TPHCM bứt phá từ thể chế, kiến tạo đô thị bền vững

Trong đó, một trong những nhiệm vụ trọng tâm là sắp xếp đơn vị hành chính, tổ chức bộ máy hệ thống chính trị tinh - gọn - mạnh - hiệu năng - hiệu lực - hiệu quả.

Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang và Phó Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Mạnh Cường tham quan gian hàng công nghệ tại lễ ra mắt Công ty cổ phần Quỹ đầu tư mạo hiểm TPHCM, ngày 17-4. Ảnh: VIỆT DŨNG)

Cụ thể hóa nghị quyết bằng trách nhiệm và kết quả

Ngay từ những tuần đầu năm 2026, TPHCM đã triển khai học tập, quán triệt Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng với quy mô lớn, đồng bộ đến tận cơ sở. Hơn 106.000 cán bộ, đảng viên tham gia tại hàng ngàn điểm cầu trực tuyến.

Điều đáng chú ý là cách thành phố tổ chức tiếp nhận và chuyển hóa nghị quyết thành hành động cụ thể. Ngay sau hội nghị quán triệt, Thành ủy TPHCM ban hành Chương trình hành động với 9 nhóm nhiệm vụ trọng tâm; đồng thời yêu cầu từng cấp ủy xây dựng kế hoạch thực hiện gắn trực tiếp với chức năng, địa bàn, lĩnh vực phụ trách.

Song song đó, UBND TPHCM ban hành các chỉ thị, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026, tạo sự liên thông giữa công tác xây dựng Đảng và nhiệm vụ phát triển. Điểm nổi bật là thành phố siết chặt khâu tổ chức thực hiện.

Khi mỗi chủ trương đều có đầu mối chịu trách nhiệm và sản phẩm cụ thể, khoảng cách giữa nghị quyết và thực tiễn được rút ngắn.

Đây cũng là tinh thần xuyên suốt được Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang nhiều lần nhấn mạnh: phải làm rõ những điểm chưa thông suốt giữa cấp thành phố với cơ sở, giữa chỉ đạo và triển khai; từ đó kịp thời tháo gỡ, chấn chỉnh để bảo đảm toàn hệ thống chính trị vận hành đồng bộ, hiệu quả.

Trên cơ sở đó, thành phố tăng cường rà soát quy trình phối hợp giữa các sở, ngành, địa phương; phân định rõ trách nhiệm, hạn chế chồng chéo. Thực tiễn cho thấy, nhiều chỉ đạo đã đi thẳng vào những điểm nghẽn cụ thể của quá trình triển khai.

Chẳng hạn, trước khó khăn trong nguồn cung đá, cát để triển khai các dự án trên địa bàn, Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang đã trực tiếp chủ trì, làm việc với lãnh đạo UBND TPHCM và các sở, ngành. Đồng chí yêu cầu nghiên cứu cơ chế giao mỏ cát, đá trực tiếp cho chủ đầu tư, nhà thầu lớn của các dự án trọng điểm.

Đồng thời giao UBND TPHCM rà soát, tháo gỡ các vướng mắc về cơ chế, phân công rõ trách nhiệm và xây dựng kế hoạch cụ thể, tính đúng, tính đủ chi phí.

Cùng với đó, kỷ luật, kỷ cương hành chính được siết chặt gắn với trách nhiệm người đứng đầu, góp phần tạo sự thống nhất từ nhận thức đến hành động trong toàn hệ thống chính trị. Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 là một minh chứng.

Tại TPHCM, tỷ lệ cử tri đi bầu đạt trên 99%, trong đó có 38 xã, phường đạt 100%. Kết quả này phản ánh sự đồng thuận xã hội, niềm tin của nhân dân đối với các chủ trương lớn của Đảng, đồng thời cho thấy năng lực tổ chức thực hiện của hệ thống chính trị thành phố trong một nhiệm vụ chính trị quan trọng.

Một điểm đáng chú ý là phương thức lãnh đạo của Đảng tại TPHCM đang được đổi mới theo hướng hiện đại, gắn với chuyển đổi số. Việc triển khai Sổ tay đảng viên điện tử với tỷ lệ sử dụng trên 80% đã tạo kênh thông tin hai chiều nhanh chóng, minh bạch, góp phần nâng cao chất lượng sinh hoạt Đảng...

