TPHCM đẩy mạnh đầu tư công, đánh thức nguồn lực văn hóa

Du khách tại Rạp xiếc và Biểu diễn Đa năng Phú Thọ. Ảnh: Trung tâm Nghệ thuật TPHCM.

Từ Rạp xiếc và biểu diễn đa năng Phú Thọ đến dự án nhà hát mới tại Thủ Thiêm, TPHCM không chỉ đầu tư những công trình quy mô lớn mà còn tìm kiếm mô hình vận hành phù hợp để phát huy hiệu quả, tạo động lực cho tăng trưởng kinh tế văn hóa trong giai đoạn mới.

Hạ tầng văn hóa tạo nền tảng cho phát triển

Tại Hội thảo khoa học "Phát triển công nghiệp văn hóa trong kỷ nguyên số", bà Nguyễn Thị Thanh Thúy - Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TPHCM cho biết, đầu tư hạ tầng là một trong những nội dung được thành phố tập trung triển khai mạnh mẽ trong thời gian qua.

Theo bà Thúy, để công nghiệp văn hóa trở thành một ngành kinh tế quan trọng, thành phố cần có hệ thống thiết chế văn hóa đủ năng lực tổ chức các hoạt động nghệ thuật, giải trí và sáng tạo quy mô lớn. Đây cũng là điều kiện để thu hút nguồn lực xã hội, doanh nghiệp và các hoạt động sản xuất nội dung văn hóa chất lượng cao.

Một trong những dấu ấn đáng chú ý là việc đưa vào hoạt động Rạp xiếc và biểu diễn đa năng Phú Thọ. Công trình đã có những suất diễn đầu tiên và tiếp tục được khai thác thử nghiệm trước khi vận hành toàn diện.

"Ngày 12/6 tới đây sẽ ra mắt một vở diễn xiếc mang đẳng cấp quốc tế lần đầu tiên tại Việt Nam", bà Thúy thông tin.

NSND Nguyễn Thị Thanh Thúy - Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TPHCM.

Theo lãnh đạo Sở Văn hóa và Thể thao TPHCM, sự xuất hiện của công trình này không chỉ bổ sung thêm một không gian biểu diễn hiện đại cho thành phố mà còn mở ra kỳ vọng về việc hình thành thêm nhiều thiết chế văn hóa đạt chuẩn quốc tế trong tương lai.

Bà Thúy cho rằng, từ nền tảng của những công trình như Rạp xiếc và biểu diễn đa năng Phú Thọ, TPHCM có thể từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng các phim trường đạt chuẩn quốc tế, hệ thống hậu kỳ phục vụ điện ảnh cũng như những khu phức hợp đủ khả năng tổ chức các sự kiện giải trí quy mô lớn của khu vực và thế giới.

Không chỉ dừng ở lĩnh vực biểu diễn nghệ thuật, việc đầu tư hạ tầng còn được xem là bước chuẩn bị quan trọng cho tham vọng phát triển trung tâm công nghiệp điện ảnh của TPHCM trong những năm tới.

Thời gian gần đây, lãnh đạo thành phố đặc biệt quan tâm đến lĩnh vực văn hóa. Bên cạnh Rạp xiếc và biểu diễn đa năng Phú Thọ, TPHCM cũng khởi công dự án trung tâm hành chính kết hợp nhà hát mới tại khu vực Thủ Thiêm.

Trong khoảng hai năm tới, TPHCM kỳ vọng sẽ có thêm một công trình đạt chuẩn quốc tế phục vụ các hoạt động văn hóa nghệ thuật, góp phần hoàn thiện mạng lưới hạ tầng phục vụ công nghiệp văn hóa.

Một phối cảnh Nhà hát Giao hưởng, Nhạc và Vũ kịch ở khu đô thị mới Thủ Thiêm Ảnh: Sở Quy hoạch - Kiến trúc TPHCM.

