TPHCM rà soát các khu mộ tập thể liệt sĩ, tăng tốc xác định danh tính bằng ADN

Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tổ chức Hội nghị sơ kết thực hiện nhiệm vụ 6 tháng đầu năm 2026 và triển khai phương hướng, nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026 - Ảnh: VGP/Thu Giang

Sáng 25/6, Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tổ chức Hội nghị sơ kết thực hiện nhiệm vụ 6 tháng đầu năm 2026 và triển khai phương hướng, nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026.

Báo cáo về tình hình triển khai của TPHCM, ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó Chủ tịch UBND TPHCM, Trưởng Ban Chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ (Ban Chỉ đạo 515) TPHCM cho biết, Thành phố xác định công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ là nhiệm vụ chính trị quan trọng, thể hiện trách nhiệm, sự tri ân đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Theo ông Nguyễn Mạnh Cường, một trong những nhiệm vụ quan trọng được TPHCM tập trung thực hiện là đẩy mạnh tuyên truyền, vận động nhân dân cung cấp thông tin liên quan đến liệt sĩ, mộ liệt sĩ chưa xác định danh tính.

Ban Chỉ đạo 515 TPHCM đã chỉ đạo các cơ quan báo chí thành phố tăng cường thông tin, tuyên truyền về ý nghĩa nhân văn sâu sắc của công tác này, lan tỏa đạo lý “uống nước nhớ nguồn”. Qua công tác tuyên truyền, nhiều nhân chứng lịch sử, người dân và các cá nhân liên quan đã cung cấp những thông tin quý giá, giúp Thành phố có thêm cơ sở để kiểm tra, rà soát, xác minh các địa điểm nghi có hài cốt liệt sĩ.

Phó Chủ tịch UBND TPHCM, Trưởng Ban Chỉ đạo 515 TPHCM Nguyễn Mạnh Cường báo cáo tại Hội nghị - Ảnh: VGP/Thu Giang

Gần 10.000 mộ liệt sĩ chờ xác định danh tính

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm hiện nay của TPHCM là triển khai thu thập mẫu sinh phẩm ADN đối với các mộ liệt sĩ chưa xác định thông tin tại các nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn.

Hiện TPHCM có 18 nghĩa trang liệt sĩ với 9.885 mộ chưa có thông tin cần lấy mẫu. Sau quá trình được giao thực hiện thí điểm, rút kinh nghiệm, Thành phố đã triển khai đồng loạt công tác lấy mẫu.

Đến nay, TPHCM đã thu thập được 1.373 mẫu trên tổng số gần 10.000 mẫu cần thực hiện. Từ kinh nghiệm trong quá trình triển khai, Thành phố đặt mục tiêu hoàn thành việc lấy toàn bộ 9.885 mẫu vào khoảng tháng 11, đầu tháng 12, sớm hơn tiến độ yêu cầu.

Việc đẩy nhanh tiến độ lấy mẫu ADN được xem là bước quan trọng nhằm phục vụ công tác đối chiếu, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, từng bước trả lại tên tuổi cho những người đã hy sinh nhưng chưa được xác định thông tin.

Huy động công nghệ, tư liệu để tìm kiếm mộ tập thể

Cùng với việc lấy mẫu ADN, TPHCM đang tích cực thu thập thông tin, xác minh, khảo sát thực địa, tìm kiếm các khu vực có khả năng còn mộ tập thể liệt sĩ.

Trên cơ sở chỉ đạo của Ban Chỉ đạo quốc gia, Ban Chỉ đạo 515 TPHCM đã rà soát các hồ sơ, tư liệu lưu trữ, đối chiếu thông tin, gặp gỡ nhân chứng, các tổ chức, cá nhân liên quan để từng bước làm rõ các địa điểm nghi vấn.

