TPHCM diễn tập thực chiến bảo vệ an ninh mạng trước nguy bị tấn công quy mô cấp Thành phố

Không chỉ kiểm tra khả năng “chống đỡ” khi bị tấn công, cuộc diễn tập còn đặt ra yêu cầu quan trọng hơn là phát hiện sớm lỗ hổng, chủ động phòng thủ và bảo đảm các hệ thống phục vụ người dân được vận hành an toàn, liên tục.

“Tin tặc” ngày càng… nhanh!

Ngày 24/9, Công an TPHCM chủ trì, phối hợp cùng Công ty TNHH MTV Phát triển Công viên phần mềm Quang Trung (QTSC) và các đơn vị chuyên môn tổ chức lễ khai mạc chương trình “Diễn tập thực chiến đảm bảo an ninh mạng TPHCM năm 2026”. Đến dự lễ khai mạc chương trình có Đại tá Nguyễn Hồng Quân – Phó Cục trưởng Cục An Ninh mạng (Bộ Công an); Đại tá Lê Công Anh – Phó Giám đốc Công an TPHCM; Đại tá Nguyễn Thành Tâm – Phó Tư lệnh Bộ Tư lệnh TPHCM; cùng đại diện Sở, ban ngành và cán bộ phụ trách công nghệ thông tin, an ninh mạng của các cơ quan, đơn vị trên địa bàn TP.

TPHCM diễn tập thực chiến bảo vệ an ninh mạng trước nguy bị tấn công

Trong bối cảnh chuyển đổi số ngày càng được đẩy mạnh, các hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu đóng vai trò thiết yếu trong hoạt động quản lý, điều hành và cung cấp dịch vụ cho người dân, doanh nghiệp. Tuy nhiên, các nguy cơ tấn công mạng ngày càng phức tạp, đặt ra yêu cầu phải chủ động bảo vệ hạ tầng số, đảm bảo an toàn và duy trì hoạt động liên tục của các hệ thống thông tin.

Phát biểu khai mạc chương trình diễn tập, Đại tá Lê Công Anh – Phó Giám đốc Công an TPHCM cho biết không gian mạng ngày càng giữ vai trò đặc biệt quan trọng, không chỉ đối với nhiệm vụ bảo đảm an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội mà còn đối với công tác quản trị, vận hành đất nước và sự phát triển kinh tế - xã hội. Bên cạnh những cơ hội to lớn mà không gian mạng mang lại, chúng ta cũng đang phải đối diện với ngày càng nhiều nguy cơ, thách thức về an ninh, an toàn thông tin.

Đại tá Lê Công Anh dẫn số liệu của Kaspersky Security Network cho biết, trong năm 2025 đã ghi nhận khoảng 23,8 triệu nguy cơ tấn công mạng, tương đương trung bình khoảng 65.000 nguy cơ mỗi ngày. Theo đó các nguy cơ, sự cố trên không gian mạng có thể xảy ra bất cứ lúc nào, kể cả đối với những hệ thống thông tin quan trọng. Vì vậy, bảo đảm an ninh, an toàn mạng phải là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục, không chỉ của các cơ quan chuyên trách mà cần sự tham gia của cả hệ thống chính trị, trong đó trách nhiệm của người đứng đầu có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Đại tá Lê Công Anh – Phó Giám đốc Công an TPHCM phát biểu tại lễ khai mạc

PGS.TS Phạm Văn Hậu - Giám đốc Trung tâm An ninh mạng thuộc Đại học Quốc gia TPHCM cho biết thêm, thực trạng an ninh mạng hiện nay đang đặt ra nhiều thách thức khi quy mô, tần suất và tốc độ tấn công ngày càng gia tăng. Đáng chú ý, tội phạm mạng hiện đã “công nghiệp hóa” khi tốc độ phát triển công cụ tấn công hiện nhanh hơn đáng kể so với quá trình xây dựng và triển khai giải pháp phòng vệ. Một số trường hợp, tin tặc có thể khai thác lỗ hổng trong vòng 24 giờ. Trong khi phía phòng thủ có thể cần một tuần hoặc lâu hơn để xây dựng, kiểm thử và triển khai biện pháp khắc phục an toàn.

