Trách nhiệm minh bạch thông tin

Luật Tiếp cận thông tin có hiệu lực mới đây tiếp tục làm rõ quyền của người dân, trách nhiệm cung cấp thông tin và những giới hạn cần thiết. Quyền ấy chỉ có ý nghĩa khi thông tin đến với người dân chính xác, đầy đủ, kịp thời và thuận tiện.

Luật Tiếp cận thông tin số 01/2026/QH16 xác định công dân được tiếp cận thông tin của cơ quan, đơn vị, trừ thông tin không được tiếp cận hoặc được tiếp cận có điều kiện.

Luật cũng quy định những thông tin phải được công khai, trong đó có chiến lược, chương trình, dự án, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, văn bản quy phạm pháp luật, thủ tục hành chính và quy trình giải quyết công việc.

Trách nhiệm cung cấp thông tin được mở rộng đến các đơn vị sự nghiệp công lập có nhiệm vụ cung ứng dịch vụ sự nghiệp công cơ bản, thiết yếu.

Thông tin công khai phải giúp người dân biết rõ hoạt động cung ứng dịch vụ, quyền, nghĩa vụ và những lợi ích hợp pháp của mình.

Ở cấp xã, quyền được biết được hiện thực hóa từ những thông tin gần gũi với đời sống như chính sách, thủ tục hành chính, quy hoạch, dự án và các vấn đề trên địa bàn.

Điều quan trọng là thông tin phải đến đúng người, đúng lúc, dễ tìm, dễ hiểu và có thể sử dụng. Công khai một văn bản trên cổng thông tin điện tử chưa thể hiện đầy đủ giá trị minh bạch nếu người dân vẫn khó tìm, khó đọc hoặc khó xác định nơi cung cấp. Khi việc tiếp cận trở nên thuận tiện, minh bạch sẽ đi vào đời sống bằng những kết quả cụ thể hơn.

Tuy vậy, minh bạch cũng có giới hạn. Bí mật nhà nước, đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình và dữ liệu cá nhân thuộc nhóm thông tin công dân không được tiếp cận.

Một số thông tin chỉ được tiếp cận khi đáp ứng điều kiện luật định. Quyền được biết đi cùng trách nhiệm tôn trọng quyền riêng tư và những lợi ích được pháp luật bảo vệ.

Luật nghiêm cấm cố ý cung cấp thông tin sai lệch, không đầy đủ, trì hoãn hoặc không cung cấp thông tin theo quy định; cản trở, đe dọa người yêu cầu hoặc người cung cấp thông tin; lợi dụng quyền tiếp cận thông tin để vi phạm pháp luật.

Với Thái Nguyên, yêu cầu này càng rõ khi địa phương đang phát triển nhanh, nhiều công trình, dự án được triển khai trên các lĩnh vực.

Cùng với tốc độ phát triển, nhu cầu thông tin của người dân về quy hoạch, tiến độ dự án, giải phóng mặt bằng, đất đai và các chính sách liên quan ngày càng cụ thể.

Các cơ quan, đơn vị chủ động công khai, cập nhật thông tin, xác định rõ đầu mối cung cấp sẽ giúp người dân thuận lợi tìm hiểu, theo dõi và giám sát những vấn đề liên quan trực tiếp đến đời sống. Minh bạch từ sớm cũng góp phần tạo đồng thuận và củng cố niềm tin trong quá trình phát triển.

Quyền được biết chỉ thực sự có ý nghĩa khi thông tin đến với người dân đầy đủ, chính xác, kịp thời và thuận tiện. Việc dễ dàng tìm hiểu, theo dõi và sử dụng thông tin, quyền giám sát và tham gia đời sống xã hội được thực hiện tốt hơn.

Minh bạch thông tin vì thế trở thành một phần của quản trị, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ và củng cố niềm tin của người dân trong quá trình phát triển.