Trách nhiệm của đại biểu là đưa tiếng nói của dân gửi tới Quốc hội

Bà Nguyễn Thị Sửu - Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH TP Huế:
Mỗi kiến nghị của người dân đều có giá trị riêng

Theo bà Nguyễn Thị Sửu, tiếp xúc cử tri không chỉ là một hoạt động theo quy định trước và sau mỗi kỳ họp Quốc hội, mà trước hết là một phương thức quan trọng để người đại biểu thực hiện trách nhiệm đại diện cho nhân dân. Đây là dịp để đại biểu Quốc hội (ĐBQH) trực tiếp lắng nghe những vấn đề đang đặt ra trong đời sống, tiếp nhận những mong muốn chính đáng của người dân, đồng thời nhận diện những bất cập về cơ chế, chính sách và tổ chức thực hiện pháp luật từ thực tiễn cơ sở.

Bà Nguyễn Thị Sửu - Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH TP Huế.

Bà Sửu luôn tâm niệm rằng phía sau mỗi kiến nghị của cử tri là một hoàn cảnh cụ thể, một quyền lợi chính đáng hoặc một vấn đề mà người dân mong muốn được giải quyết. Vì vậy, đại biểu không thể chỉ nghe, ghi chép rồi chuyển văn bản đi, mà phải tìm hiểu bản chất của vấn đề, xác định rõ nguyên nhân, thẩm quyền giải quyết và trách nhiệm của các cơ quan liên quan.

Trong quá trình đó, bà Sửu đặc biệt coi trọng việc lắng nghe với tinh thần cầu thị, không định kiến và không phân biệt kiến nghị lớn hay nhỏ. Có những vấn đề mang tính chiến lược, liên quan đến định hướng phát triển kinh tế - xã hội, hoàn thiện hệ thống pháp luật hoặc phân bổ nguồn lực quốc gia. Nhưng cũng có những kiến nghị rất cụ thể về một tuyến đường xuống cấp, một công trình dân sinh, một chính sách chưa được thực hiện đầy đủ hay một thủ tục hành chính còn gây khó khăn cho người dân. Mỗi loại kiến nghị đều có giá trị riêng và cần được tiếp nhận nghiêm túc.

Thực tiễn hoạt động của Đoàn ĐBQH thành phố Huế trước Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI là minh chứng rõ nét cho cách tiếp cận đó. Theo bà Sửu, ngày 2/10/2026, Đoàn đã tham gia hội nghị tiếp xúc cử tri do Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố tổ chức, kết nối trực tuyến đến 10 điểm cầu xã, phường. Qua đó, cử tri phản ánh nhiều vấn đề liên quan trực tiếp đến đời sống và sản xuất, trong đó có hạ tầng giao thông, sạt lở, môi trường, an sinh xã hội và chế độ, chính sách đối với cán bộ, công chức, viên chức.

Đáng chú ý, cử tri phường Phong Điền kiến nghị quan tâm đầu tư, nâng cấp Tỉnh lộ 7 và sửa chữa, nâng cấp một số đoạn Tỉnh lộ 9 đã xuống cấp. “Tôi cho rằng những kiến nghị như vậy cần được nhìn nhận vượt ra ngoài phạm vi một công trình giao thông. Chất lượng của một tuyến đường có thể ảnh hưởng trực tiếp đến việc đi học của trẻ em, việc đi lại của người cao tuổi, khả năng vận chuyển nông sản, chi phí sản xuất, sinh kế của người lao động và cơ hội phát triển của cả một khu vực dân cư”, đại biểu Nguyễn Thị Sửu cho biết.

Cách nhìn ấy giúp người đại biểu nhận diện đúng ý nghĩa của kiến nghị và chuyển tải nó với đầy đủ bối cảnh, mức độ ảnh hưởng và yêu cầu xử lý. Trên cơ sở đó, kiến nghị cần được tổng hợp, chuyển đến cơ quan có thẩm quyền xem xét, đồng thời theo dõi quá trình giải quyết để bảo đảm phản ánh của người dân không dừng lại ở việc tiếp nhận về mặt thủ tục.