Đặc biệt, sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đang đặt ra những thách thức mới đối với công tác bảo đảm an ninh mạng. Trước hết, các đối tượng có thể sử dụng AI như một công cụ phục vụ tấn công, giúp những thủ đoạn vốn đã nguy hiểm trở nên tinh vi hơn. Điển hình là công nghệ deepfake được lợi dụng để giả hình ảnh, giọng nói, danh tính của người khác nhằm thực hiện hành vi lừa đảo.

Thực trạng an ninh mạng hiện nay đang đặt ra nhiều thách thức

Ở chiều ngược lại, chính các hệ thống ứng dụng AI cũng đang trở thành mục tiêu của tin tặc. Khi AI ngày càng được tích hợp sâu vào hoạt động của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và có khả năng tương tác với nhiều hệ thống, nguy cơ bị lợi dụng để xâm nhập, khai thác hoặc lấy cắp dữ liệu cũng gia tăng.

Thực tế trên đặt ra yêu cầu các cơ quan, đơn vị phải thay đổi tư duy bảo đảm an ninh mạng, từ ứng phó khi sự cố đã xảy ra sang chủ động nhận diện nguy cơ, phát hiện lỗ hổng và tổ chức phòng thủ từ sớm. “Câu chuyện của chúng ta không còn dừng lại ở việc chúng ta có bị tấn công hay không, mà là chúng ta có kịp phát hiện và ngăn chặn hay không. Chúng ta phải nhận diện được rủi ro, phải phòng thủ liên tục và phải chuyển từ phòng thủ bị động sang phòng thủ chủ động”, PGS.TS Phạm Văn Hậu nhấn mạnh.

“Thực chiến” trên 3 lĩnh vực thiết yếu

Chương trình diễn tập năm 2026 được triển khai trên 3 hệ thống thông tin thuộc các lĩnh vực gắn trực tiếp với hoạt động của Thành phố và đời sống người dân, gồm hệ thống thông tin dịch vụ Cấp nước Sài Gòn, Cơ sở dữ liệu ngành Giáo dục và Đào tạo TPHCM và Nền tảng quản lý sức khỏe cộng đồng. Chương trình kéo dài 5 ngày từ 24/9 đến 28/9 nhằm kiểm tra năng lực phòng thủ, khả năng giám sát, phát hiện và ứng phó trước nguy cơ tấn công mạng đối với các hệ thống thông tin quan trọng của TP.

Chương trình diễn tập năm 2026 được triển khai thực chiến trên 3 hệ thống thông tin các lĩnh vực trọng yếu

Đây là điểm mới đáng chú ý trong chương trình diễn tập năm nay khi thay vì chỉ xử lý những tình huống giả định trong môi trường mô phỏng thì chương trình diễn tập được tổ chức “thực chiến” trực tiếp trên các hệ thống thông tin đang vận hành trong thực tế. Điều này đặt các lực lượng tham gia trước yêu cầu vừa phải bảo đảm tính “thực chiến”, vừa tuyệt đối không để hoạt động diễn tập ảnh hưởng đến sự vận hành bình thường của hệ thống.

Theo đó, hoạt động diễn tập được tổ chức theo mô hình Red Team/Blue Team, dưới sự chỉ đạo của Ban Tổ chức và giám sát của Ban Giám khảo. Trong đó, Red Team đóng vai trò lực lượng tấn công, sử dụng các kỹ thuật kiểm thử trong phạm vi được phê duyệt nhằm tìm kiếm lỗ hổng, điểm yếu và phương thức có thể xâm nhập hệ thống. Ở phía đối diện, Blue Team là lực lượng phòng thủ, chịu trách nhiệm giám sát, phát hiện dấu hiệu bất thường, ngăn chặn cuộc tấn công, xử lý và khắc phục sự cố.

