TPHCM dự kiến xây dựng mô hình thành phố bọt biển, kiểm soát ngập hạ tầng

Chiều 2/10, Đoàn đại biểu Quốc hội TPHCM (đơn vị bầu cử số 8) tiếp xúc cử tri các phường Tân Bình, Tân Hòa, Bảy Hiền, Tân Sơn, Phú Thạnh, Tây Thạnh, Tân Sơn Nhì, Tân Phú và Phú Thọ Hòa.

Tổ đại biểu số 8 gồm Trung tướng Nguyễn Minh Đức, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội; ông Trương Minh Huy Vũ, Phó Chủ tịch UBND TPHCM; ông Phạm Trọng Nhân, thành viên Ban Nghiên cứu phát triển TPHCM.

Toàn cảnh buổi tiếp xúc cử tri của Tổ đại biểu số 8 (Đoàn đại biểu Quốc hội TPHCM) chiều 2/10

Tại buổi làm việc, cử tri Phạm Văn Thêm (phường Tân Bình) phản ánh tình trạng ngập diễn ra tại nhiều địa phương, trong đó TPHCM có nơi sau mưa, xe máy ngập đến yên. Ông đặt vấn đề hệ thống giao thông, thoát nước hiện nay đã đủ khả năng ứng phó với diễn biến thời tiết cực đoan hay chưa, đồng thời đề nghị đại biểu Quốc hội kiến nghị giải pháp giảm ngập, hạn chế thiệt hại cho người dân.

Trong khi đó, cử tri phường Tây Thạnh đề nghị đánh giá hiệu quả các dự án chống ngập không chỉ qua vốn giải ngân hay khối lượng công việc, mà cần xem xét khả năng giảm ngập, cải thiện môi trường và lợi ích thực tế đối với người dân. Cử tri kiến nghị tăng cường cơ chế theo dõi, giám sát hiệu quả đầu tư công, nhất là các dự án quy mô lớn, kéo dài nhiều năm.

Cử tri kiến nghị tại buổi tiếp xúc

Không còn là bài toán của vài điểm ngập

Lắng nghe ý kiến, kiến nghị của cử tri, Phó Chủ tịch UBND TPHCM Trương Minh Huy Vũ cho biết ngập là vấn đề khiến người dân rất bức xúc. Thành phố đang nỗ lực đưa dự án chống ngập quy mô khoảng 10.000 tỷ đồng về đích trong năm nay.

Trong giai đoạn 5 năm, thành phố triển khai khoảng 100 công trình, dự án tại gần 50 điểm chống ngập. Tuy nhiên, theo ông Vũ, những con số trên chưa phản ánh hết cách tiếp cận mà thành phố hướng tới. Ngập không còn được xem là vấn đề của một vài điểm hay chỉ xảy ra theo mùa, mà là bài toán của quá trình phát triển đô thị, cần được giải quyết tổng thể.

Theo Phó Chủ tịch TP, địa phương đang chịu tác động đồng thời của 4 yếu tố: mưa cực đoan vượt thiết kế; triều cường, nước biển dâng; sụt lún đất, có nơi khoảng 2cm mỗi năm; và đô thị hóa làm thu hẹp, lấp nhiều kênh rạch.

Những yếu tố này khiến hệ thống đê điều, cống rãnh, hồ chứa, kênh rạch được thiết kế trước đây không còn phát huy hiệu quả như trước.

Phó Chủ tịch UBND TPHCM Trương Minh Huy Vũ phản hồi ý kiến, kiến nghị của cử tri

Để ứng phó, TPHCM hợp tác với Hà Lan, quốc gia có kinh nghiệm trong thích ứng với nước, nghiên cứu các mô hình như đê xanh, thành phố bọt biển. Các sở, ban ngành thành phố cùng Đại sứ quán Hà Lan đã nhiều lần làm việc, đề xuất các giải pháp thích ứng.

Về chiến lược dài hạn, ông Vũ cho biết tháng 11 tới, thành phố dự kiến trình HĐND quy hoạch tổng thể, trong đó chống ngập và thích ứng biến đổi khí hậu là một nhiệm vụ quan trọng.

“Trong đó có xây dựng hệ thống hạ tầng tích hợp chống ngập và thích ứng với biến đổi khí hậu; xây dựng mô hình thành phố bọt biển, các hành lang xanh, khu sinh thái liên kết; đồng thời đầu tư kiểm soát ngập hạ tầng”, ông Vũ nói.

Theo ông, nếu trước đây quy hoạch xem nước là vấn đề, thách thức thì thời gian tới, nước được xem là đối tượng để thành phố thích ứng và đồng hành. Chống ngập vì vậy không chỉ là xây dựng các công trình đơn lẻ mà phải theo tư duy hệ thống, thích ứng với nước và quản lý rủi ro.

Sau cơn mưa lớn, nhiều tuyến đường trên địa bàn TPHCM lại chìm trong biển nước. Ảnh: Tuấn Hùng

Về giải pháp cụ thể, thành phố sẽ kết hợp hạ tầng xám như cống, trạm bơm với hạ tầng xanh như hồ điều tiết, công viên nước, công viên sinh thái trong đô thị. Các không gian này sẽ giúp tăng khả năng chứa và điều tiết nước khi mưa lớn.

Các khu đô thị lớn cũng tiếp tục được định hình dựa trên hệ thống kênh rạch, sông ngòi. Thành phố đồng thời số hóa hệ thống thoát nước để điều hành liên tục dựa trên dữ liệu.

Ông Vũ ví cách làm này tương tự điều tiết giao thông: khi đường đông có thể tăng thời lượng đèn đỏ, khi đường vắng thì giảm. Việc xây dựng bản đồ ngập, bản đồ rủi ro theo hướng thông minh cũng nằm trong các giải pháp thành phố đang nghiên cứu.