Cũng theo bà Sửu, bên cạnh các vấn đề dân sinh trực tiếp, Đoàn ĐBQH thành phố Huế cũng chú trọng lắng nghe ý kiến chuyên đề, qua đó tiếp nhận những vấn đề có ý nghĩa dài hạn đối với sự phát triển của địa phương. Hội nghị tiếp xúc cử tri chuyên đề với Đại học Huế ngày 30/9/2026 là một ví dụ. Những kiến nghị về phát triển Đại học Huế, đầu tư cơ sở giáo dục, thúc đẩy nghiên cứu khoa học và tháo gỡ những điểm chưa đồng bộ giữa các quy định pháp luật đã cho thấy vai trò của đại biểu không chỉ là phản ánh khó khăn trước mắt, mà còn phải góp phần nhận diện những vấn đề thể chế cần được giải quyết từ sớm.

Theo bà Nguyễn Thị Sửu, để tiếng nói của cử tri được chuyển tải hiệu quả, cần thực hiện tốt ba khâu liên kết chặt chẽ với nhau.

Thứ nhất, lắng nghe và tổng hợp đúng, đủ, có trọng tâm. Không chỉ ghi nhận nội dung kiến nghị, đại biểu cần làm rõ vấn đề thực tế, quy định pháp luật liên quan, nguyên nhân phát sinh và mong muốn chính đáng của cử tri. Việc tổng hợp phải phản ánh đúng tinh thần của người dân, tránh hình thức hóa hoặc làm mất đi những thông tin quan trọng khi chuyển thành văn bản.

Thứ hai, chuyển kiến nghị đúng địa chỉ, đúng thẩm quyền và theo dõi việc giải quyết. Không phải mọi vấn đề đều thuộc thẩm quyền quyết định trực tiếp của Quốc hội. Có kiến nghị cần được cơ quan quản lý nhà nước ở Trung ương xử lý; có vấn đề thuộc trách nhiệm của chính quyền thành phố hoặc cơ quan chuyên môn; cũng có những bất cập đòi hỏi phải rà soát, sửa đổi, bổ sung pháp luật. Xác định đúng thẩm quyền sẽ giúp kiến nghị đi vào quy trình giải quyết thực chất, tránh tình trạng chuyển qua nhiều cơ quan nhưng không rõ đầu mối chịu trách nhiệm.

Thứ ba, thực hiện đến cùng trách nhiệm theo dõi, giám sát và phản hồi cho cử tri. Tôi cho rằng đây là khâu đặc biệt quan trọng. Một kiến nghị được chuyển đi mới chỉ là bước đầu; điều cử tri quan tâm là vấn đề của mình đã được xem xét ra sao, cơ quan nào chịu trách nhiệm, có phương án giải quyết hay chưa và khi nào có thể thực hiện. Đại biểu phải chủ động theo dõi kết quả trả lời, yêu cầu làm rõ những nội dung chưa thỏa đáng và sử dụng các công cụ giám sát, chất vấn, kiến nghị theo quy định khi cần thiết. Trường hợp chưa thể giải quyết ngay, cũng cần thông tin trung thực về nguyên nhân, khó khăn và hướng xử lý tiếp theo.

“Tôi cũng nhận thức rõ rằng đại biểu Quốc hội không thể quyết định thay tất cả các cơ quan, cũng không thể cam kết mọi kiến nghị đều được giải quyết ngay theo mong muốn của cử tri. Nhưng điều đó không làm giảm đi trách nhiệm của người đại biểu. Ngược lại, trách nhiệm càng thể hiện rõ ở việc không né tránh những vấn đề khó, không hứa hẹn vượt quá thẩm quyền, không để những kiến nghị chính đáng bị bỏ quên chỉ vì phức tạp hoặc cần nhiều thời gian xử lý”, bà Nguyễn Thị Sửu cho hay.

Đối với thành phố Huế, từ ngày 1/1/2025 trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, yêu cầu phát triển mới đặt ra nhiều vấn đề cần được quan tâm đồng thời: Phát triển hạ tầng và quản trị đô thị, nâng cao chất lượng sống của người dân, bảo đảm an sinh xã hội, bảo tồn và phát huy giá trị di sản, phát triển giáo dục, khoa học và nguồn nhân lực. Trong bối cảnh đó, hoạt động của Đoàn ĐBQH thành phố càng cần phát huy vai trò kết nối giữa thực tiễn địa phương với quá trình hoàn thiện cơ chế, chính sách ở Trung ương; đồng thời phối hợp với các cơ quan có thẩm quyền để những kiến nghị thuộc phạm vi địa phương được xem xét, giải quyết.