Lực lượng Red Team quy tụ cán bộ, chuyên gia đến từ Công an TPHCM, Công an tỉnh Đồng Nai, các doanh nghiệp an ninh mạng và cơ sở đào tạo công nghệ. Blue Team gồm đội ngũ cán bộ kỹ thuật, quản trị vận hành Trung tâm dữ liệu TPHCM từ QTSC cùng lực lượng chuyên trách của các cơ quan chủ quản 3 hệ thống mục tiêu.

Các đội thi bày tỏ sự quyết tâm cao trước khi bước vào các màn thực chiến

Thao trường diễn tập được thiết kế thành 06 khu vực dành cho 06 đội Red Team và 01 khu vực tác chiến dành cho Blue Team, với không gian và hạ tầng độc lập. Toàn bộ quá trình diễn tập được kiểm soát chặt chẽ, đảm bảo an toàn cho các hệ thống đang vận hành, không làm gián đoạn dịch vụ ngoài phạm vi cho phép và có phương án kiểm soát rủi ro, sao lưu, phục hồi khi cần thiết.

Để chương trình diễn tập mang lại hiệu quả thực chất và tạo chuyển biến rõ nét sau khi kết thúc, Đại tá Lê Công Anh - Phó Giám đốc Công an TPHCM đề nghị các cơ quan, đơn vị xác định bảo đảm an toàn, an ninh mạng là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên. Cấp ủy, lãnh đạo các sở, ban, ngành, địa phương phải thực sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo; chủ động rà soát, bổ sung và hoàn thiện phương án bảo vệ đối với các hệ thống thông tin thuộc phạm vi quản lý.

Trong đó, Công an TPHCM tiếp tục phát huy vai trò chủ trì, điều phối, tăng cường hỗ trợ các cơ quan, đơn vị trong giám sát, cảnh báo sớm và xử lý những tình huống phức tạp trên không gian mạng. Công an Thành phố cũng mong tiếp tục nhận được sự quan tâm, chỉ đạo, hỗ trợ của Cục A05, sự phối hợp chặt chẽ của các sở, ban, ngành cùng sự đồng hành về chuyên môn của đội ngũ chuyên gia.

 Đại tá Lê Công Anh – Phó Giám đốc Công an TPHCM tặng hoa cho các thành viên ban giám khảo

Đối với các lực lượng trực tiếp tham gia diễn tập, Đại tá Lê Công Anh yêu cầu tuân thủ nghiêm kỷ luật, kịch bản, quy trình và các quy định về an toàn; đồng thời phát huy tinh thần thực chiến, trung thực, cầu thị, chủ động và sáng tạo. Đặc biệt, dù đặt ra yêu cầu sát thực tế, quá trình diễn tập phải tuyệt đối bảo đảm an toàn, không để phát sinh sự cố hoặc ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của các hệ thống thông tin đang vận hành.

Đối với các lực lượng trực tiếp tham gia diễn tập, Đại tá Lê Công Anh yêu cầu tuân thủ nghiêm kỷ luật, kịch bản, quy trình và các quy định về an toàn; đồng thời phát huy tinh thần thực chiến, trung thực, cầu thị, chủ động và sáng tạo. Đặc biệt, dù đặt ra yêu cầu sát thực tế, quá trình diễn tập phải tuyệt đối bảo đảm an toàn, không để phát sinh sự cố hoặc ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của các hệ thống thông tin đang vận hành.

“Sau diễn tập, các cơ quan, đơn vị phải nghiêm túc rút kinh nghiệm, chuyển hóa những kết quả thu được thành quy trình, phương án bảo vệ cụ thể; kịp thời khắc phục những tồn tại, hạn chế được phát hiện qua diễn tập. Qua đó, từng đơn vị nâng cao năng lực tự phòng thủ, đồng thời hoàn thiện khả năng phối hợp, ứng phó và xử lý khi xảy ra sự cố an ninh mạng”, Đại tá Lê Công Anh nhấn mạnh.