Trang bị kỹ năng an toàn trên không gian mạng cho học sinh

Nhận diện sớm những cạm bẫy trực tuyến

Vừa qua, tại Trường THPT Lý Thường Kiệt, Công an phường La Gi phối hợp nhà trường tổ chức buổi tuyên truyền ngoại khóa với chủ đề “Các thủ đoạn lừa đảo và quy tắc ứng xử trên không gian mạng”. Chương trình thu hút 99 cán bộ, giáo viên và gần 1.700 học sinh tham gia, tập trung trang bị kiến thức, kỹ năng phòng tránh lừa đảo gắn với xây dựng văn hóa ứng xử trong môi trường số.

Các em học sinh Trường THPT Lý Thường Kiệt trả lời câu hỏi về các tình huống trên không gian mạng

Trực tiếp tuyên truyền, Trung tá Nguyễn Thị Hà Thu, Tổ phó Tổ An ninh, Công an phường La Gi, thông tin về những phương thức, thủ đoạn lừa đảo thường gặp trên không gian mạng; hướng dẫn cán bộ, giáo viên và học sinh cách nhận diện, chủ động phòng tránh, không để các đối tượng xấu lợi dụng mạng xã hội thực hiện hành vi vi phạm pháp luật.

Cùng với những cảnh báo, Công an phường vận động cán bộ, giáo viên và học sinh hưởng ứng chiến dịch “Tin AI: Kiểm trước, tin sau”. Nội dung này giúp người tham gia nâng cao kỹ năng kiểm chứng, nhận diện tin giả, thông tin sai lệch và những nội dung do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra có thể bị lợi dụng để lừa đảo, gây nhầm lẫn. Hơn 200 tờ rơi khuyến cáo cũng được phát tại chương trình, bổ sung kiến thức, kỹ năng tự bảo vệ trước các thủ đoạn ngày càng tinh vi.

Công an xã Phan Sơn phát tờ rơi tuyên truyền về các thủ đoạn trên không gian mạng cho học sinh

Cũng hướng đến việc giúp học sinh nhận biết nguy cơ từ những tương tác trên mạng, ngày 15/9, Công an xã Phan Sơn phối hợp Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Sơn Lâm tổ chức tuyên truyền “Phòng, chống tội phạm trên không gian mạng” cho hơn 500 cán bộ, giáo viên và học sinh.

Tại đây, cán bộ công an phân tích những thủ đoạn dễ khiến học sinh và gia đình mất cảnh giác như giả danh cơ sở giáo dục thông báo hoàn trả học phí, cấp học bổng, tuyển sinh du học, trại hè, giả danh doanh nghiệp thông báo trúng thưởng, tặng quà. Các em còn được cảnh báo về việc đối tượng xấu làm quen, kết bạn để thu thập hình ảnh riêng tư rồi đe dọa, tống tiền; hứa tặng quà có giá trị cao nhưng yêu cầu nộp phí, hoặc dùng thông tin giật gân để dẫn dụ truy cập đường dẫn không an toàn.

Từ từng tình huống, học sinh được hướng dẫn nhận diện các dấu hiệu đáng ngờ: tin nhắn chứa đường dẫn lạ, yêu cầu cung cấp mật khẩu, mã OTP, thông tin tài khoản ngân hàng hay dữ liệu cá nhân nhạy cảm. Việc liên tục thúc giục, đe dọa, tạo áp lực phải thực hiện ngay, đưa ra lợi ích quá hấp dẫn, thiếu căn cứ xác minh, tài khoản liên hệ không rõ danh tính hoặc né tránh xác minh trực tiếp cũng là những dấu hiệu cần cảnh giác.

Thông qua việc trả lời câu hỏi tình huống sẽ giúp các em học sinh hiểu hơn về các thủ đoạn trên không gian mạng

Cán bộ công an khuyến cáo các em không truy cập đường dẫn lạ, không cung cấp mã OTP, mật khẩu hoặc thông tin cá nhân cho người không rõ danh tính; kiểm tra thông tin qua các kênh chính thống trước khi thực hiện yêu cầu trên mạng. Phần giao lưu, đặt câu hỏi tình huống cùng tài liệu được phát tại chương trình giúp học sinh củng cố kiến thức, gắn những cảnh báo với cách xử lý cụ thể.

Kiểm chứng và chủ động tìm sự hỗ trợ

Bên cạnh kỹ năng phòng tránh lừa đảo, việc hình thành thói quen ứng xử có trách nhiệm được chú trọng trong buổi ngoại khóa tại Trường THPT Lý Thường Kiệt. Thông qua các tình huống và ví dụ thực tế, cán bộ Công an phường La Gi hướng dẫn học sinh thực hiện thói quen “đọc kỹ - kiểm chứng - suy nghĩ trước khi chia sẻ”, thận trọng khi đăng tải, bình luận và chia sẻ thông tin trên mạng xã hội.

Nội dung tuyên truyền đồng thời nhắc nhở các em không sử dụng mạng xã hội để chế giễu, xúc phạm, cô lập hoặc gây tổn thương người khác. Chủ động bảo vệ thông tin cá nhân, có trách nhiệm với nội dung mình đăng tải, chia sẻ là những yêu cầu gắn với việc xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh, văn minh.

Các tờ rơi tuyên truyền được thiết kế dễ hiểu đã giúp các em học sinh hiểu hơn về các thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng

Nếu tại La Gi, kỹ năng kiểm chứng và trách nhiệm khi sử dụng mạng xã hội được nhấn mạnh, thì tại Phan Sơn, thông điệp “Không một mình - Cùng nhau an toàn trực tuyến” giúp học sinh hiểu thêm về việc chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ khi gặp nguy cơ. Nội dung tuyên truyền khuyến khích các em chia sẻ với người tin cậy, không tự xử lý một mình khi nghi ngờ bị lừa đảo, đe dọa hoặc dụ dỗ trên mạng.

Khi gặp những tình huống trên không gian mạng, Công an xã Phan Sơn đề nghị, học sinh cần bình tĩnh, thông báo ngay với cha mẹ, thầy cô hoặc người tin cậy. Các em cũng được nhắc nhở lưu giữ nội dung trò chuyện, số điện thoại, tài khoản mạng xã hội, thông tin giao dịch và kịp thời trình báo cơ quan Công an để được hỗ trợ.

Đại úy K’Sáng, Trưởng Công an xã Phan Sơn cho biết: Hiện nay, không gian mạng là một phần không thể thiếu trong cuộc sống. Đối với học sinh cấp Tiểu học và THCS thì việc tuyên truyền, hướng dẫn các em về các thủ đoạn trên không gian mạng là rất cần thiết. Bởi các em còn nhỏ tuổi, chưa hình thành được kỹ năng ứng xử, phát hiện các thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng nên việc tuyên truyền, hướng dẫn sẽ giúp các em hình thành được thói quen tốt trên không gian mạng.

Với sự phối hợp giữa lực lượng Công an và nhà trường, các buổi tuyên truyền tại La Gi, Phan Sơn đã gắn kiến thức nhận diện lừa đảo với kỹ năng kiểm chứng thông tin, ứng xử văn minh và tìm kiếm sự hỗ trợ. Đây là những nội dung thiết thực giúp học sinh nâng cao khả năng tự bảo vệ, góp phần xây dựng môi trường học đường an toàn, thân thiện trong thời đại số.