Bà Nguyễn Thị Sửu cho rằng, niềm tin của nhân dân không được xây dựng chỉ bằng những lời hứa hay những phát biểu tại hội nghị tiếp xúc cử tri. Niềm tin được củng cố bằng sự kiên trì theo đuổi vấn đề, bằng kết quả giám sát có thể kiểm chứng và bằng thái độ minh bạch, trách nhiệm khi thông tin lại cho người dân.

“Với tôi, được cử tri tín nhiệm vừa là vinh dự, vừa là sự nhắc nhở thường xuyên về trách nhiệm của mình. Người đại biểu phải lắng nghe bằng sự chân thành, phân tích bằng tư duy pháp lý, hành động bằng tinh thần trách nhiệm và theo đuổi kiến nghị bằng sự bền bỉ. Điều quan trọng không chỉ là đưa được tiếng nói của cử tri đến nghị trường, mà còn phải góp phần để tiếng nói ấy được chuyển hóa thành chính sách phù hợp, quyết định đúng đắn và kết quả thiết thực trong cuộc sống”, bà Nguyễn Thị Sửu nói.

Ông Tráng A Dương - Ủy viên là đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Hội đồng Dân tộc của Quốc hội:
Đặc biệt quan tâm đến những ý kiến của đồng bào dân tộc thiểu số

Theo ông Tráng A Dương, tiếp xúc cử tri là một trong những hoạt động rất quan trọng của đại biểu dân cử, giúp đại biểu trực tiếp lắng nghe, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng và những vấn đề người dân quan tâm. Qua các cuộc tiếp xúc, cử tri không chỉ phản ánh những khó khăn, vướng mắc trong đời sống hằng ngày mà còn kiến nghị những bất cập về cơ chế, chính sách, pháp luật cần được xem xét, tháo gỡ. Đây là nguồn thông tin thực tiễn quan trọng để đại biểu nghiên cứu, phản ánh và tham gia hoàn thiện chính sách.

Ông Tráng A Dương - Ủy viên là đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Hội đồng Dân tộc của Quốc hội.

Trách nhiệm của đại biểu là lắng nghe đầy đủ, tổng hợp trung thực, phân loại rõ từng nhóm vấn đề và chuyển kiến nghị đến đúng cơ quan có thẩm quyền; đồng thời lựa chọn những vấn đề nổi bật, cấp thiết, liên quan đến nhiều người dân để phản ánh tại nghị trường thông qua thảo luận về các dự án luật, nghị quyết, hoạt động chất vấn và giám sát.

Ông Tráng A Dương đặc biệt quan tâm đến những ý kiến, kiến nghị của đồng bào dân tộc thiểu số và người dân ở vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn. Đây là những địa bàn còn gặp nhiều trở ngại trong phát triển kinh tế, tạo sinh kế, tiếp cận giáo dục, y tế và các dịch vụ thiết yếu. Có những khó khăn phát sinh từ điều kiện địa lý, nguồn lực hạn chế; cũng có những vướng mắc liên quan đến cơ chế, chính sách hoặc tổ chức thực hiện tại địa phương.

Vì vậy, việc lắng nghe tiếng nói của đồng bào từ cơ sở có ý nghĩa rất quan trọng, giúp đại biểu nhận diện đúng vấn đề và kiến nghị giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế của từng vùng, từng nhóm đối tượng. Theo ông Dương, chuyển tải tiếng nói của cử tri không chỉ dừng lại ở việc ghi nhận và phản ánh kiến nghị, mà còn phải làm rõ nguyên nhân, xác định những bất cập cần tháo gỡ và đề xuất hướng giải quyết cụ thể.

Đối với những vấn đề liên quan đến cơ chế, chính sách, đại biểu cần nghiên cứu, kiến nghị sửa đổi, bổ sung quy định pháp luật; đối với những vấn đề thuộc thẩm quyền của các cơ quan quản lý, cần theo dõi, đôn đốc và giám sát việc giải quyết, tránh tình trạng kiến nghị được chuyển đi nhưng chậm có kết quả. Đặc biệt, với các chính sách dành cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, cần quan tâm không chỉ đến việc ban hành chính sách mà còn đến khả năng tiếp cận và thụ hưởng thực tế của người dân. Chính sách phải phù hợp với điều kiện địa bàn, bảo đảm nguồn lực và tổ chức thực hiện hiệu quả, để những đối tượng thực sự cần hỗ trợ được tiếp cận kịp thời, đúng quy định.

