TP. Hồ Chí Minh: Vận hành quy trình '4 bước' xử lý sự cố an toàn thực phẩm trong trường học

Quy trình “4 bước” xử lý sự cố ATTP trong trường học

Hình ảnh bữa ăn bán trú ngày 2/10 được Trường THCS Tăng Nhơn Phú (phường Tăng Nhơn Phú) công khai trên website theo quy định. Ảnh: Quang Phương chụp màn hình

Nhằm ngăn chặn xảy ra sự cố về an toàn thực phẩm (ATTP) trong các cơ sở giáo dục, Sở Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) TP. Hồ Chí Minh vừa có Công văn số 10197/SGDĐT-HSSV hướng dẫn thực hiện phòng ngừa, xử lý sự cố ATTP.

Sở GD-ĐT đề nghị các đơn vị khẩn trương triển khai thực hiện phòng ngừa, xử lý sự cố ATTP trong trường học có tổ chức bữa ăn bán trú, căng tin theo hướng dẫn của Sở ATTP thành phố. Đồng thời, nghiên cứu và thực hiện theo quy chế phối hợp điều tra ngộ độc thực phẩm (NĐTP) trên địa bàn thành phố do UBND thành phố trong tháng 9/2026.

Trước đó, ngày 18/9/2026, Sở ATTP thành phố đã có Hướng dẫn số 6083/SATTP-GSNĐTP&TTTT hướng dẫn thực hiện nội dung trên trong trường học có tổ chức bữa ăn bán trú, căng tin. Sở ATTP hướng dẫn các trường học phải bảo đảm nghiêm ngặt các điều kiện vệ sinh tại bếp ăn và căng tin. Quy trình bố trí bếp phải tuân thủ nguyên tắc một chiều, không để nhiễm chéo giữa thực phẩm sống và chín.

Các trường phải thực hiện nghiêm túc chế độ kiểm thực 3 bước (kiểm tra trước khi chế biến, trong quá trình chế biến và trước khi ăn); thực hiện lưu mẫu thức ăn tối thiểu 24 giờ đối với tất cả các bữa ăn từ 30 suất trở lên. Định lượng lưu mẫu bắt buộc đạt ít nhất 100g với thức ăn khô và 150ml với thức ăn lỏng, bảo quản ở nhiệt độ 2°C - 8°C.

Bên cạnh đó, các phải công khai minh bạch danh tính đơn vị cung ứng, nguồn gốc nguyên liệu và thực đơn hằng ngày cho phụ huynh giám sát. Các trường phải tổ chức diễn tập phương án ứng phó ngộ độc thực phẩm quy mô từ 30 ca mắc trở lên ít nhất 1 lần/năm học.

Một bữa ăn bán trú của học sinh trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh

Cũng theo hướng dẫn của Sở ATTP, trong trường hợp xuất hiện học sinh nghi ngờ ngộ độc thực phẩm (đau bụng, nôn ói, tiêu chảy…), nhà trường phải ngay lập tức kích hoạt quy trình 4 bước xử lý khẩn cấp: “Hành động tại chỗ”: Dừng ngay việc phân phối thực phẩm; niêm phong khu vực bếp, kho nguyên liệu và trích xuất camera giám sát; “Sơ cứu và phân luồng”: Nhân viên y tế trường học sơ cứu ban đầu, thu giữ mẫu chất nôn/phân của bệnh nhân để phục vụ điều tra. Chuyển ngay các ca nặng đến bệnh viện gần nhất.

Bước 3: “Kích hoạt hỗ trợ theo quy mô”: Cấp độ 1 (dưới 10 ca): Trường chủ động xử lý dưới sự tư vấn của Trạm Y tế; cấp độ 2 (từ 10 đến dưới 30 ca): Trạm Y tế xã/phường đến hỗ trợ phân loại và phối hợp chuyển viện; cấp độ 3 (từ 30 ca trở lên hoặc có ca nguy kịch): Kích hoạt kịch bản khẩn cấp, lập điểm sơ cứu dã chiến tại trường và báo cáo khẩn cho các Sở ngành liên quan. Tiếp đó, “Báo cáo và phát ngôn”: Hoàn thành báo cáo khẩn trong vòng 1 giờ. Hiệu trưởng là người phát ngôn duy nhất của Nhà trường, nghiêm cấm lan truyền thông tin chưa kiểm chứng.

Cần sự phối hợp nhịp nhàng của nhiều đơn vị

Để loại bỏ thực phẩm mất an toàn, thực phẩm kém chất lượng tại các bếp ăn tập thể, UBND TP. Hồ Chí Minh cũng đã ban hành quy chế phối hợp điều tra các vụ NĐTP xảy ra trên địa bàn thành phố nhằm xử lý tận gốc các vụ việc NĐTP. Ảnh: Quang Phương

Cũng theo Sở ATTP, giai đoạn sau sự cố cần tập trung vào việc phối hợp điều tra dịch tễ, vệ sinh khử khuẩn toàn bộ trường học và hệ thống nước sạch. Nhà trường chỉ được phép mở lại bếp ăn, căng tin khi có sự xác nhận khắc phục triệt để từ cơ quan chức năng. Trong vòng 24-48 giờ sau khi ổn định, trường phải nộp báo cáo tổng hợp kết quả điều trị và các biện pháp khắc phục. Đồng thời, thực hiện xử lý trách nhiệm và bồi thường thiệt hại (nếu có).

Trước đó, ngày 16/9/2026, UBND thành phố đã ban hành Quy chế phối hợp điều tra NĐTP trên địa bàn thành phố (Quyết định số 5976/QĐ-UBND). Theo đó, Sở ATTP là cơ quan đầu mối chủ trì tổ chức điều tra vụ NĐTP xảy ra ở những nơi như: Các CSGD từ cấp trung học phổ thông trở lên…; UBND xã, phường, đặc khu điều tra đối với các vụ NĐTP xảy ra trên địa bàn.

Sở Y tế, các cơ sở khám, chữa bệnh phối hợp: Cung cấp thông tin lâm sàng, thông tin ca bệnh (triệu chứng, thời gian khởi phát, thời gian ủ bệnh,…); tổ chức lấy mẫu xét nghiệm bệnh phẩm (chất nôn, phân, máu, nước tiểu…) theo đúng quy trình chuyên môn (nếu có).

Các cơ quan, đơn vị (chủ cơ sở) để xảy ra ngộ độc thực phẩm hoặc nghi ngờ NĐTP phải thực hiện: Cung cấp đầy đủ, kịp thời hồ sơ, tài liệu liên quan theo yêu cầu của cơ quan chủ trì; ngưng sử dụng, niêm phong và bảo quản nguyên trạng thực phẩm, nguyên liệu, mẫu lưu nghi ngờ là nguyên nhân; không tự ý tiêu hủy, di dời khi chưa có ý kiến của cơ quan chủ trì điều tra; phối hợp lấy mẫu thực phẩm, mẫu môi trường (nước, dụng cụ chế biến…) phục vụ điều tra; tạo điều kiện để đoàn điều tra tiếp cận hiện trường, phỏng vấn người liên quan.

Sau khi kết luận, nếu phát hiện dấu hiệu vi phạm hành chính hoặc hình sự, hồ sơ sẽ được chuyển cho cơ quan có thẩm quyền xử lý nghiêm theo quy định.