TPHCM tiên phong triển khai Sandbox công nghệ mới

Thủ tướng Lê Minh Hưng phát biểu tại Phiên họp chuyên đề về thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo. Ảnh: Dương Giang/TTXVN

Chiều 23-6, Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì phiên họp Ban Chỉ đạo của Chính phủ về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06 (gọi tắt là Ban Chỉ đạo) chuyên đề về thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo. Phiên họp được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến.

Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang dự hội nghị tại điểm cầu TPHCM. Ảnh: VIỆT DŨNG

Dự phiên họp tại điểm cầu trực tuyến TPHCM có các đồng chí: Trần Lưu Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TPHCM; Lê Quốc Phong, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy TPHCM; Đặng Minh Thông, Phó Bí thư Thành ủy TPHCM; cùng các đồng chí Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy TPHCM.

Tiên phong thử nghiệm sandbox về phương tiện bay không người lái

Trình bày tham luận của TPHCM, Phó Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Mạnh Cường cho biết, thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, thành phố xác định một trong những nhiệm vụ trọng tâm là xây dựng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), tạo môi trường thuận lợi cho nghiên cứu, thử nghiệm, thương mại hóa công nghệ và phát triển doanh nghiệp đổi mới sáng tạo. Thành phố đã triển khai đồng thời nhiều mô hình thí điểm trên thực tế.

TPHCM là địa phương tiên phong triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với phương tiện bay không người lái (UAV), xe tự hành tại Khu Công nghệ cao và Công viên phần mềm Quang Trung. Thành phố đã xây dựng quy trình đánh giá, hạ tầng thử nghiệm và cơ chế phối hợp quản lý; tiếp nhận, hỗ trợ nhiều doanh nghiệp tham gia thử nghiệm trong môi trường thực tế.

Đồng chí Nguyễn Mạnh Cường trình bày tham luận. Ảnh: VIỆT DŨNG

Đồng thời, thành phố đã khai trương tuyến giao hàng Cần Giờ - Vũng Tàu, mở ra hướng phát triển kinh tế tầm thấp và logistics hiện đại. Thành phố cũng triển khai ứng dụng UAV trong giám sát rừng phòng hộ và thử nghiệm robot di động tự hành quét rác tại Công viên phần mềm Quang Trung. Qua đó, từng bước hình thành kinh nghiệm quản lý đối với các công nghệ mới trước khi triển khai trên diện rộng.

Hình thành các “sandbox chính sách”

Bên cạnh thử nghiệm công nghệ, thành phố cũng hình thành các “sandbox chính sách”.

Cụ thể, thành phố triển khai Đề án “Thí điểm chính sách tạo động lực thương mại hóa kết quả nghiên cứu và tài sản trí tuệ từ ngân sách nhà nước” nhằm tháo gỡ các rào cản trong chuyển giao và thương mại hóa kết quả nghiên cứu từ ngân sách nhà nước. Qua đó, rút ngắn khoảng cách từ phòng thí nghiệm đến thị trường, thúc đẩy hình thành doanh nghiệp khoa học công nghệ và phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của thành phố.

Ngay trong đợt tiếp nhận đầu tiên, thành phố đã thu hút 54 đề xuất tham gia, với tổng vốn đăng ký khoảng 500 tỷ đồng (50% nguồn kinh phí ngoài ngân sách), trong đó 41% đến từ khu vực doanh nghiệp. Hiện nay, đợt tiếp nhận thứ hai tiếp tục ghi nhận hơn 20 đề xuất mới trong các lĩnh vực bán dẫn, công nghệ sinh học và vật liệu mới. Điều này cho thấy nhu cầu rất lớn của doanh nghiệp đối với cơ chế thử nghiệm chính sách để đưa kết quả nghiên cứu ra thị trường.

