TPHCM 'hái ra tiền' ngày cuối tuần cách nào?

Tồn tại khoảng trống

Phát biểu tại Hội thảo “Kinh tế cuối tuần: Tiềm năng và động lực tăng trưởng mới của TPHCM sau hợp nhất”, ngày 22/4, TS. Nguyễn Lưu Bảo Đoan (Đại học Kinh tế TPHCM) cho biết, kinh tế cuối tuần có điểm khác biệt so với kinh tế ban đêm hay hoạt động ngày thường ở chỗ đây là khung thời gian duy nhất mà các thành viên trong gia đình có thể cùng nhau đi ra ngoài.

Ông Đoan nhận định, kinh tế cuối tuần gồm 5 mảng cốt lõi là thể thao, vui chơi giải trí, bán lẻ, ăn uống và sáng tạo nghệ thuật.

Khi tính thêm hệ số lan tỏa vào các dịch vụ liên quan, TPHCM có thể thu tới 1.000 tỷ đồng từ kinh tế cuối tuần. Ảnh: U.P.

Khu vực lõi TPHCM hiện có khoảng 2,7 triệu hộ gia đình, giả định có khoảng 1/3 số hộ ra ngoài vui chơi. Nếu mức chi tiêu đạt 1 triệu đồng/hộ thì doanh thu thuần trong hai ngày cuối tuần của thành phố sẽ đạt 810 tỷ đồng. Khi tính thêm hệ số lan tỏa vào các dịch vụ liên quan, con số này có thể lên tới 1.000 tỷ đồng.

Tuy nhiên, TS. Nguyễn Lưu Bảo Đoan nhấn mạnh kinh tế cuối tuần hiện vẫn đang tồn tại như một “khoảng trống nhận thức” trong hoạch định chính sách. Trong khi kinh tế đêm đã bước đầu được định hình thì các hoạt động cuối tuần dù có quy mô lớn và ảnh hưởng sâu đến nhịp sống đô thị lại chưa được nhìn nhận như một cấu trúc độc lập.

Hệ quả là sự phát triển diễn ra lệch pha, khi mạnh về tiêu dùng cơ bản nhưng thiếu các lớp giá trị trải nghiệm có khả năng kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng chi tiêu. Do đó, cần kết nối các điểm đến thành chuỗi trải nghiệm liên tục thay vì các “điểm rời rạc”, qua đó kéo dài hành trình tiêu dùng trong suốt cuối tuần.

Bà Vũ Thị Thu Hương - Viện Nghiên cứu Phát triển TPHCM - chỉ ra, rào cản lớn hơn nằm ở tư duy quản lý đô thị vẫn nặng về không gian mà bỏ ngỏ yếu tố thời gian. Theo bà Hương, chính việc sử dụng thời gian chưa hiệu quả là nguyên nhân khiến đô thị rơi vào tình trạng quá tải cục bộ vào giờ hành chính nhưng lại dư thừa công suất vào buổi tối và cuối tuần.

“Khi không có một khung điều phối theo thời gian, các dòng di chuyển cuối tuần buộc phải vận hành tự phát, thiếu định hướng và khó tích lũy thành cấu trúc ổn định”, bà Hương nói.

Làm sao kích hoạt?

Ở góc độ quản lý, ông Phạm Huy Bình - Giám đốc Sở Du lịch TPHCM - cho rằng, thực tế cho thấy, mức độ “giữ lại chi tiêu” trong nội đô vào dịp cuối tuần vẫn chưa tương xứng với tiềm năng. Một bộ phận không nhỏ người dân lựa chọn rời TPHCM để tìm kiếm trải nghiệm ở các địa phương lân cận. Trong khi đó, du khách đến TPHCM cũng chưa có nhiều lý do để kéo dài thời gian lưu trú qua các ngày cuối tuần.

Ông Phạm Huy Bình - Giám đốc Sở Du lịch TPHCM.

“Kinh tế cuối tuần mang tính tức thời, tập trung cao, đòi hỏi môi trường vận hành linh hoạt hơn, giao thông thuận tiện, không gian công cộng được khai thác hiệu quả, dịch vụ kéo dài thời gian hoạt động và cơ chế đủ mở để khuyến khích sáng tạo. Đây là bài toán liên ngành, nếu làm đúng không chỉ tăng doanh thu mà còn nâng chất lượng sống, sức hấp dẫn và khả năng cạnh tranh của TPHCM”, ông Bình nói.

PGS, TS. Đỗ Phú Trần Tình - Viện trưởng Viện Phát triển chính sách Đại học Quốc gia TPHCM - cho rằng, kinh tế cuối tuần tại các trung tâm và khu chế xuất công nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc kích thích sức mua. Hoạt động này còn giải quyết bài toán văn hóa cho cộng đồng, đặc biệt là đối với khối công nhân.

Hiện các mô hình phố đi bộ và ẩm thực đêm như Nguyễn Huệ hay Bùi Viện đã tạo được dấu ấn lớn. Tuy nhiên, TPHCM cần đánh giá lại toàn diện những ưu điểm và hạn chế của các mô hình này. Một nhóm chuyên gia đang tham gia tư vấn cho TPHCM về Luật Đô thị đặc biệt để tạo hành lang pháp lý vững chắc cho các không gian này.

Ông Tình nhấn mạnh, không thể chỉ phát triển trong phạm vi nội đô TPHCM, mà cần hình thành các tuyến du lịch cuối tuần liên kết với khu vực Vũng Tàu, Bình Dương. Hạ tầng giao thông đóng vai trò quyết định, giúp mở rộng không gian tiêu dùng và kéo dài thời gian lưu trú của du khách.

“Cần đa dạng hóa sản phẩm và gia tăng chiều sâu trải nghiệm, phát triển đồng bộ các hoạt động như nghệ thuật đường phố, lễ hội, ẩm thực, sự kiện âm nhạc, đồng thời khai thác không gian ven sông để hình thành chuỗi trải nghiệm liên hoàn, thay vì các điểm đến rời rạc như hiện nay”, ông Tình nói.