kê thu hồi đất để phê duyệt phương án bồi thường trước ngày 30/9/2026. 

Ông Nguyễn Toàn Thắng, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Hồ Chí Minh, cho biết sở đang phối hợp các đơn vị, địa phương tập trung hai nhóm nhiệm vụ chính để góp phần đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công của thành phố, gồm tháo gỡ vướng mắc về đất đai tại các dự án còn tồn đọng và công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng các dự án hạ tầng trọng điểm.

Dẫn chứng cụ thể dự án đường Vành đai 4 có khoảng 4.070 trường hợp bị ảnh hưởng, trong đó khoảng 904 trường hợp đủ điều kiện tái định cư, ông Nguyễn Toàn Thắng thông tin hiện xã Tân An Hội đã phê duyệt 802/826 phương án bồi thường (đạt 97,09%), xã Nhuận Đức đã phê duyệt 587/906 phương án (đạt 64,79%). "Tiến độ giữa các địa bàn chưa đồng đều, nhất là khâu xác nhận nguồn gốc đất, phê duyệt phương án và chuẩn bị tái định cư", ông Thắng chỉ rõ.

Do vậy, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường đề nghị, trong thời gian tới, các chủ đầu tư cần bàn giao đầy đủ, chính xác mốc ranh và hồ sơ dự án; UBND các xã, phường quản lý tiến độ đến từng trường hợp, xử lý ngay hồ sơ đủ điều kiện. Cùng với đó khẩn trương xác định giá đất cụ thể, phê duyệt phương án, chi trả và bố trí tái định cư; song song với việc tăng cường đối thoại, công khai chính sách và chỉ thực hiện biện pháp hành chính khi hồ sơ bảo đảm đầy đủ căn cứ, trình tự, thẩm quyền theo quy định.

Để khắc phục khó khăn, vướng mắc về đất đai, ngày 3/9, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Hồ Chí Minh cũng đã phát động đợt thi đua cao điểm thực hiện nhiệm vụ hoàn thành cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh. Theo đó, từ ngày 1/9 - 30/11, thành phố sẽ chuẩn hóa, đối soát, làm sạch tối thiểu 80% dữ liệu đất đai đủ điều kiện đồng bộ với Trung tâm dữ liệu quốc gia; phấn đấu đến hết năm 2026 hoàn thành xây dựng cơ sở dữ liệu đối với toàn bộ thửa đất đã có dữ liệu và thực hiện đồng bộ theo quy định. 

*Hết quý III/2026 giải ngân đạt 70%

TP. Hồ Chí Minh đặt mục tiêu năm 2026 giải ngân 100% kế hoạch vốn đầu tư công được giao. Giám đốc Sở Tài chính TP. Hồ Chí Minh Hoàng Vũ Thảnh cho biết, để hoàn thành mục tiêu cả năm, đến hết quý III thành phố phải giải ngân tối thiểu đạt 70%. Với kết quả giải ngân trong 8 tháng là 85.141 tỷ đồng, đạt 57,7% kế hoạch, tháng 9 phải giải ngân tối thiểu được 18.410 tỷ đồng để qua đó đạt mục tiêu của ba quý đầu năm (103.320 tỷ đồng). 

Mặc dù nhiệm vụ hết sức nặng nề, nhưng theo ông Hoàng Vũ Thảnh, từ kết quả 8 tháng chuyển biến tích cực cả về giá trị tuyệt đối và tỷ lệ so với cùng kỳ 2025 (tăng từ 44,1% lên 57,7%, cao hơn 13,6 điểm phần trăm), cùng với tiến độ giải ngân được cải thiện, tăng nhanh qua từng quý, là cơ sở để thành phố nỗ lực đạt kết quả khả quan hơn trong thời gian còn lại của năm. 

Giám đốc Sở Tài chính cho hay, UBND TP. Hồ Chí Minh xác định nhiệm vụ trọng tâm trong tháng 9 và những tháng còn lại là tập trung đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công, thực hiện hiệu quả kế hoạch đầu tư công trung hạn 2026 - 2030, ưu tiên các dự án hạ tầng chiến lược, giao thông và các lĩnh vực tạo động lực tăng trưởng. Cùng với đó tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn về bồi thường, giải phóng mặt bằng và thủ tục đầu tư; tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 509/NQ-HĐND và Nghị quyết số 260/2025/QH15, kịp thời xử lý khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện dự án.

Thành phố cũng đẩy nhanh xử lý các công trình, dự án tồn đọng, kéo dài, thực hiện Kết luận số 24-KL/TW, Nghị quyết số 29/2026/QH16 và Kế hoạch số 243/KH-UBND; tập trung hoàn thành, đưa dự án vào khai thác, sử dụng, chống lãng phí,thất thoát; thường xuyên cập nhật tiến độ, kết quả xử lý trên các hệ thống theo dõi, đồng thời tháo gỡ vướng mắc về cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất. 

Nhằm tăng cường kỷ luật trong công tác giải ngân đầu tư công, thành phố sẽ siết chặt kỷ cương, nâng cao trách nhiệm về giải ngân, tăng cường theo dõi, đôn đốc, rút ngắn thời gian xử lý thủ tục; chấm kết quả công tác theo KPI, áp dụng cơ chế cảnh báo "thẻ vàng", "thẻ đỏ". Song song đó là việc điều hành linh hoạt kế hoạch vốn, kiên quyết điều chuyển vốn từ dự án chậm tiến độ, không có khả năng giải ngân sang dự án có khả năng giải ngân. 

Nhận định về kết quả giải ngân đầu tư công trong thời gian qua, tại phiên họp đánh giá tình hình kinh tế - xã hội TP. Hồ Chí Minh 8 tháng đầu năm 2026 (ngày 4/9), Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Hoàng Nguyên Dinh cho rằng nơi nào bí thư, chủ tịch phường, xã thực sự quan tâm, sát sao với công tác giải ngân thì nơi đó đạt kết quả tốt. Ngược lại, nơi nào ủy quyền cho phó chủ tịch UBND, hay giám đốc Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng của phường, xã chịu trách nhiệm chính, nơi đó đạt kết quả chưa cao, để giải ngân chậm tiến độ. 

Trong bối cảnh hết sức khẩn trương để hoàn thành giải ngân 100% kế hoạch vốn đầu tư công cả năm, góp phần cho mục tiêu tăng trưởng 2 con số, Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được yêu cầu các ngành, các địa phương, đơn vị đôn đốc thực hiện kế hoạch giải ngân đúng tiến độ, giao rõ trách nhiệm và tiến độ cho từng nhóm dự án. Theo Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh, nếu đến hết tháng 9, sở, ngành, địa phương nào giải ngân không đạt 70%, người đứng đầu đơn vị sẽ không được đánh giá hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ năm 2026.