Bên cạnh đó, thông qua Đề án xây dựng Trung tâm nghiên cứu đạt chuẩn quốc tế (CoE), TPHCM áp dụng cơ chế quản trị linh hoạt, thu hút chuyên gia quốc tế, đầu tư có trọng tâm cho các nhóm nghiên cứu mạnh và trao quyền tự chủ cao hơn cho tổ chức khoa học công nghệ. Đến nay, thành phố đã thu hút 21 hồ sơ đăng ký từ 20 tổ chức khoa học công nghệ, lựa chọn 6 tổ chức tham gia hình thành các trung tâm nghiên cứu xuất sắc với 7 chương trình khoa học công nghệ, tổng quy mô đầu tư khoảng 600 tỷ đồng. Trong đó, 4 chương trình đã được phê duyệt với kinh phí khoảng 300 tỷ đồng. Đây là bước đi quan trọng nhằm nâng cao năng lực nghiên cứu đạt chuẩn quốc tế, từng bước làm chủ các công nghệ chiến lược.

Về phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo nhằm chuyển hóa công nghệ thành doanh nghiệp và sản phẩm, TPHCM đã thông qua Đề án phát triển mạng lưới Trung tâm đổi mới sáng tạo tầm cỡ quốc tế.

Để triển khai đề án, thành phố đã tuyển chọn hơn 600 dự án khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, tổ chức hơn 100 chương trình đào tạo cho trên 3.000 lượt học viên, đồng thời thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm của thành phố với vốn điều lệ 500 tỷ đồng (ngân sách nhà nước 200 tỷ đồng), phấn đấu đạt 5.000 tỷ đồng vào năm 2030 để hỗ trợ doanh nghiệp công nghệ tăng trưởng.

Một số kết quả nổi bật của TPHCM trong thực hiện Nghị quyết 57 và Đề án 06. Thực hiện: NGÔ BÌNH

Song song đó, nhằm tạo môi trường giao dịch cho dòng tài sản đặc biệt, thành phố triển khai Sàn giao dịch công nghệ phiên bản mới. Sàn hiện kết nối gần 25.000 công nghệ, thiết bị; hơn 1.100 chuyên gia tư vấn; thu hút trên 191.000 lượt tiếp cận và tương tác. Chỉ trong 6 tháng đầu năm 2026 đã ghi nhận 30 hợp đồng chuyển giao công nghệ và mua bán thiết bị với tổng giá trị 26,7 tỷ đồng. Đây là minh chứng cho việc từng bước hình thành thị trường khoa học công nghệ vận hành theo cơ chế thị trường.

“Thực tiễn triển khai cho thấy, khi được trao cơ chế phù hợp, cộng đồng doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học sẵn sàng đầu tư nguồn lực lớn cho đổi mới sáng tạo”, đồng chí Nguyễn Mạnh Cường nêu. Đồng chí cho biết, song song với việc triển khai cơ chế sandbox, TPHCM xác định nhiệm vụ quan trọng là lan tỏa các mô hình phát triển doanh nghiệp công nghệ đến các địa phương, góp phần xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo đồng bộ trên phạm vi cả nước.

3 giải pháp trọng tâm

Trong 6 tháng cuối năm, TPHCM tập trung hoàn thiện khung pháp lý về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, tháo gỡ rào cản thương mại hóa, xây dựng các quy định thử nghiệm đối với công nghệ mới. Trọng tâm là xây dựng quy định thử nghiệm đối với các lĩnh vực thành phố đang tiên phong, nhất là kinh tế tầm thấp và thiết bị bay không người lái. Thành phố cũng phối hợp với các cơ quan chuyên môn Trung ương xây dựng hướng dẫn chi tiết về phương pháp định giá tài sản trí tuệ và dữ liệu để Sàn giao dịch công nghệ phiên bản mới vận hành hiệu quả hơn.

Đồng thời, ưu tiên đầu tư hạ tầng công nghệ chiến lược, tăng tốc triển khai Đề án mở rộng Khu Công nghệ cao TPHCM; đưa vào vận hành hệ thống phòng thí nghiệm vi mạch, bán dẫn dùng chung cấp quốc gia tại Đại học Quốc gia TPHCM; phát triển Trung tâm Công nghệ sinh học tiệm cận chuẩn quốc tế và hoàn thiện công tác tư vấn kỹ thuật để sớm triển khai các trung tâm dữ liệu AI siêu quy mô.

TPHCM cũng sẽ hình thành mạng lưới sandbox liên kết với các địa phương, tạo điều kiện để các công nghệ mới được thử nghiệm, đánh giá và nhân rộng trên phạm vi rộng hơn, góp phần hình thành thị trường công nghệ và đổi mới sáng tạo thống nhất trên phạm vi cả nước.