Ông Dương cho rằng, hiệu quả của hoạt động tiếp xúc cử tri phải được thể hiện bằng kết quả giải quyết kiến nghị cụ thể, bằng việc những khó khăn chính đáng của người dân từng bước được tháo gỡ và cử tri được thông tin đầy đủ về kết quả xử lý. Đây cũng là cơ sở quan trọng để củng cố niềm tin của nhân dân đối với Quốc hội và các cơ quan nhà nước.

“Với trách nhiệm của người đại biểu dân cử, tôi sẽ tiếp tục giữ mối liên hệ chặt chẽ với cử tri, lắng nghe tiếng nói từ cơ sở, phản ánh trung thực những vấn đề thực tiễn đặt ra và theo dõi đến cùng việc giải quyết các kiến nghị chính đáng của nhân dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số ở những địa bàn còn nhiều khó khăn. Tôi mong muốn mỗi ý kiến của cử tri đều được quan tâm, xem xét và giải quyết thỏa đáng, góp phần nâng cao chất lượng hoạt động của Quốc hội, để các quyết sách thực sự xuất phát từ cuộc sống và mang lại lợi ích thiết thực cho nhân dân”, ông Tráng A Dương cho biết.

Bà Nguyễn Thị Việt Nga - Phó Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng:
Đằng sau mỗi ý kiến là hoàn cảnh, sự mong đợi và niềm tin của người dân

Bà Nguyễn Thị Việt Nga cho rằng, tiếp xúc cử tri là dịp để lắng nghe đời sống từ chính những người đang trực tiếp chịu tác động của chính sách. Có những ý kiến đề cập vấn đề lớn, nhưng cũng có phản ánh rất cụ thể về một thủ tục, một chế độ hoặc khó khăn khi tiếp cận dịch vụ công. Đằng sau mỗi ý kiến là hoàn cảnh, sự mong đợi và niềm tin của người dân đối với cơ quan dân cử.

Bà Nguyễn Thị Việt Nga - Phó Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng.

Bà Nga cho rằng, khi lắng nghe nhân dân phản ánh, điều chú trọng là hiểu đúng vấn đề: Khó khăn bắt nguồn từ quy định pháp luật, từ cách tổ chức thực hiện hay từ việc thiếu thông tin, hướng dẫn? Có nội dung cần hỏi thêm, đối chiếu hồ sơ hoặc trao đổi với cơ quan liên quan để làm rõ. Việc tổng hợp phải giữ được thực chất của phản ánh, nhất là những vấn đề được nhiều cử tri nêu hoặc kéo dài qua nhiều lần kiến nghị.

Từ đó, ý kiến cần được chuyển tải theo đúng tính chất và thẩm quyền. Những vụ việc cụ thể được chuyển đến cơ quan có trách nhiệm xem xét, giải quyết. Những bất cập có tính phổ biến cần được tổng hợp để kiến nghị hoàn thiện chính sách. Khi nghiên cứu dự án luật, nghị quyết, tôi luôn coi phản ánh từ cơ sở là một căn cứ quan trọng để đánh giá tính khả thi, lựa chọn vấn đề phát biểu tại tổ, hội trường hoặc gửi góp ý bằng văn bản.

Chẳng hạn, khi xem xét chính sách an sinh, cần đặt câu hỏi người dân có đủ điều kiện và khả năng tham gia, thụ hưởng hay không. Khi góp ý quy định về dịch vụ công, phải xem thủ tục có thuận tiện và trách nhiệm giải quyết có rõ ràng không. Những câu hỏi từ cuộc sống giúp đại biểu nhận diện khoảng cách giữa mục tiêu chính sách và kết quả thực hiện.

Bà Nga cũng cho rằng trách nhiệm của đại biểu phải tiếp tục sau khi chuyển kiến nghị, theo dõi việc trả lời, xem nội dung phản ánh đã được giải quyết đến đâu và thông tin lại cho cử tri. Nếu còn vướng mắc, cần tiếp tục làm rõ, kiến nghị hoặc đưa vào hoạt động giám sát phù hợp. Điều người dân mong đợi là những chuyển biến cụ thể. Vì vậy, lắng nghe phải gắn với hành động và sự theo đuổi có trách nhiệm đối với từng vấn đề.