Trong số các khu vực được tập trung rà soát có Công viên Lê Thị Riêng, trước đây là nghĩa trang Đô Thành; khu vực Suối Bông Trang - Nhà đỏ (phường Chánh Phú Hòa); cùng nhiều địa điểm liên quan đến các trận đánh lớn như Mậu Thân 1968 tại Tân Sơn Nhất, cầu Bình Lợi, ngã tư Bốn Xã, khu vực địa đạo Củ Chi...

Nguồn tư liệu phục vụ công tác xác minh được thành phố khai thác từ nhiều kênh, gồm thông tin của các cựu binh Mỹ, các nhóm nghiên cứu quốc tế, cơ quan lưu trữ, địa phương và nhân dân.

Đặc biệt, tại khu vực Công viên Lê Thị Riêng, TPHCM đã phối hợp với các đơn vị của Bộ Quốc phòng cùng Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Bách khoa thuộc Đại học Quốc gia TPHCM triển khai khảo sát bằng các phương tiện kỹ thuật hiện đại.

Bước đầu, các công cụ, thiết bị chuyên môn đã đáp ứng yêu cầu rà soát bằng radar xuyên đất, đánh giá địa chất tại những khu vực được nhận định có khả năng tồn tại mộ liệt sĩ, tạo cơ sở để thành phố triển khai các bước tìm kiếm tiếp theo.

“Việc khó nhất” và yêu cầu chạy đua với thời gian

Tại Hội nghị, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà ghi nhận và đánh giá cao sự chủ động, quyết liệt của TPHCM trong thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Phó Thủ tướng cho biết, sau khi hoàn thành bước thăm dò tại khu vực Công viên Lê Thị Riêng liên quan đến nghi vấn mộ tập thể liệt sĩ, TPHCM cần tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Quân khu 7 và các cơ quan liên quan để triển khai các bước tiếp theo, trong đó có phương án khai quật, đồng thời tiếp tục xác minh, đối chiếu thông tin tại các khu vực có khả năng còn mộ tập thể.

Theo Phó Thủ tướng, các khu vực liên quan đến những chiến dịch lớn như Mậu Thân 1968, các trận đánh năm 1972 tại TPHCM cần tiếp tục được nghiên cứu, rà soát kỹ lưỡng để từng bước xác định vị trí các mộ tập thể liệt sĩ.

Đánh giá cao tinh thần trách nhiệm của lãnh đạo TPHCM và các đơn vị quân đội tham gia nhiệm vụ, Phó Thủ tướng nhấn mạnh, nơi nào có sự quyết tâm, quyết liệt của Ban Chỉ đạo, sự vào cuộc trách nhiệm của các lực lượng thì nơi đó sẽ tạo ra kết quả tích cực.

Phó Thủ tướng cũng đề nghị các cơ quan báo chí tiếp tục lan tỏa những cách làm, những tấm gương trách nhiệm trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, tạo động lực để các lực lượng tham gia với tinh thần tận tâm, trách nhiệm.

“Đây là một trong những công việc khó khăn nhất”, Phó Thủ tướng chia sẻ, đồng thời nhấn mạnh khó khăn lớn nhất hiện nay là nguồn thông tin, đặc biệt là nhân chứng lịch sử, đang ngày càng ít đi theo thời gian.

Theo Phó Thủ tướng, nếu không khẩn trương tranh thủ các nguồn tư liệu, ký ức của những nhân chứng còn sống, trong khoảng 5-7 năm tới công tác tìm kiếm, xác minh thông tin sẽ gặp nhiều thách thức hơn.

Từ thực tiễn triển khai tại TPHCM, Phó Thủ tướng cho rằng khi có sự tập trung cao độ, quyết tâm và phương pháp phù hợp, có thể huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống để thực hiện những nhiệm vụ khó khăn.

“Điều quan trọng là phải thực sự tiên phong, gương mẫu, quyết tâm trong thực hiện nhiệm vụ”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh, đồng thời đề nghị tiếp tục nghiên cứu, phát huy những kinh nghiệm, cách làm hiệu quả từ TPHCM để nâng cao kết quả công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ trong thời gian tới.