Kỳ vọng từ công trình biểu tượng mới

Được khánh thành vào tháng 8/2025, Rạp xiếc và biểu diễn đa năng Phú Thọ hiện là một trong tám những công trình văn hóa quy mô lớn nhất được đầu tư tại TPHCM trong những năm gần đây.

Công trình có tổng mức đầu tư 1.395 tỷ đồng, được xây dựng trên khu đất rộng khoảng 10.000m² trong quần thể thể thao - văn hóa Phú Thọ.

Rạp gồm 2 tầng hầm và 12 tầng nổi, tổng diện tích sàn xây dựng hơn 31.600m², với thời hạn sử dụng thiết kế lên tới 100 năm.

Điểm nhấn của công trình là khán phòng chính 2.000 chỗ ngồi với sân khấu trung tâm có chiều cao khoảng 24m.

Hệ thống âm thanh, ánh sáng và cơ khí sân khấu được đầu tư hiện đại, đáp ứng các kỹ thuật biểu diễn phức hợp như đu bay, trình diễn trên không, sân khấu nâng hạ, hồ nước hay sân băng.

Không gian sân khấu chính của rạp xiếc đem đến nhiều trải nghiệm cho khán giả. Ảnh: Trung tâm Nghệ thuật TPHCM.

Ngoài không gian biểu diễn chính, công trình còn có khu tập luyện đạt chuẩn với sức chứa khoảng 300 chỗ ngồi, khu triển lãm - hội nghị, khu dịch vụ và nhiều hạng mục hỗ trợ khác phục vụ hoạt động nghệ thuật cũng như tổ chức sự kiện.

Theo kế hoạch, từ tháng 4 đến tháng 6/2026, Sở Văn hóa và Thể thao TPHCM cùng Trung tâm Nghệ thuật TPHCM tổ chức các chương trình biểu diễn thử nghiệm miễn phí phục vụ thiếu nhi, học sinh, sinh viên, đối tượng chính sách và người dân.

Đáng chú ý, sau quá trình đào tạo và chuyển giao công nghệ vận hành công trình, hiện đã có khoảng 40 chuyên gia được cấp chứng chỉ quốc tế tham gia quản lý, khai thác hệ thống kỹ thuật của rạp.

Từ tháng 7/2026, đơn vị quản lý dự kiến đẩy mạnh hoạt động biểu diễn thường xuyên với nhiều chương trình nghệ thuật mới, trong đó có vở xiếc "Vùng đất kỳ bí".

Thành phố cũng đang chuẩn bị cho Liên hoan Xiếc quốc tế TPHCM dự kiến diễn ra vào tháng 11 năm nay.

Nhiều loại hình được biểu diễn tại Rạp xiếc và Biểu diễn Đa năng Phú Thọ. Ảnh: Trung tâm Nghệ thuật TPHCM.

Theo bà Nguyễn Thị Thanh Thúy, cùng với việc tiếp tục đầu tư trọng điểm cho hạ tầng văn hóa bằng nguồn lực công, TPHCM cũng mong muốn huy động thêm nguồn lực từ khu vực tư nhân nhằm thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa.

Bà cho biết thành phố đang nghiên cứu triển khai chủ trương "đầu tư công, quản trị tư" đối với các thiết chế văn hóa. Trong đó, Rạp xiếc và biểu diễn đa năng Phú Thọ là công trình đầu tiên được nghiên cứu áp dụng mô hình này.

"Đây là một công trình đầu tư công rất lớn và đang được nghiên cứu áp dụng phương thức quản trị tư", bà Thúy nói.

Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TPHCM chia sẻ thêm, thành phố hướng đến việc phối hợp với các doanh nghiệp có năng lực để quá trình vận hành và khai thác rạp vừa bảo đảm thực hiện hiệu quả nhiệm vụ phục vụ cộng đồng, vừa đóng góp thiết thực cho sự phát triển của ngành công nghiệp văn hóa.