Những chuyển động này cho thấy công tác xây dựng Đảng tại TPHCM đang gắn chặt với yêu cầu phát triển, được cụ thể hóa bằng khả năng giải quyết những vấn đề lớn, khó, phát sinh từ thực tiễn đô thị đặc biệt.

Chiều nay 27-4, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy TPHCM. Tham gia đoàn công tác có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, lãnh đạo một số bộ ngành Trung ương.

Theo kế hoạch, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy TPHCM về công tác chuẩn bị Kỷ niệm 50 năm TPHCM mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh; tình hình triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; quy hoạch phát triển TPHCM; tình hình phát triển kinh tế- xã hội 4 tháng đầu năm 2026 và kế hoạch tăng trưởng kinh tế 2 con số.

Tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực

Thực hiện chủ trương của Trung ương về tổ chức bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, TPHCM đã triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp với bước đi bài bản. Sau sắp xếp đơn vị hành chính, bộ máy nhanh chóng ổn định, không để gián đoạn hoạt động, từng bước phát huy hiệu quả trong điều hành.

Trọng tâm của thành phố là sắp xếp, bố trí lại đội ngũ cán bộ theo hướng sát vị trí việc làm, khắc phục tình trạng vừa thừa vừa thiếu. Kịp thời kiện toàn, bổ sung chức danh lãnh đạo, quản lý, nhất là việc bổ sung 83 Phó Chủ tịch UBND cấp xã đối với các địa bàn đủ điều kiện về quy mô dân số, diện tích và địa bàn trọng điểm, phức tạp về an ninh, trật tự.

Theo bà Phạm Thị Tuyết Nga, Phó Chủ tịch UBND phường Bình Tân, việc vận hành bộ máy mới gắn với đổi mới phương thức phục vụ người dân đã đem lại hiệu quả. Trong đó, Trung tâm Phục vụ hành chính công của phường được đầu tư hiện đại, tích hợp nhiều tiện ích số, cho phép người dân tra cứu, nộp hồ sơ trực tuyến thuận tiện; mô hình “trợ lý ảo thủ tục hành chính” giúp giảm sai sót hồ sơ, nâng cao hiệu quả giải quyết ngay từ đầu.

Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Văn Được thăm hỏi, động viên người lao động trong dịp tết 2026. Ảnh:VIỆT DŨNG

Tương tự, ở phường Thủ Dầu Một, ông Trần Phong Lưu, Chủ tịch UBND phường cho biết, cải cách hành chính là một trong những điểm sáng của phường. Đến nay, 100% thủ tục đủ điều kiện được cung cấp trực tuyến toàn trình; tỷ lệ giải quyết hồ sơ đúng và trước hạn đạt 99,62%, không phát sinh hồ sơ tồn đọng, quá hạn kéo dài. Mức độ hài lòng của người dân được ghi nhận đạt 100%.

Trong khi đó, bà Trần Thị Bích Vân, Phó Chủ tịch UBND phường Vũng Tàu cho biết, việc vận hành bộ máy mới được gắn chặt với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội. Ngay trong năm đầu triển khai, nhiều công trình hạ tầng được hoàn thành đúng tiến độ, các chỉ tiêu an sinh được bảo đảm, địa phương không còn hộ nghèo theo chuẩn đa chiều.

Điểm chung tại các địa phương là sự chuyển dịch rõ trong phương thức điều hành: từ quản lý hành chính sang phục vụ người dân; 100% văn bản được xử lý trên môi trường điện tử; các mô hình chuyển đổi số được triển khai sâu rộng, hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ công thuận tiện hơn...

Ở tầm tổng thể, TPHCM đã hoàn thành sắp xếp tổ chức đảng trong các đơn vị sự nghiệp, doanh nghiệp nhà nước, bảo đảm sự lãnh đạo thống nhất, xuyên suốt. Bộ máy được tinh gọn đi cùng với tăng hiệu lực, giảm chồng chéo, nâng cao chất lượng điều hành.